Kitavuz1–3 · 5–7 · 9–11 & Hazırlık

Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 69

Sayfa 69 9 Çözümlü Madde

Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 69 Cevapları

← Sayfa 68Tüm SayfalarSayfa 70 →
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

1Verilen kütlelerden mol sayılarını bulup mol oranları ile katsayılar arasındaki ilişkiyi tartışma

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Mol sayıları 1, 3, 2, 3 çıkar; mol oranları denklemdeki katsayı oranlarına eşittir.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

160 g Fe₂O₃ = 1 mol, 84 g CO = 3 mol, 112 g Fe = 2 mol, 132 g CO₂ = 3 mol. Katsayılar tepkimeye giren ve oluşan maddelerin mol oranlarını verir. İkinci satırdaki kütleler bunun yarısıdır, oranlar değişmez.

  1. Atom kütlelerinden mol kütlelerini bulunuz: Fe₂O₃=160 g/mol, CO=28 g/mol, Fe=56 g/mol, CO₂=44 g/mol.
  2. İlk satırdaki kütleleri mol kütlelerine bölünüz: 160/160=1 mol, 84/28=3 mol, 112/56=2 mol, 132/44=3 mol.
  3. İkinci satır için de mol sayılarını (0,5; 1,5; 1; 1,5 mol) bularak her iki satırda oranın 1:3:2:3 olduğunu görünüz.
  4. Bulunan mol oranlarının tepkime denklemindeki katsayı oranlarına (1:3:2:3) eşit olduğunu belirtiniz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: İlk satırda 1, 3, 2, 3 mol; ikinci satırda 0,5, 1,5, 1, 1,5 mol bulunur ve her ikisinde de mol oranı katsayı oranı olan 1:3:2:3'e eşittir. (Her iki kütle satırının mol sayılarını hesaplayıp katsayı oranıyla eşitliğini gösteren açıklamalar geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Doğrudan kütle oranlarını katsayılarla eşitlemek — katsayılar kütle oranını değil, maddelerin mol oranını gösterir.
  • Bileşiklerin mol kütlesini hesaplarken alt indisleri çarpmayı unutmak — örneğin Fe₂O₃ için 2·56+3·16=160 g/mol alınmalıdır.

Kendini kontrol et: İkinci satırdaki kütleleri mol kütlesine böldüğünüzde çıkan 0,5:1,5:1:1,5 oranının 1:3:2:3 verdiğini doğruladınız mı?

2-a2 mol Fe₂O₃ tamamen tepkimeye girerse harcanan CO mol sayısı

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
6 mol CO
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

1 mol Fe₂O₃ ile 3 mol CO harcandığına göre 2 mol Fe₂O₃ ile 6 mol CO harcanır.

  1. Verilen: 2 mol Fe₂O₃ tamamen tepkimeye giriyor; istenen: harcanan CO mol sayısı.
  2. Denkleme göre Fe₂O₃ ile CO katsayıları 1:3 oranındadır.
  3. 2 mol Fe₂O₃ için 2 x 3 = 6 mol CO harcanır.
Sık yapılan hatalar
  • Katsayı oranını ters kurup 2'yi 3'e bölmek — CO'nun katsayısı Fe₂O₃'ün 3 katı olduğundan mol sayısı 3 ile çarpılır.

Kendini kontrol et: Bulduğunuz 6 mol CO'nun 2 mol Fe₂O₃'e oranı (6/2=3), denklemdeki katsayı oranını veriyor mu?

2-b2 mol Fe₂O₃ tamamen tepkimeye girerse oluşan Fe mol sayısı

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
4 mol Fe
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

1 mol Fe₂O₃ den 2 mol Fe oluştuğuna göre 2 mol Fe₂O₃ den 4 mol Fe oluşur.

  1. Verilen: 2 mol Fe₂O₃; istenen: oluşan Fe mol sayısı.
  2. Denkleme göre 1 mol Fe₂O₃ ile 2 mol Fe oluşur.
  3. 2 mol Fe₂O₃ ile 2 x 2 = 4 mol Fe oluşur.
Sık yapılan hatalar
  • Fe₂O₃ katsayısı ile Fe katsayısını eşitleyip 2 mol Fe bulmak — 1 mol Fe₂O₃ yapısında 2 mol Fe bulunduğundan katsayısı 2'dir.

Kendini kontrol et: Tepkenlerdeki toplam demir atomu molü (2·2=4 mol), oluşan 4 mol Fe ile eşit mi?

2-cTepkenlerin ya da ürünlerin mol sayıları ile katsayıları arasındaki ilişkiyi açıklama

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Mol sayıları katsayılarla doğru orantılıdır.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Denkleştirilmiş tepkimede maddelerin mol sayılarının oranı katsayıların oranına eşittir; bir madde kaç kat artarsa diğerleri de aynı oranda artar.

  1. Önceki sorularda 1 mol yerine 2 mol Fe₂O₃ kullanıldığında CO ve Fe mol sayılarının da iki katına çıktığını inceleyiniz.
  2. Harcanan ve oluşan maddelerin mol sayıları oranını (2:6:4) denklemdeki katsayı oranıyla (1:3:2) karşılaştırınız.
  3. Maddelerin mol sayılarının tepkime denklemindeki katsayılarıyla doğru orantılı olduğunu ifade ediniz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Harcanan tepkenlerin ve oluşan ürünlerin mol sayılarının oranı, denkleştirilmiş tepkimedeki katsayıların oranına eşittir. (Mol sayıları ile denklem katsayıları arasındaki doğru orantıyı veya oran eşitliğini belirten ifadeler geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Katsayıların her zaman tepkimedeki gerçek mol sayısına eşit olduğunu sanmak — katsayılar sabit mol sayısını değil, maddeler arasındaki mol oranını verir.

Kendini kontrol et: Bir maddenin mol sayısı kaç katına çıkarsa diğer maddelerin de aynı katta değiştiğini açıklamanız kapsıyor mu?

3-a1,5 mol CO tamamen tepkimeye girerse harcanan Fe₂O₃ kütlesi

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
80 g Fe₂O₃
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

3 mol CO ile 1 mol Fe₂O₃ tepkimeye girer; 1,5 mol CO için 0,5 mol Fe₂O₃ gerekir. 0,5 x 160 = 80 g.

  1. Verilen: 1,5 mol CO harcanıyor; istenen: harcanan Fe₂O₃ kütlesi.
  2. Denklemde 3 mol CO ile 1 mol Fe₂O₃ tepkimeye girer; 1,5 mol CO için 0,5 mol Fe₂O₃ gerekir.
  3. Fe₂O₃ mol kütlesi: 2 x 56 + 3 x 16 = 160 g/mol.
  4. Kütle: 0,5 x 160 = 80 g Fe₂O₃.
Sık yapılan hatalar
  • 1,5 mol CO'yu doğrudan 160 g/mol ile çarpmak — önce katsayı oranıyla (1:3) harcanan Fe₂O₃'ün mol sayısı (0,5 mol) bulunmalıdır.
  • Fe₂O₃ mol kütlesini 56+16=72 g/mol hesaplamak — formüldeki 2 demir ve 3 oksijen atomu ayrı ayrı çarpılıp toplanmalıdır.

Kendini kontrol et: 80 g Fe₂O₃'ü 160 g/mol'e böldüğünüzde çıkan 0,5 mol, 1,5 mol CO'nun üçte biri mi?

3-b1,5 mol CO tamamen tepkimeye girerse oluşan Fe kütlesi

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
56 g Fe
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

3 mol CO den 2 mol Fe oluşur; 1,5 mol CO den 1 mol Fe oluşur. 1 x 56 = 56 g.

  1. Verilen: 1,5 mol CO harcanıyor; istenen: oluşan Fe kütlesi.
  2. Denklemde 3 mol CO ile 2 mol Fe oluşur; 1,5 mol CO ile 1 mol Fe oluşur.
  3. Fe mol kütlesi 56 g/mol olduğundan kütle 1 x 56 = 56 g Fe.
Sık yapılan hatalar
  • Denklemdeki 2 katsayısını mol kütlesiyle tekrar çarpıp 112 g bulmak — 1 mol Fe oluştuğu için kütle 1·56=56 gramdır.

Kendini kontrol et: 80 g Fe₂O₃ içindeki demir kütlesi (0,5·112=56 g) ile bulduğunuz Fe kütlesi eşit mi?

3-c1,5 mol CO tamamen tepkimeye girerse oluşan CO₂ kütlesi

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
66 g CO₂
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

3 mol CO dan 3 mol CO₂ oluşur; 1,5 mol CO dan 1,5 mol CO₂ oluşur. 1,5 x 44 = 66 g.

  1. Verilen: 1,5 mol CO harcanıyor; istenen: oluşan CO₂ kütlesi.
  2. CO ile CO₂ katsayıları 3:3 yani 1:1; 1,5 mol CO₂ oluşur.
  3. CO₂ mol kütlesi: 12 + 2 x 16 = 44 g/mol.
  4. Kütle: 1,5 x 44 = 66 g CO₂.
Sık yapılan hatalar
  • CO ile CO₂'nin mol kütlelerini karıştırıp 28 g/mol kullanmak — CO₂'de iki oksijen atomu olduğundan mol kütlesi 44 g/mol'dür.

Kendini kontrol et: Tepkenlerin toplam kütlesi (80+42=122 g), ürünlerin toplam kütlesine (56+66=122 g) eşit mi?

3-dTepkenler ve ürünler arasındaki stokiyometrik orana ilişkin çıkarım ve nasıl ulaşıldığı

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Maddelerin mol (ve kütle) miktarları denklemdeki katsayı oranına göre orantılı değişir; kütle korunur.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Bir maddenin mol sayısı bilinince katsayı oranıyla diğerleri bulunur. Burada 80 g + 42 g = 122 g tepkenler, 56 g + 66 g = 122 g ürünler elde edildi; toplam kütle korunmuştur.

  1. 1,5 mol CO için hesapladığınız kütleleri (80 g Fe₂O₃, 56 g Fe, 66 g CO₂) sayfadaki tablonun ikinci satırıyla karşılaştırınız.
  2. Bilinen bir maddenin mol sayısından denklem katsayıları yardımıyla diğer maddelerin mol ve kütlelerine ulaşıldığını belirleyiniz.
  3. Tepkenlerin toplam kütlesi (80+42=122 g) ile ürünlerin toplam kütlesini (56+66=122 g) toplayarak kütlenin korunduğunu açıklayınız.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Denkleştirilmiş tepkimede bir maddenin mol sayısından katsayı oranlarıyla diğer maddelerin mol ve kütleleri hesaplanabilir; süreçte toplam kütle korunur. (Katsayıların belirlediği sabit mol oranını ve hesaplanan değerlerden bu sonuca nasıl ulaşıldığını açıklayan yanıtlar geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Yalnızca çıkarımı yazıp nasıl ulaşıldığını açıklamamak — soru hem stokiyometrik oran çıkarımını hem de hesaplama basamaklarıyla gerekçesini istemektedir.

Kendini kontrol et: Yanıtınızda hem katsayı-mol oranı çıkarımını hem de bu sonuca hesaplamalarla nasıl ulaştığınızı belirttiniz mi?

41 mol Fe elde etmek için kullanılması gereken CO molekülü sayısı

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
9,03 x 10²³ CO molekülü
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

2 mol Fe için 3 mol CO gerekir; 1 mol Fe için 1,5 mol CO gerekir. 1,5 x 6,02 x 10²³ ≈ 9,03 x 10²³ molekül.

  1. Verilen: 1 mol Fe elde edilecek; istenen: gereken CO molekülü sayısı.
  2. Denkleme göre 3 mol CO harcanınca 2 mol Fe oluşur.
  3. 1 mol Fe için 3/2 = 1,5 mol CO gerekir.
  4. Molekül sayısı: 1,5 x 6,02 x 10²³ = 9,03 x 10²³.
Sık yapılan hatalar
  • 1,5 mol CO bulup Avogadro sayısıyla çarpmayı unutmak — soru mol sayısını değil, kaç tane CO molekülü gerektiğini sormaktadır.
  • Orantıyı 2/3 kurarak 0,67 mol CO almak — 2 mol Fe için 3 mol CO gerektiğinden 1 mol Fe için 1,5 mol gerekir.

Kendini kontrol et: 9,03·10²³ molekül sayısını 6,02·10²³'e böldüğünüzde 1 mol Fe için gereken 1,5 mol CO çıkıyor mu?