Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 98
Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 98 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Uygulama-1Türk İslam medeniyetinin öne çıkan mutasavvıf ve bilim insanlarının değerlerini listeleme
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Mevlânâ, Yunus Emre, Hacı Bektaş-ı Velî ve İbn Sînâ, Fârâbî gibi isimlerden yola çıkılarak değerler listelenir.
- Ünitede tanıdığın mutasavvıfları ve bilim insanlarını alt alta yaz: Yesevi, Mevlana, Hacı Bektaş Veli, Yunus Emre, Cezeri gibi.
- Her kişinin şiir, söz veya çalışmalarında öne çıkan değeri belirle; örneğin Mevlana için hoşgörü.
- Bilim insanlarının çalışmalarından bilgiye değer verme, çalışkanlık ve sabır gibi değerleri çıkar.
- Tekrar eden değerleri birleştirerek listeni oluştur: hoşgörü, bilgiye değer verme, adalet, dürüstlük, yardımseverlik, merhamet, çalışkanlık, sabır, paylaşımcılık.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Cömertlik, alçakgönüllülük, edep, hayâ, insan sevgisi. (Yunus Emre ve Hacı Bektaş Veli'nin şiir ve öğütlerinden yola çıkan listelerde geçerlidir.) · Araştırmacılık, yenilikçilik, bilimsel merak, emeğe saygı. (Kaşgarlı Mahmud, Ömer Hayyam ve Cezeri'nin çalışmalarından yola çıkan listelerde geçerlidir.)
- Kişilerin adlarını ya da eserlerini değer diye yazmak — değer, hoşgörü veya sabır gibi davranışa yön veren bir ilkedir.
- Ünitedeki kişilerle ilgisi olmayan değerler sıralamak — her değeri en az bir kişinin söz veya çalışmasına dayandırmalısın.
Kendini kontrol et: Listemdeki her değeri, ünitedeki bir kişinin sözü veya çalışmasıyla eşleştirebiliyor muyum?
Uygulama-2Listelenen değerleri önem sırasına göre sıralama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Bu sıralama kişisel bir değerlendirmedir; Mevlânâ, Yunus Emre, Hacı Bektaş-ı Velî gibi kişilerin değerleri farklı sıralanabilir. Önemli olan sıralamayı gerekçelendirmektir.
Uygulama-3Seçme gerekçelerini açıklama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Gerekçe, listedeki değerlerin insanları birleştirmesi, farklı kültürlerle yaşamayı kolaylaştırması ve medeniyetin gelişmesine katkısı üzerinden yazılır.
Uygulama-4Kişilerin değerlerinin Anadolu'nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasındaki önemini tartışma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Dervişler ve âlimler yerleşmeyi, halkla bütünleşmeyi, medrese ve tekke yoluyla eğitimi destekledi.
- Önceki maddede listelediğin değerleri mutasavvıflarınkiler ve bilim insanlarınınkiler olarak iki gruba ayır.
- Mutasavvıfların hoşgörü ve sevgi anlayışının farklı insanları kaynaştırıp Anadolu halkını birleştirdiğini açıkla.
- Bilim insanlarının eserlerinin Anadolu'da kültürel ve ilmî gelişmeyi nasıl desteklediğini belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Ayrım gözetmeyen hoşgörü, Moğol istilası ve Haçlı Seferleri döneminde halka direnme gücü vererek Anadolu'da Türk-İslam kimliğini güçlendirdi. (Zor dönemlerde halkın dayanma gücünü öne çıkaran cevaplarda geçerlidir.) · Türkçeyi ilim ve edebiyat dili yapan mutasavvıflar sayesinde Türkçe Anadolu'da kökleşti; bu da Türkleşmeyi hızlandırdı. (Dilin Türkleşmedeki rolünü öne çıkaran cevaplarda geçerlidir.)
- Yalnız savaşları ve fetihleri anlatmak — soru, değerlerin halk üzerindeki kaynaştırıcı etkisini tartışmanı istiyor.
- Değerleri sıralayıp etkisini açıklamamak — her değerin Türkleşme ve İslamlaşmaya nasıl katkı yaptığını göstermelisin.
Kendini kontrol et: Tartışmamda en az bir değeri, Anadolu'daki somut bir etkisiyle neden-sonuç ilişkisi kurarak açıkladım mı?
QR etkinlikYandaki karekoddaki etkinliği yapma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
Performans GöreviGruplarla Türk-İslam medeniyetinin Anadolu'ya etkisini araştırıp sunuma dönüştürme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Grup, bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarını paylaşır; güvenilir kaynaklarla araştırıp görselli bir sunumda Anadolu'nun Türkleşmesine ve İslamlaşmasına etkilerini anlatır.