Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili ve Edebiyatı 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 130
Türk Dili ve Edebiyatı 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 130 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3-TanımSöyleşi (sohbet) türünün tanımı kutusu
Çözüm Yolu
Söyleşi, resmî ve sanatlı anlatımdan uzak, içten ve doğal bir konuşma havası taşıyan yazı türüdür.
- Parça örnek alınarak söyleşi türünün temel özellikleri belirlenir.
- Yazar ağır bir üslup kaygısı gütmez, okurla karşı karşıya konuşur gibi yazar.
- Konular günlük hayattan seçilir ve içten bir dille işlenir.
- Bu özellikleri birleştirerek tanımı tek cümleyle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bir konunun, okurla karşılıklı konuşuluyormuş gibi samimi bir dille anlatıldığı yazı türü (Samimiyet ve konuşma havası vurgulanıyorsa)
- Söyleşiyi röportajla karıştırmak — röportaj bir kişiyle yapılan görüşmedir, söyleşi okurla konuşur gibi yazılır.
Kendini kontrol et: Yazdığın tanım, parçadaki samimi ve konuşur gibi anlatımı karşılıyor mu?
3-Ele alınan konularMektup parçasında sohbette ele alınan konular kutusu
Çözüm Yolu
Konuşma renkler üzerine açılmış, sonra lisana geçilmiş; dil için renk yerine renk topluluğu anlamında "mozaik" benzetmesi yapılmıştır.
- Parçada sohbetin hangi konular üzerinde döndüğüne bakılır.
- Yazar, Köprü üzerindeki renk gözlemlerinden söz eder; konuşma önce renklere açılır.
- Ardından konu lisana (dile) geçer ve dile hangi rengin yakışacağı sorulur.
- Sonunda dile tek renk yerine 'mozaik' benzetmesinin uygun olduğu söylenir.
- Yalnızca 'renkler' yazıp lisan konusunu atlamak — parçada konu renklerden dile geçmektedir.
Kendini kontrol et: Parçada 'konu ... üzerine açıldı' ve 'konusuna geçildi' ifadelerinden sonra gelen sözcükleri yazdın mı?
3-Öne çıkan iki özellikSöyleşinin öne çıkan iki özelliği kutusu
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Parçada soru-cevaplı, doğal bir konuşma ve sıcak bir ton görülür.
- Parçanın anlatım havasına ve kuruluşuna bakılır.
- Yazar okura yakın, içten ve sıcak bir tonla anlatır; resmî bir dil yoktur.
- Kişiler arasında soru-cevap biçiminde karşılıklı konuşmalar yer alır.
- Bu iki özelliği, samimiyet ve konuşma havası olarak kutuya yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Konular günlük hayattan seçilir; konu bir başkasına kolayca geçer. (Renklerden lisana geçiş örneğiyle desteklenirse)
- İki özellik yerine aynı anlama gelen iki ifade yazmak — 'samimi' ve 'içten' tek bir özelliktir.
Kendini kontrol et: Yazdığın iki özelliğin her biri için parçadan ayrı bir örnek gösterebiliyor musun?
3-Dil ve anlatımSöyleşinin dil ve anlatım özellikleri kutusu
Çözüm Yolu
Parçada "dedi ki", "sordum" gibi ifadeler ve kısa diyaloglar vardır; anlatım doğal ve akıcıdır.
- Ahmet Rasim'in parçasındaki dil ve söyleyiş özelliklerine bakılır.
- Kelimeler süssüz, cümleler kısa ve günlük konuşmaya yakındır; dil sadedir.
- "Dedi ki", "diye sordum" gibi ifadelerle soru-cevaplı küçük diyaloglar kurulmuştur.
- Yazar olayı kendi ağzından, birinci kişiyle anlatır.
- 'İade-i ziyaret', 'icap' gibi eski sözcüklere bakıp dili ağır saymak — genel söyleyiş günlük konuşmaya yakındır.
Kendini kontrol et: Parçada birinci kişi eki taşıyan bir fiil (ör. 'sordum') bulabiliyor musun?