Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 98

Sayfa 98 5 Çözümlü Madde

Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 98 Cevapları

Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

Uygulama-1Türk İslam medeniyetinin öne çıkan mutasavvıf ve bilim insanlarının değerlerini listeleme

Birden Fazla Geçerli Cevap (Ücretsiz)
Örnek değerler: hoşgörü, bilgiye değer verme, adalet, dürüstlük, yardımseverlik, merhamet, çalışkanlık, sabır, paylaşımcılık.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Mevlânâ, Yunus Emre, Hacı Bektaş-ı Velî ve İbn Sînâ, Fârâbî gibi isimlerden yola çıkılarak değerler listelenir.

  1. Ünitede tanıdığın mutasavvıfları ve bilim insanlarını alt alta yaz: Yesevi, Mevlana, Hacı Bektaş Veli, Yunus Emre, Cezeri gibi.
  2. Her kişinin şiir, söz veya çalışmalarında öne çıkan değeri belirle; örneğin Mevlana için hoşgörü.
  3. Bilim insanlarının çalışmalarından bilgiye değer verme, çalışkanlık ve sabır gibi değerleri çıkar.
  4. Tekrar eden değerleri birleştirerek listeni oluştur: hoşgörü, bilgiye değer verme, adalet, dürüstlük, yardımseverlik, merhamet, çalışkanlık, sabır, paylaşımcılık.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Cömertlik, alçakgönüllülük, edep, hayâ, insan sevgisi. (Yunus Emre ve Hacı Bektaş Veli'nin şiir ve öğütlerinden yola çıkan listelerde geçerlidir.) · Araştırmacılık, yenilikçilik, bilimsel merak, emeğe saygı. (Kaşgarlı Mahmud, Ömer Hayyam ve Cezeri'nin çalışmalarından yola çıkan listelerde geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Kişilerin adlarını ya da eserlerini değer diye yazmak — değer, hoşgörü veya sabır gibi davranışa yön veren bir ilkedir.
  • Ünitedeki kişilerle ilgisi olmayan değerler sıralamak — her değeri en az bir kişinin söz veya çalışmasına dayandırmalısın.

Kendini kontrol et: Listemdeki her değeri, ünitedeki bir kişinin sözü veya çalışmasıyla eşleştirebiliyor muyum?

Uygulama-2Listelenen değerleri önem sırasına göre sıralama

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Örnek sıralama (en önemliden aza): 1. İlim ve bilgiye değer verme, 2. Hoşgörü, 3. Yardımseverlik, 4. Alçakgönüllülük, 5. Sabır.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Bu sıralama kişisel bir değerlendirmedir; Mevlânâ, Yunus Emre, Hacı Bektaş-ı Velî gibi kişilerin değerleri farklı sıralanabilir. Önemli olan sıralamayı gerekçelendirmektir.

Uygulama-3Seçme gerekçelerini açıklama

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Seçilen değerler toplumsal birliği ve barışı sağladığı, bilimsel ilerlemeyi desteklediği için önemli görüldü.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Gerekçe, listedeki değerlerin insanları birleştirmesi, farklı kültürlerle yaşamayı kolaylaştırması ve medeniyetin gelişmesine katkısı üzerinden yazılır.

Uygulama-4Kişilerin değerlerinin Anadolu'nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasındaki önemini tartışma

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Mutasavvıfların hoşgörü ve sevgi anlayışı halkla kaynaşmayı, bilim insanlarının eserleri ise kültürel ve ilmî gelişmeyi sağlayarak Anadolu'nun Türkleşmesini ve İslamlaşmasını kolaylaştırdı.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Dervişler ve âlimler yerleşmeyi, halkla bütünleşmeyi, medrese ve tekke yoluyla eğitimi destekledi.

  1. Önceki maddede listelediğin değerleri mutasavvıflarınkiler ve bilim insanlarınınkiler olarak iki gruba ayır.
  2. Mutasavvıfların hoşgörü ve sevgi anlayışının farklı insanları kaynaştırıp Anadolu halkını birleştirdiğini açıkla.
  3. Bilim insanlarının eserlerinin Anadolu'da kültürel ve ilmî gelişmeyi nasıl desteklediğini belirt.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Ayrım gözetmeyen hoşgörü, Moğol istilası ve Haçlı Seferleri döneminde halka direnme gücü vererek Anadolu'da Türk-İslam kimliğini güçlendirdi. (Zor dönemlerde halkın dayanma gücünü öne çıkaran cevaplarda geçerlidir.) · Türkçeyi ilim ve edebiyat dili yapan mutasavvıflar sayesinde Türkçe Anadolu'da kökleşti; bu da Türkleşmeyi hızlandırdı. (Dilin Türkleşmedeki rolünü öne çıkaran cevaplarda geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Yalnız savaşları ve fetihleri anlatmak — soru, değerlerin halk üzerindeki kaynaştırıcı etkisini tartışmanı istiyor.
  • Değerleri sıralayıp etkisini açıklamamak — her değerin Türkleşme ve İslamlaşmaya nasıl katkı yaptığını göstermelisin.

Kendini kontrol et: Tartışmamda en az bir değeri, Anadolu'daki somut bir etkisiyle neden-sonuç ilişkisi kurarak açıkladım mı?

QR etkinlikYandaki karekoddaki etkinliği yapma

Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:

Performans GöreviGruplarla Türk-İslam medeniyetinin Anadolu'ya etkisini araştırıp sunuma dönüştürme

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Örnek sunum planı: 1) Giriş: Anadolu'nun Türkleşmesi ve İslamlaşması. 2) Bilim: medreseler ve Selçuklu hekimliği. 3) Kültür ve eğitim: tekke, zaviye ve dergâhlar. 4) Sanat: cami, medrese, kervansaray mimarisi. 5) Sonuç: Bu gelişmeler Anadolu'da kalıcı bir Türk-İslam yurdu oluşturdu.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Grup, bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarını paylaşır; güvenilir kaynaklarla araştırıp görselli bir sunumda Anadolu'nun Türkleşmesine ve İslamlaşmasına etkilerini anlatır.