Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 50
Kimya 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 50 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
8-benzerliklerT tablosu: bağıl kütle ile kütle-tanecik sayısı eşitliği, benzerlikler
Çözüm Yolu
Eşitlik: n = m / MA (mol sayısı = kütle / mol kütlesi). Gruplarla benzerlik: hepsi tanecik sayısını kütle üzerinden bulmaya dayanır ve oran kurar. Kendi grubunuzla karşılaştırarak yazın.
- Etkinlikte 100 taneciğin kütlesinden belirlenen bağıl birim kütle ile toplam kütle arasındaki doğru orantıyı belirle.
- Birim miktar = toplam kütle / bağıl birim kütle (kimyada n = m/MA) eşitliğini yaz.
- Tüm gruplarda 1 birimlik bağıl kütlenin farklı maddelerde eşit sayıda tanecik içerdiğini 'Benzerlikler' sütununa kaydet.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Birim miktar = toplam kütle / birim kütle; her grupta 1 birim tüm tohumlar için eşit sayıda tanecik içerir. (Öğrenci eşitliği mol sembolü yerine etkinlikteki kendi birim tanımıyla kurduğunda geçerlidir.)
- Kütleyi doğrudan tanecik sayısına eşitlemek — farklı taneciklerin kütleleri farklı olduğundan eşitlik bağıl birim kütleye bölünerek kurulmalıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığın eşitlikte kütleyi iki katına çıkardığında tanecik sayısı da iki katına çıkıyor mu?
8-farklılıklarT tablosu: farklılıklar sütunu
Çözüm Yolu
Gruplar kendi birimlerini seçtiği için sayılar ve adlar değişir; mol tüm bilim insanlarının ortak kullandığı standart birimdir.
- Etkinliğin 4 ve 6. adımlarında her grubun hangi tohumu referans seçtiğini ve birimine ne ad verdiğini karşılaştır.
- Referans tohum değiştiğinde bağıl kütle değerlerinin ve birime verilen adların gruptan gruba farklılaştığını belirle.
- Grup birimlerinin yerel, mol biriminin ise 6,02·10²³ tanecik içeren evrensel standart olduğunu 'Farklılıklar' sütununa yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Gruplar referans olarak fasulye, nohut veya mısır seçtiği için birim kütle değerleri ve birim adları birbirinden farklıdır. (Yalnızca sınıftaki diğer grupların etkinlik bulgularıyla karşılaştırma yapıldığında geçerlidir.)
- Farklı referans tohum seçen grupların aynı sayısal kütleyi bulacağını sanmak — referans tanecik değişirse birim kütle de değişir.
Kendini kontrol et: Farklılıklar sütununda hem gruplar arası birim/isim farkını hem de mol ile olan standartlık farkını belirttin mi?
Değerlendirme 1Avogadro sayısı 1000 olsaydı atom kütlelerine etkisi
Çözüm Yolu
Atom kütlesi doğal bir özelliktir; Avogadro sayısı küçülürse yalnız mol kütlesi küçülür ve mol pratik bir ölçü olmaktan çıkar.
- Tek bir atomun gerçek kütlesinin maddenin doğal özelliği olduğunu ve seçilen birim sayısına bağlı olmadığını hatırla.
- 1 atomun kütlesi yaklaşık 10⁻²³ g olduğundan 1000 atomluk 1 molün kütlesini yaklaşık 10⁻²⁰ g olarak hesapla.
- Atom kütlesinin değişmeyeceğini, fakat mol kütlesinin terazide tartılamayacak kadar küçülüp kullanışsız olacağını açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tek atomun gerçek ve bağıl kütlesi (akb) değişmezdi; yalnızca 1 mol maddenin gram cinsinden kütlesi çok küçülürdü. (Sayısal değer vermeden gerçek atom kütlesinin değişmeyeceği ve mol kütlesinin küçüleceği açıklandığında geçerlidir.)
- Avogadro sayısı küçülürse tek bir atomun gerçek kütlesinin de küçüleceğini sanmak — birim tanımı değişse de atomun kütlesi sabittir.
Kendini kontrol et: Cevabında tek bir atomun kütlesi ile 1 mol atomun toplam kütlesini birbirinden net biçimde ayırdın mı?
Değerlendirme 2Atomları tek tek saymanın zaman alacağı, mol kavramının gerekçesi
Çözüm Yolu
Mol, tanecik sayısını doğrudan kütleyle ilişkilendiren pratik bir birimdir; sayma yerine tartma yapılır.
- Atomların gözle görülemeyecek kadar küçük ve makroskobik bir örnekteki sayılarının çok büyük olduğunu belirt.
- Bu kadar çok atomu tek tek saymanın insan ömrünü aşacağını, yani pratikte imkânsız olduğunu düşün.
- Mol kavramının laboratuvarda ölçülebilir kütle ile tanecik sayısı arasında doğrudan köprü kurduğunu açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Atomları tek tek saymak milyonlarca yıl sürer; mol birimi mikroskobik tanecikleri analitik terazide tartılabilir kütlelerle ilişkilendirir. (Zaman imkânsızlığı ve makroskobik tartım kolaylığı birlikte ifade edildiğinde geçerlidir.)
- Molü kütle birimi sanmak — mol SI madde miktarı birimidir ve tartılan kütleden tanecik sayısına geçmeyi sağlar.
Kendini kontrol et: Açıklamanda hem tek tek saymanın imkânsızlığını hem de tartım ile tanecik sayısı ilişkisini vurguladın mı?
Değerlendirme 312C referanslı bağıl atom kütleleriyle H, Ca ve Au'nun belirtilen kütlelerde içerdiği tanecik
Çözüm Yolu
Bağıl atom kütlesi gram cinsinden alındığında 1 mol atom kütlesi olur. Her biri eşit sayıda atom içerir; kütleleri farklıdır çünkü atomların kütleleri farklıdır.
- Metindeki kuralı kullan: bir elementin bağıl atom kütlesi gram cinsinden alındığında 1 mol elemente karşılık gelir.
- Verilen bağıl atom kütlelerine göre 1 g H, 40 g Ca ve 197 g Au örneklerinin 1'er mol olduğunu belirle.
- 1 mol madde 6,02·10²³ tanecik içerdiğinden bu üç örneğin her birinde 6,02·10²³ tane atom bulunduğunu yaz.
- Kütlesi büyük olan 197 g Au'nun daha çok atom içerdiğini sanmak — tek altın atomu daha ağırdır, üçünde de atom sayısı eşittir.
Kendini kontrol et: Her element için n = m/MA hesabında 1/1, 40/40 ve 197/197 sonuçlarının hepsi 1 mol çıkıyor mu?