Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili Ve Edebiyatı 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 100
Türk Dili Ve Edebiyatı 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 100 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Behçet Necatigil dizelerinde ek ve sözcük durumundaki zamirleri bulup nelere dikkat edildiğini yazma
Çözüm Yolu
Zamir tek başına ad yerine geçiyorsa sözcük, ek hâlinde kişi/iyelik eki olarak geçiyorsa ek durumundadır. Dikkat: sözcüğün hangi kişiyi (siz) karşıladığı ve ad yerine kullanılıp kullanılmadığı.
- Zamirin adın yerini tutan sözcük olduğunu hatırla; tek başına yazılmış zamirleri bul: “Siz” (kişi), “her şey” (belgisiz).
- Kişi bildiren ekleri ara: “istemezdiniz” sözcüğündeki -niz, “siz” kişisini karşılayan kişi ekidir.
- “Kalbinizi” ve “Kalbinizde” sözcüklerindeki -iniz iyelik ekinin “sizin” anlamı taşıdığını göster.
- Dikkat ettiğin ölçütü yaz: sözcüğün ad yerine geçmesi, ekin ise hangi kişiyi karşıladığı.
- “Kalbinizi” sözcüğündeki -i hâl ekini zamir saymak — zamir değeri taşıyan yalnız -iniz iyelik ekidir.
- “Her şey” sözcüğünü atlamak — belgisiz zamirdir, belirli olmayan bir adın yerini tutar.
Kendini kontrol et: Bulduğun her ek “siz/sizin” anlamını karşılıyor mu, her sözcük bir adın yerini tutuyor mu?
2 - ZamirAhmet Muhip Dıranas dizelerinden zamir örneği bulma
Çözüm Yolu
'Uyandırmayın beni' dizesindeki 'beni' kişi zamiri, 'Sesin nerde kaldı' dizesindeki 'nerde' soru zamiridir.
- Zamirlerin adın yerini tuttuğunu hatırla; dizelerde kişi ya da soru bildiren sözcükleri ara.
- “Uyandırmayın beni” dizesindeki “beni”nin “ben” kişi zamirinden geldiğini belirle.
- “Sesin nerde kaldı” dizesindeki “nerde”nin yer soran soru zamiri olduğunu belirle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sesin (-in), sevdiklerimiz (-imiz), üstümüze (-müz) (Ek hâlindeki zamirler de kabul edildiğinde geçerlidir.)
- “Ne sabahtır” ifadesindeki “ne”yi zamir sanmak — burada iki öğeyi bağlayan bağlaçtır.
Kendini kontrol et: Bulduğun sözcük bir adın yerini tutuyor mu ya da bir yeri, kişiyi soruyor mu?
2 - EdatDizelerden edat örneği bulma
Çözüm Yolu
'Şarkılar için', 'Rüzgâr gibi' ve 'unutmak için' ifadelerinde sözcükler tek başına anlamsız, ilgi kuran edatlardır.
- Edatların tek başına anlamı olmayan, sözcükler arasında ilgi kuran sözcükler olduğunu hatırla.
- “Unutulmuş güzel şarkılar için” ve “Sırf unutmak için” dizelerinde amaç bildiren “için”i bul.
- “Rüzgâr gibi” ifadesinde benzerlik bildiren “gibi”yi bul.
- Ezberdeki edatları (ile, bile) yazmak — örnekler yalnız verilen dizelerden seçilmelidir.
Kendini kontrol et: Sözcüğü dizeden çıkarınca önündeki sözcükle cümle arasındaki ilgi bozuluyor mu?
2 - BağlaçDizelerden bağlaç örneği bulma
Çözüm Yolu
Tekrarlanan 'ne ... ne' iki öğeyi olumsuz anlamda birbirine bağlayan ikili bağlaçtır.
- Bağlaçların sözcükleri ya da cümleleri anlam ilgisiyle birbirine bağladığını hatırla.
- “Ne sabahtır bu mavilik, ne akşam!” dizesinde iki kez kullanılan “ne”yi bul.
- “ne ... ne” kalıbının “sabah” ile “akşam”ı olumsuz anlamda bağladığını belirt.
- “Ne”yi soru zamiri sanmak — burada soru sorulmuyor, iki öğe olumsuzlukla bağlanıyor.
Kendini kontrol et: “Ne”leri çıkarınca iki öğe arasındaki olumsuzluk bağı kayboluyor mu?
2 - ÜnlemDizelerden ünlem örneği bulma
Çözüm Yolu
'Ey' seslenme bildiren ünlemdir; 'kış'a seslenmek için kullanılmıştır.
- Ünlemlerin seslenme, şaşırma ya da coşku bildiren sözcükler olduğunu hatırla.
- Ünlem işaretiyle biten dizeleri tara; “Sırf unutmak için, unutmak ey kış!” dizesini bul.
- “Ey” sözcüğünün kışa seslenmek için kullanıldığını belirle.
- Ünlem işaretinden önceki her sözcüğü ünlem sanmak — “akşam!” ya da “içindesin!” ünlem değildir.
Kendini kontrol et: Bulduğun sözcük tek başına bir seslenme ya da duygu bildiriyor mu?