Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 309
Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 309 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
8İstanbul ve Celâlî isyanlarının nedenleri arasında olanları işaretleme (çoklu seçim)
Çözüm Yolu
Metne göre merkezî otorite zayıfladı, rüşvet yaygınlaştı, iltizamla reayanın vergi yükü arttı ve ateşli silahlı maaşlı asker sayısı artıp bütçe açığı doğdu. B ve D metinde yok.
- Metinde neden bildiren ifadeleri bulalım: siyasi istikrarsızlık, rüşvet ve adam kayırma, ateşli silahlı yeniçeri artışı, iltizamla artan mali yük.
- A: Siyasi istikrarsızlık ve idari sorunlar merkezî otoritenin zayıfladığını gösterir; işaretleyelim.
- C: Rüşvet ve adam kayırmacılığın yaygınlaşması metinde açıkça geçer; işaretleyelim.
- Ç: İltizam reayanın mali yükünü artırdı, Kaynak A da kanuna aykırı vergileri gösterir; işaretleyelim.
- E: Maaşlı yeniçeri ve sekban gibi ücretli birliklerin artması bütçe açığına yol açtı; işaretleyelim.
- B ve D metinde neden olarak geçmez; işaretlemeyelim. Cevap: A, C, Ç, E.
- D'yi işaretlemek — ticaret yollarının değişmesi metinde isyanların nedeni olarak geçmez; yalnız verilen kaynaklara dayanmak gerekir.
- E'yi atlamak — ücretli asker artışı bütçe açığının ve sekbanların ortaya çıkışının sebebidir, yani bir nedendir.
Kendini kontrol et: İşaretlediğin her seçenek için metinde ya da Kaynak A'da onu destekleyen bir cümle gösterebiliyor musun?
9Verilen gelişmelerden hangileri isyanların sonuçlarıdır
Bu sorunun cevabı henüz yayımlanmadı. Neden?
10XVII. yüzyıl ıslahatlarından hareketle ulaşılamayacak yargı
Çözüm Yolu
Verilen ıslahatlar kişilere bağlı, kısmen sert yöntemli ve genelde askerî-mali alanlıdır; padişahlar kötü gidişi fark etmiştir. Yönetimin başarılı olduğu sonucuna ulaşılamaz, çünkü ıslahatlar kalıcı olmamıştır.
- Soru köküne dikkat edelim: "ulaşılamaz" deniyor; bilgilerden çıkarılamayan yargıyı arıyoruz.
- B: Kuyucu Murad Paşa'nın sert yöntemleri, güç kullanıldığını gösterir; bu yargıya ulaşılır.
- D ve E: IV. Murad'ın layiha yazdırması kötü gidişin fark edildiğini, bütçe ve ordu ıslahatları askerî-mali yönelimi gösterir.
- A: Islahatlar tek tek kişilere (Koçi Bey, Tarhuncu, Köprülüler) bağlıdır; bu yargıya da ulaşılır.
- C: Bilgilerde ıslahatların kalıcı başarı sağladığına dair kanıt yoktur; ulaşılamayan yargı C'dir.
- Köprülüler'de otoritenin güçlenmesini genel başarı saymak — tek bir dönemdeki iyileşme, yönetimin ıslahatlarda başarılı olduğunu göstermez.
- Soru kökündeki "ulaşılamaz" ifadesini gözden kaçırıp doğru bir yargıyı işaretlemek.
Kendini kontrol et: Elediğin dört seçeneğin her biri için onu destekleyen bir maddeyi listede gösterebiliyor musun?
QREk sorulara karekod üzerinden ulaşma yönlendirmesi
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz: