Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 157
Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 157 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Grafikte günümüze ulaşan eser sayısının en çok ve en az olduğu Balkan ülkeleri ve nedenleri
Çözüm Yolu
Bosna-Hersek'te uzun hâkimiyet ve Müslüman nüfus eserleri korumuş; Macaristan'da kısa hâkimiyet ve savaşlar eserleri yok etmiştir.
- Grafikte turuncu "Günümüze ulaşan" sütunlarını karşılaştırırız.
- En yüksek turuncu sütun Bosna-Hersek'tir: 926 eser.
- En düşük turuncu sütun Macaristan'dır: 41 eser.
- Nedenleri hâkimiyet süresi, savaşlar, yıkımlar ve sonraki yönetimlerin eserlere bakışıyla açıklarız.
Kabul edilebilir başka cevaplar: En az: Hırvatistan (52) (Macaristan Orta Avrupa ülkesi sayılıp yalnız Balkan ülkeleri karşılaştırılırsa geçerlidir.)
- Mavi "İnşa edilen" sütunlara bakmak — soru günümüze ulaşan, yani turuncu sütunlardaki değerleri soruyor.
- En fazla eseri Yunanistan sanmak — Yunanistan en çok eser inşa edilen ülkedir, günümüze en çok ulaşan Bosna-Hersek'tir.
Kendini kontrol et: Seçtiğim iki ülkenin turuncu sütun değerlerini diğer tüm turuncu değerlerle tek tek karşılaştırdım mı?
2Osmanlıların en çok eser inşa ettiği üç Balkan ülkesi ve nedenleri
Çözüm Yolu
Bu bölgeler Balkanlar'ın merkezinde, yol ve ticaret güzergâhları üzerinde olup uzun süre Osmanlı yönetiminde kalmış, iskân ve imar faaliyetleriyle çok vakıf eseri yapılmıştır.
- Grafik 2.1'de mavi "İnşa edilen" sütunlarının yüksekliklerini karşılaştırırız.
- En yüksek üç değer: Yunanistan 3771, Bosna-Hersek 3542, Bulgaristan 3339 eser.
- Bu ülkelerin uzun süre Osmanlı yönetiminde kaldığını ve yol, ticaret güzergâhında bulunduğunu düşünürüz.
- Turuncu "Günümüze ulaşan" sütunlara bakmak — soru inşa edilen eser sayısını, yani mavi sütunları soruyor.
- Dördüncü sıradaki Kuzey Makedonya'yı (1424) listeye almak — üçüncü sıradaki Bulgaristan'ın değeri 3339'dur.
Kendini kontrol et: Seçtiğim üç ülkenin mavi sütun değerleri, kalan tüm ülkelerin mavi değerlerinden büyük mü?
3Haritadaki eserlerden hangisinin ilgiyi çektiği ve nedeni
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
4Fethedilen topraklarda kalıcılık için nasıl bir strateji izlenirdi
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Türk nüfusu yerleştirir, han, cami, köprü gibi eserler yapar, yerel halka hoşgörü ve haklar tanıyarak bölgeyi merkeze bağlardım.
- Önceki sayfalardaki iskân ve istimalet uygulamalarını hatırla: nüfus yerleştirme, hoşgörü, vergi kolaylığı, güvenlik.
- Grafikteki çok sayıda vakıf eserinden imar faaliyetlerinin önemini çıkar.
- Bu bilgilerden yararlanarak kendi stratejini yerleşim, adil yönetim ve imar başlıklarıyla oluştur.
- Her adımın bölgede kalıcılığı nasıl sağlayacağını bir cümleyle gerekçelendir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yerel halkın inanç ve geleneklerine saygı gösterip vergi kolaylığı tanıyan bir istimalet stratejisi (Kalıcılığa katkısı gerekçelendirilirse geçerlidir.) · Ulaşım yolları üzerinde köprü, han ve kasabalar kuran bir imar stratejisi (Ticaret ve güvenliğe katkısı açıklanırsa geçerlidir.)
- Yalnız askerî güç kullanmayı önermek — kalıcılık için halkın desteği, nüfus ve imar gibi kalıcı unsurlar gerekir.
- Stratejiyi gerekçesiz sıralamak — her önerinin kalıcılığa nasıl katkı yapacağını açıklamalısın.
Kendini kontrol et: Stratejimde nüfus, yönetim ve imar yönünden öneriler var mı ve her biri kalıcılıkla ilişkilendirildi mi?