Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 306
Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 306 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2Askerî ve siyasi mücadelelerin cihan devleti olmadaki rolünü tablo çizerek açıklama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Fetihler toprağı, nüfusu, gelir ve itibarı artırarak Osmanlı'yı üç kıtada hâkim, dünya çapında bir güç yaptı.
- İstenen: önceki sayfadaki metinde geçen mücadelelerin Osmanlı'yı cihan devletine dönüştürmedeki rolünü tabloyla göstermek.
- Tabloya üç sütun açalım: Mücadele, Sonucu, Cihan devleti olmaya katkısı.
- 1453 İstanbul'un fethi: Bizans sona erdi; Fatih imparatorluk iddiasını dünyaya duyurdu, iki kara ve iki denize hâkim oldu.
- 1516-1517 Memluk seferleri: Mısır, Suriye ve kutsal şehirler alındı; halifelik ve önemli ticaret yolları Osmanlı'ya geçti.
- Kanuni dönemi Irak ve Macaristan seferleri ile 17. yüzyılda Macaristan, Girit (1669) ve Podolya (1672) fetihleriyle sınırlar en geniş hâline ulaştı.
- Son satırda ortak sonucu yazalım: Bu fetihlerle toprak, gelir ve itibar arttı; devlet üç kıtada söz sahibi oldu.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tabloyu padişahlara göre (II. Mehmed, I. Selim, I. Süleyman, 17. yüzyıl) satırlara ayırmak (Her satırda fethedilen yer ve cihan devleti olmaya katkısı açıkça yazılmışsa geçerlidir.) · Katkıları siyasi (unvan, halifelik), ekonomik (ticaret yolları, gelir) ve askerî (sınır güvenliği) diye gruplamak (Metindeki mücadelelerin her biri en az bir katkı grubuna bağlanmışsa geçerlidir.)
- 1529 Viyana Kuşatması'nı kazanılmış toprak gibi yazmak — metne göre kuşatma sonuçsuz kaldı, sınır genişlemedi.
- Tabloya yalnız savaş adlarını yazmak — sorunun istediği, her mücadelenin cihan devleti olmaya katkısını açıklamaktır.
- Mücadeleleri karışık sırayla yazmak — 1453'ten 1672'ye kronolojik sıra, büyümenin aşamalarını daha iyi gösterir.
Kendini kontrol et: Tablodaki her mücadele için "Bu olay Osmanlı'ya hangi toprağı, unvanı ya da gücü kazandırdı?" sorusunun cevabı yazılı mı?
3-aKaynak A ve B'ye göre Osmanlı ordusunda 1299-1453 ile 1453-1683 arasındaki değişimleri gösteren tablo hazırlama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kaynak A, Topçu Ocağı'nın 1453 öncesinde II. Murad döneminde oluştuğunu, top arabacılarının sonra eklendiğini söyler. Kaynak B, topçu ve cebeci sayılarındaki artışla ordunun ateşli silahlara yöneldiğini gösterir.
- Tabloyu iki sütunla kuralım: 1299-1453 ve 1453-1683; satırlara Kaynak A bilgileri ile Kaynak B sayılarını yazacağız.
- Kaynak A'dan 1299-1453 için: Bayezid ve Çelebi Mehmed dönemlerinde tımarlı topçular, II. Murad döneminde ulufeli ayrı Topçu Ocağı.
- Kaynak A'dan 1453-1683 için: 15. yüzyılın ikinci yarısında Top Arabacıları Ocağı kuruldu; 1514'te 372 top arabacısı maaş alıyordu.
- Kaynak B grafiğinden ilk ve son yılları okuyalım: topçu 348'den 4949'a, cebeci 451'den 3503'e çıktı.
- Sonucu yazalım: Ordu, tımarlı yapıdan maaşlı ve ateşli silahlara dayanan birliklere doğru büyüyerek değişti.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Satırları birlik türüne göre (Topçu, Top arabacı, Cebeci) düzenleyip her dönemin bilgisini karşısına yazmak (Kaynak A'daki kuruluş bilgileri ve Kaynak B'deki sayısal artış birlikte gösterilmişse geçerlidir.)
- Topçu Ocağı'nı 1453 sonrasına yazmak — Kaynak A, ocağın II. Murad (1421-1451) döneminde kurulduğunu söyler.
- Grafikteki renkleri karıştırmak — mavi topçu, turuncu top arabacı, gri cebecidir; sayıları renge göre okumak gerekir.
- Kaynak B sayılarını 1299-1453 sütununa yazmak — grafik 1514'te başlar, yani yalnız ikinci döneme aittir.
Kendini kontrol et: Tablondaki her bilginin yanına "Kaynak A" ya da "Kaynak B" yazabiliyor ve tarihleri doğru döneme koyduğunu görüyor musun?