Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 235
Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 235 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Düşünelim 1Görsellere göre XVI. yüzyıl Osmanlı yönetim ve ordu yapısı hakkında çıkarım yapma
Çözüm Yolu
Görsel 3.10'da elçi kabulü ve devlet erkânı, Görsel 3.11'de Mohaç Savaşı'nda sultan çevresinde düzenli birlikler ve toplar görülür.
- Görsel 3.10'u incele: Sultan III. Murad, Dîvân-ı Hümâyun'da İran elçisini ve getirilen hediyeleri kabul ediyor.
- Bu sahneden yönetimin sultan merkezli, törenli ve düzenli bir divan yapısına sahip olduğunu çıkar.
- Görsel 3.11'i incele: Mohaç'ta sultanın çevresinde düzenli birlikler, atlılar ve toplar görülüyor.
- Buradan ordunun disiplinli, sultana bağlı ve ateşli silahlarla donatılmış olduğunu çıkar.
- İki çıkarımı birleştirerek yönetim ve ordu yapısını birkaç cümleyle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Osmanlı, yabancı elçileri görkemli törenlerle kabul eden güçlü bir devletti; savaşta padişah orduya bizzat komuta ediyordu. (Elçi kabulü ve padişahın Mohaç'taki komutası görsellere dayandırılırsa geçerlidir.)
- Yalnız görseli betimlemek — 'ne görüyorum' ile yetinme, yönetim ve ordu hakkında çıkarım yap.
- Görsellerde olmayan ayrıntıları kesin bilgi gibi yazmak — çıkarımlarını görseldeki kişi, tören ve silahlara dayandır.
Kendini kontrol et: Her çıkarımım için görselde gösterebileceğim bir ayrıntı var mı?
Düşünelim 2XV-XVII. yüzyıl devletlerinde askerî mücadele ve ordu yapısındaki değişimlerin önemi
Çözüm Yolu
Ateşli silahlar ve düzenli ordular savaşların sonucunu değiştirdi. Yeni teknolojiyi benimseyen devletler genişledi, geride kalanlar toprak ve nüfuz kaybetti.
- Sorunun iki yönünü ayır: askerî mücadeleler devleti nasıl güçlendirir, nasıl zayıflatır?
- Güçlenme yönünü düşün: kazanılan savaşlarla topraklar, gelirler ve siyasi etki artar.
- Gerileme yönünü düşün: yenilgiler toprak, gelir ve itibar kaybına yol açar.
- Ordu yapısındaki değişimin etkisini ekle: ateşli silahlar ve düzenli ordular savaşın sonucunu belirler.
- Gerekçelerini 'çünkü' bağlacıyla birleştirip birkaç cümlelik açıklama yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Fetihler yeni toprak ve gelir kazandırdığı için devletleri güçlendirmiş; savaş teknolojisinde geri kalan devletler yenilgilerle toprak kaybetmiştir. (Fetih-gelir ilişkisi ve teknolojide geri kalma gerekçe gösterilirse geçerlidir.) · Düzenli ve maaşlı ordular kuran devletler uzun savaşları sürdürebilmiş; bu düzene geçemeyenler zayıflamıştır. (Ordu örgütlenmesindeki değişim gerekçe gösterilirse geçerlidir.)
- Yalnız güçlenmeyi anlatmak — soru gerilemede askerî değişimlerin rolünü de soruyor.
- Gerekçesiz yargı yazmak — 'önemlidir' dedikten sonra toprak, gelir veya teknoloji gibi bir neden göstermelisin.
Kendini kontrol et: Açıklamamda hem güçlenme hem gerileme için birer gerekçe var mı?