Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 84 Cevapları

Antik bilgi mirası her iki dünyada da çeviri ve ilgi görmüş, bilimsel çalışmalar dinî kurumlarda ve medreselerde sürmüştür.

1. İstenen: XI-XIII. yüzyıllarda Türk-İslam ve Batı biliminin ortak yönlerini bulmak; ünitedeki bilgileri hatırlarız.
2. İki dünyada da bilim din ve felsefeyle bağlantılı olarak ele alındı.
3. Her iki tarafta da antik eserler tercüme edilip incelendi.
4. Medresede ve manastır okullarındaki Quadrivium derslerinde matematik ve astronomi okutulduğunu hatırla.
5. Bu ortak yönleri tablonun Bilim satırına kısa maddeler hâlinde yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: İki dünyada da bilimsel çalışmalar çoğunlukla dinî eğitim kurumları ve din adamları aracılığıyla yürütüldü. (Medrese ve manastır okullarının bilimdeki rolü vurgulanırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım her benzerlik hem medrese hem manastır eğitimini anlatan sayfalarda dayanak buluyor mu?

XI-XIII. yüzyılda İslam dünyası bilimde Avrupa'dan ilerideydi; Avrupa'da Kilise düşüncesi belirleyiciydi.

1. İstenen: Bilim satırında farklılıkları yazmak; iki dünyada bilimin dayandığı anlayış karşılaştırılır.
2. Türk-İslam dünyasında bilim akıl ve gözleme dayanıyor, gözlemevleri ve tıp merkezleriyle ilerliyordu.
3. Batı'da bilim skolastik düşünce ve Kilise denetimi altında sınırlı kaldı.
4. Farkı, Türk-İslam ve Batı tarafını aynı cümlede karşılaştırarak tabloya yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Medreselerde felsefe, tıp ve mühendislik gibi akli bilimler geniş yer tutarken manastır okullarında asıl amaç din adamı yetiştirmekti. (Medrese ve manastır okullarındaki ders içerikleri karşılaştırılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım farkta Türk-İslam ve Batı tarafı ayrı ayrı belirtilmiş mi?

Medreseler ile Avrupa'daki manastır ve katedral okulları dinî temelli düzenli eğitim kurumlarıydı.

1. İstenen: Eğitim satırında benzerlikleri yazmak; iki dünyadaki eğitim kurumları karşılaştırılır.
2. Türk-İslam dünyasında medreseler, Batı'da manastır ve katedral okulları eğitim verdi.
3. Her iki tarafta da bu kurumlar dinle bağlantılıydı ve düzenli bir öğretim yapısı vardı.
4. İki tarafta da günlük ders düzeninin ibadet saatlerine göre disiplinli biçimde planlandığını ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: İki tarafta da ezber, tekrar ve tartışma temel öğrenme yöntemleri olarak kullanıldı. (Medrese ve manastır okullarındaki ders işleyişi karşılaştırılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım benzerlik hem medrese hem manastır okulu için doğru mu?

Medreseler vakıf desteğiyle yaygındı; Avrupa'da eğitim Kilise denetimindeydi.

1. İstenen: Eğitim satırında farklılıkları yazmak; kurumların kim tarafından desteklendiğine ve içeriğine bakılır.
2. Türk-İslam dünyasında Nizamiye gibi medreseler vakıflarla desteklenip yaygınlaştı, pozitif bilimler de okutuldu.
3. Batı'da eğitim Kilise denetimindeydi, skolastik düşünceyle sınırlıydı; üniversiteler daha sonra gelişti.
4. Farklılıkları, Türk-İslam ve Batı tarafını aynı cümlede karşılaştırarak tabloya yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Manastır okullarında eğitim Latince üzerine kuruluydu; medreselerde Arapça ve dinî ilimler temel alınıyordu. (Medrese ve manastır okullarındaki eğitim dili karşılaştırılırsa geçerlidir.) · Manastır okullarında sözlü ve yazılı sınavlarla bachelor derecesi ve öğretmenlik hakkı verilirdi. (Manastır okullarındaki sınav ve derece sistemi örnek verilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım her farkın iki tarafı da ünitedeki medrese ve manastır okulu bilgileriyle destekleniyor mu?

Kaynaklarda hem minyatür (M, N) hem çini ve vitray (O, Ö) süslemesi görülür.

1. İstenen: Sanat satırında benzerlikleri yazmak; Kaynak M, N, O ve Ö birlikte incelenir.
2. M ve N, iki dünyada da el yazması eserlerin minyatürlerle süslendiğini gösterir.
3. O ve Ö, yapıların çini ve vitray gibi süsleme sanatlarıyla bezendiğini gösterir.
4. Benzerliği yaz: İki dünyada da sanat dinî yapılar ve el yazması kitaplar etrafında gelişti.

Kabul edilebilir başka cevaplar: İki dünyada da taş işçiliği ve kabartmalar dinî yapıların kapılarını süsledi. (Kaynak K ve L'deki kapılar da örnek verilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım benzerlik hem Türk-İslam (M, O) hem Batı (N, Ö) kaynaklarında görülüyor mu?

Türk-İslam sanatı çini ve taş süsleme ile, Batı sanatı Gotik mimari, vitray ve dinî figürlerle ayrışır.

1. İstenen: Sanat satırında farklılıkları yazmak; Kaynak O (çini) ve Kaynak Ö (vitray) ile ünite bilgileri karşılaştırılır.
2. Türk-İslam sanatında çini, taş işçiliği, geometrik ve bitkisel motifler öne çıkar; dinî konulu figürlere yer verilmez.
3. Batı'da Romanesk ve Gotik üslup, sivri kemer, heykel, fresk ve kutsal figürlü vitraylar görülür.
4. Farkı yaz: Türk-İslam sanatı çini ve taş süslemeyle, Batı sanatı Gotik mimari, heykel ve vitrayla ayrışır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Batı'da sanat eserlerinin tasarımında Kilise, tarikatlar ve din adamları belirleyiciydi. (Avrupa sanatında Kilise'nin rolünü anlatan bilgiler kullanılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım farkın Türk-İslam ve Batı tarafı birer kaynakla (O ve Ö gibi) desteklenebiliyor mu?

Varka ve Gülşah ile Manesse Kodeksi, her iki dünyada da edebî eserlerin ve şiirin değer gördüğünü gösterir.

1. İstenen: Kültür satırında benzerlikleri yazmak; Kaynak M (Varka ve Gülşah) ve Kaynak N (Manesse Kodeksi) incelenir.
2. İki dünyada da din, toplumun değerlerini ve kültürünü şekillendirdi.
3. Kaynaklar, iki tarafta da aşk hikâyeleri ve şiirlerin yazılıp minyatürlerle resimlendiğini gösterir.
4. Benzerliği tabloya, iki kaynağı örnek göstererek kısa bir cümleyle yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: İki dünyada da el yazması kitaplar zamanla dinî konuların yanında dünyevi konuları da işledi. (Avrupa'daki el yazması kitaplarla ilgili ünite bilgisi kullanılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım benzerliği hem Kaynak M hem Kaynak N ile gösterebiliyor muyum?

Toplumsal yapı ve değerler farklıydı: Anadolu'da İslam-Türk geleneği, Avrupa'da Kilise ve feodalite belirleyiciydi.

1. İstenen: Kültür satırında farklılıkları yazmak; iki toplumu şekillendiren inanç ve düzen karşılaştırılır.
2. Türk-İslam kültürü İslam inancı, Türk gelenekleri ve Arap-Fars etkileşimiyle oluştu.
3. Batı kültürü Hristiyanlık, Kilise, feodal düzen ve şövalye kültürüyle şekillendi.
4. Farkı, iki toplumun inancını ve toplumsal düzenini yan yana yazarak tabloya ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Türk-İslam edebiyatında Arapça, Farsça ve Türkçe; Batı'da Latince ve yerel diller kullanıldı. (Kültür satırında dil ve edebiyat alanı karşılaştırılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım farkta her iki toplum için hem inanç hem toplumsal düzen belirtilmiş mi?