KitavuzMEB / TYMMDers Kitabı Rehberi

Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 38

Sayfa 38 2 Çözümlü Madde

Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 38 Cevapları

← Sayfa 37Tüm SayfalarSayfa 40 →
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

Tablo - BenzerliklerKarahanlı ve Gazneli yönetim yapılarındaki ortak yönleri tabloya yazma

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Her ikisinde de hükümdar yetkili ve hanedan üyelerine yönetim payı verilmiştir; Türk ve İslam geleneklerini birleştirmişlerdir; divan teşkilatı vardır; hükümdarlar hem Türk hem dinî unvan taşır; Abbasi halifeliğine bağlıdırlar.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Metin ve Kaynak D, E'ye göre iki devlette de merkezde hükümdar, dinî unvanlar, Abbasi etkisi ve divan benzeri kurumlar bulunur.

  1. Tablonun Benzerlikler sütunu için sayfa 37 metni ve sayfa 38'deki divan bilgisi incelenir.
  2. Metne göre iki devlette de en yetkili kişi hükümdardır ve Türk-İslam devlet geleneği birleştirilmiştir.
  3. Hükümdarlar Türkçe adlarına dinî isimler ekler, Abbasi halifesinin verdiği unvanları kullanır.
  4. İki devlette de devlet işleri divan adı verilen kurul tarafından yürütülür.
Sık yapılan hatalar
  • Yalnız bir devlete ait özelliği, örneğin sultan unvanını, benzerlik olarak yazmak — bu alan ortak yönleri ister.
  • Divan kurumlarının farklı adlarını farklılık sanıp ortak divan teşkilatını atlamak — adlar farklı olsa da kurum ortaktır.

Kendini kontrol et: Benzerlik olarak yazdığın her maddenin hem Karahanlı hem Gazneli için metinde dayanağı var mı?

Tablo - Karahanlı farklılıklarKarahanlı Devleti'nin yönetimde Gazneli'den ayrılan özelliklerini yazma

Bu sorunun cevabı henüz yayımlanmadı. Neden?

Tablo - Gazneli farklılıklarGazneli Devleti'nin yönetimde Karahanlı'dan ayrılan özelliklerini yazma

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Merkeziyetçi ve askerî bir yapı vardı; sultan unvanı kullanıldı; Divan-ı Vezaret'in başında hâce-i büzürg bulunurdu; Türk askerî görevliler ile İran asıllı sivil görevliler vardı; İran ve Abbasi etkisi güçlüydü.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Kaynak E ve sayfa metnine göre Gaznelilerde ağırlıklı askerî, merkezî teşkilat ve İranlı bürokrasi öne çıkar.

  1. Gazneli satırının Farklılıklar alanı için Kaynak E, sayfa 37 metni ve sayfa 38'in ilk paragrafı incelenir.
  2. Kaynak E'ye göre teşkilat merkeziyetçi ve askerî ağırlıklıdır; valiler Türk asıllı saray ricalindendir.
  3. Sivil görevler İran asıllı kişilerdedir; devlet İran ve Abbasi geleneklerinden etkilenmiştir.
  4. Sultan unvanı Gazneliler döneminde kullanılmaya başlanmış, Divan-ı Vezaret'in başında hâce-i büzürg bulunmuştur.
Sık yapılan hatalar
  • Divan-ı Vezaret ile Karahanlıların Meclis-i Âlî'sini karıştırmak — Gazneli divanının başında yuğruş değil hâce-i büzürg vardır.
  • Gaznelilerde de devletin hanedan üyelerince iki kısma ayrıldığını yazmak — bu, Kaynak D'de Karahanlılar için anlatılır.

Kendini kontrol et: Yazdığın her farklılığın Karahanlılarda bulunmadığını metinden kontrol ettin mi?