Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 94
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 94 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
4Vurgun tedavisinde gaz kabarcıklarının yok edilmesinde yararlanılan gaz yasası
Çözüm Yolu
Sabit sıcaklıkta basınç artınca gazın hacmi küçülür. Yüksek basınçlı odada kandaki azot kabarcıkları küçülür ve çözünerek yok olur.
- Vücut sıcaklığı yaklaşık sabitken hiperbarik odada dış basınç 1 atm üzerine çıkarılır.
- Sabit sıcaklık ve madde miktarında gazın basıncı ile hacmi ters orantılıdır (P·V = sabit, Boyle-Mariotte yasası).
- Artan basınçla dokulardaki gaz kabarcıklarının hacmi küçülür ve gaz kanda çözünerek dokulardan uzaklaştırılır.
- Charles yasasını seçmek — Charles yasası sabit basınçta sıcaklık-hacim ilişkisini açıklar; burada sabit sıcaklıkta basınç artırılmaktadır.
- Basınç artınca kabarcık hacminin büyüyeceğini düşünmek — sabit sıcaklıkta basınç ile hacim ters orantılı olduğundan hacim küçülür.
Kendini kontrol et: Sabit sıcaklıkta dış basınç artırıldığında gaz kabarcığının hacmi P·V = sabit bağıntısına göre küçülüyor mu?
5aDüzeltme katsayısı 1'den büyükse sayacın bulunduğu ortam sıcaklığının 15 °C ile karşılaştırılması
Çözüm Yolu
Metne göre katsayı, sıcaklık 15 °C'den düşükse 1'den büyük olur. Soğukta gaz yoğundur; okunan hacim gerçek (standart) hacimden küçük kalır, bu yüzden büyük katsayıyla çarpılır.
- Metindeki bilgiye göre standart hacim hesabı 15 °C referans sıcaklığına göre yapılır.
- Düzeltme katsayısının 15 °C'den düşük sıcaklıklarda 1'den büyük, yüksek sıcaklıklarda 1'den küçük olduğu kuralı belirlenir.
- Faturadaki düzeltme katsayısı 1'den büyük olduğundan sayacın bulunduğu ortam sıcaklığı 15 °C'den düşüktür.
- Katsayı 1'den büyük diye sıcaklığın da 15 °C'den yüksek olduğunu sanmak — soğukta gaz büzüştüğünden gerçek hacmi bulmak için 1'den büyük katsayı gerekir.
Kendini kontrol et: Metindeki kurala göre sıcaklık 15 °C'nin altındayken düzeltme katsayısı 1'den büyük oluyor mu?
5bİzmir'de ocak ve temmuzda eşit hacim ölçümünde hangi ayın değerinin gerçeğe yakın olacağı
Çözüm Yolu
İzmir'de ocak ortalaması 15 °C'ye temmuzdan daha yakındır; temmuzda sıcaklık 15 °C'den çok yüksek olduğu için düzeltme katsayısı 1'den daha fazla uzaklaşır. Ocakta katsayı 1'e yakındır.
- Gerçek (standart) hacim 15 °C sıcaklığa göre tanımlandığından ortam sıcaklığı 15 °C'ye ne kadar yakınsa ölçüm gerçeğe o kadar yakındır.
- İzmir'de kışları ılıman geçtiğinden ocak ayı ortalama sıcaklığı 15 °C'ye, çok sıcak geçen temmuz ayına kıyasla daha yakındır.
- Ocak ayında düzeltme katsayısı 1'e daha yakın olacağından sayaçta ölçülen değer gerçek değere daha yakın olur.
- Yazın gaz genleştiği için temmuz ölçümünün gerçeğe yakın olacağını düşünmek — önemli olan sıcaklığın yüksekliği değil, 15 °C referans değerine yakınlığıdır.
Kendini kontrol et: İzmir'de ocak ve temmuz sıcaklıklarından hangisi standart koşul olan 15 °C'ye sayıca daha yakındır?
6aSıcaklık üç katına çıkarsa (hacim ve madde miktarı sabit) basınç değişimi
Çözüm Yolu
V ve n sabitken P/T sabittir; T üç katına çıkınca P de üç katına çıkar.
- Hacim ve madde miktarı sabit; P ile mutlak sıcaklık doğru orantılıdır (P/T sabit).
- T üç katına çıkınca P de aynı oranda artar.
- P₁/T = P₂/(3T) eşitliğinden P₂ = 3P₁ bulunur; basınç 3 katına çıkar.
- İdeal pistonlu kap ifadesine bakıp basıncın sabit kalacağını sanmak — a şıkkında pistonun sabit tutulduğu özellikle belirtilmiştir.
- Sıcaklıkla basıncı ters orantılı almak — sabit hacimde sıcaklık artışı tanecik hızını ve çarpışma şiddetini artırarak basıncı büyütür.
Kendini kontrol et: Son durumda P₂/(3T) oranı başlangıçtaki P₁/T oranına eşit oluyor mu?
6bGaz miktarı yarıya indirilirse (sıcaklık ve hacim sabit) basınç değişimi
Çözüm Yolu
T ve V sabitken P, madde miktarıyla doğru orantılıdır; n yarıya inince P yarıya iner.
- Sıcaklık ve hacim sabit; basınç gazın mol sayısıyla doğru orantılıdır.
- Gaz miktarı yarıya inince çarpışan tanecik sayısı da yarıya iner.
- P₁/n = P₂/(n/2) bağıntısından P₂ = P₁/2 elde edilir; basınç yarıya iner.
- Pistonlu kap olduğu için basıncın değişmeyeceğini düşünmek — soruda piston sabit tutulduğundan hacim küçülemez ve basınç düşer.
Kendini kontrol et: Sabit hacim ve sıcaklıkta P₂/(n/2) oranı başlangıçtaki P₁/n oranını veriyor mu?
6cHacim %40 azaltılırsa (sıcaklık ve madde miktarı sabit) basınç değişimi
Çözüm Yolu
T ve n sabitken P·V sabittir. Hacim 0,6V olur, dolayısıyla basınç 1/0,6 = 5/3 kat artar.
- Sıcaklık ve madde miktarı sabit; P × V sabittir.
- Hacim %40 azalınca yeni hacim 0,6V olur.
- Yeni basınç: P × V / 0,6V = P / 0,6 = 5P/3.
- Yeni hacmi 0,6V yerine 0,4V almak — hacim %40'ına düşmüyor, %40 azaltıldığı için V - 0,4V = 0,6V kalıyor.
- Hacim %40 azaldı diye basıncın %40 artacağını (1,4P olacağını) sanmak — ters orantıda çarpım korunduğundan basınç P/0,6 = 5P/3 olur.
Kendini kontrol et: Son basınç ile son hacmin çarpımı (5P/3)·(0,6V), başlangıçtaki P·V çarpımına eşit mi?
6çHacim üç katına çıkana dek piston yukarı çekilirse basınç değişimi
Çözüm Yolu
T ve n sabitken P·V sabittir; hacim üç katına çıkınca basınç üçte bire iner.
- Sıcaklık ve madde miktarı sabit; P × V sabittir (Boyle yasası).
- Hacim 3V olunca P × V'nin değişmemesi için basınç P/3 olur.
- Hacim üç katına çıkınca basıncın da üç katına çıkacağını düşünmek — sabit sıcaklıkta basınç ve hacim doğru değil ters orantılıdır.
Kendini kontrol et: Son durumdaki (P/3)·(3V) çarpımı başlangıçtaki P·V değerini veriyor mu?