Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 140
Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 140 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
DüşünelimOsman Bey'in Karacahisar sonrası görevlendirmeleri hangi kurumsal yapıları gösterir
Çözüm Yolu
Gündüz Alp subaşı, Dursun Fakih kadı yapıldı, İnegöl Turgut Alp'a tımar verildi. Bu, adalet, askerî yönetim ve tımar sisteminin temelini gösterir.
- Osman Bey'in sözünde kime hangi görevin verildiğini bul: Gündüz Alp, Dursun Fakih, Hasan Alp, Turgut Alp.
- Subaşılığı güvenlik ve askerî yönetimle, kadılığı hukuk ve adaletle eşleştir.
- Yarhisar ve İnegöl'ün yurtluk (tımar) olarak verilmesini toprak düzeniyle ilişkilendir.
- 'Bu halk kanun ister' ve tımarın sebepsiz alınmaması sözlerini hukuk düzeninin kurulması olarak yorumla.
- Askerî, hukuki ve toprak kurumlarının birlikte oluşmaya başladığını açıklayarak cevabı tamamla.
- Yalnız görevli adlarını sıralamak — her görevin hangi kurumsal yapıya karşılık geldiği de açıklanmalıdır.
- Tımarı yalnız bağış sanmak — tımar, hizmet karşılığı verilen ve kanunla korunan bir toprak düzenidir.
Kendini kontrol et: Yazdığım her kurumu Osman Bey'in sözündeki bir göreve dayandırabiliyor muyum?
Keşfedelim-1Kavram ağındaki kavramları ordu, hukuk, toprak alanlarına yerleştirme
Çözüm Yolu
Kavramlar anlamlarına göre yerleştirilir; sipahi hem askerdir hem tımar toprağından geçinir. Bazı kavramlar tartışmalı kesişimlerde de yazılabilir.
- Her kavramın anlamını sözlükten bul; asker, yargı ya da arazi ve vergiyle ilgili olduğuna karar ver.
- Gazi, devşirme, kapıkulu, ulufe, cebelü ve pençik askerlik ve asker geliriyle ilgili olduğu için Ordu alanına yaz.
- Kadı, kazasker ve ferman yargı ve padişah buyruğuyla ilgili olduğundan Hukuk alanına yerleştir.
- Tahrir (nüfus ve gelir yazımı) ile tımarı Toprak alanına yaz.
- Hem asker hem tımar sahibi olan sipahiyi Ordu ile Toprak'ın kesişimine yerleştir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kazasker: Ordu ile Hukuk kesişimi (Kazaskerin ordunun yargıcı olduğu gerekçesiyle yerleştirilirse) · Tımar: Ordu ile Toprak kesişimi (Tımar gelirinin sipahi yetiştirmeye ayrıldığı vurgulanırsa) · Cebelü: Ordu ile Toprak kesişimi (Cebelünün tımar sahibinin geliriyle savaşa getirdiği asker olduğu belirtilirse)
- Tahriri askerî kayıt sanmak — tahrir, nüfusun ve vergi kaynaklarının deftere yazılmasıdır.
- Pençiği toprak vergisi sanmak — pençik, savaş esirlerinin beşte birinin devlete ayrılmasıdır ve orduyla ilgilidir.
- Sipahiyi yalnız Ordu alanına yazmak — tımar geliriyle geçindiği için Toprak alanıyla da kesişir.
Kendini kontrol et: Kesişime koyduğum her kavram iki alanla da gerçekten ilişkili mi, nedenini bir cümleyle söyleyebiliyor muyum?
Keşfedelim-2Kesişim alanlarındaki kavramlardan hareketle ordu, hukuk ve toprak sistemlerinin ilişkisini açıklama
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.