Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili Ve Edebiyatı 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 137
Türk Dili Ve Edebiyatı 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 137 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
a-Serenad-TürKarşılaştırma tablosu, Tür satırı, Serenad sütunu
Çözüm Yolu
Serenad, Ahmet Muhip Dıranas'ın şiiridir; duygu yoğunluğu ve ölçülü, imgeli anlatımla yazılmış lirik bir şiirdir.
- Tablonun Tür satırında Serenad sütununa bakılır.
- Serenad, Ahmet Muhip Dıranas'ın şiiridir (karekodla ulaşılan metin).
- Duygu ve hayalleri ölçülü, imgeli bir dille işlediği için lirik özellik taşır.
- Serenad'ı müzik parçası sanmak — kitaptaki not, Dıranas'ın şiiri olduğunu açıkça belirtir.
- Türü yalnız "edebî metin" diye yazmak — tablo, metnin hangi türe ait olduğunu adıyla ister.
Kendini kontrol et: Metin dizeler hâlinde mi yazılmış ve duyguyu imgelerle mi anlatıyor? Öyleyse şiir dediğin doğrudur.
a-SuyuArayanAdam-KonuKonu satırı, Suyu Arayan Adam sütunu
Çözüm Yolu
Metinde yazılı kâğıt ve Kur'an'a saygı ile mektep özlemi anlatılıyor.
- Tablonun Konu satırında Suyu Arayan Adam sütunu için metnin içeriğine bakılır.
- Yazar çocukluğundaki mahalleyi ve mahalle halkını anlatır.
- Yazılı kâğıda ve Kur'an'a gösterilen saygı ile kitaba, mektebe duyulan değer öne çıkar.
- Konuyu yalnız "Muradiye Camii" yazmak — cami bir ayrıntıdır; metin mahalle yaşamını ve kitaba saygıyı anlatır.
Kendini kontrol et: Yazdığın konu, metnin dört paragrafının hepsini kapsıyor mu?
a-SuyuArayanAdam-Açık iletilerAçık iletiler satırı, Suyu Arayan Adam sütunu
Çözüm Yolu
Yazar düşünce ve duygularını doğrudan söylüyor.
- Tablonun Açık iletiler satırında Suyu Arayan Adam sütununa bakılır.
- Yazar, yazılı kâğıdın kutsal sayıldığını ve kitaba saygıyı doğrudan söyler.
- Okuma ve okutulma isteği de açıkça belirtilir.
- Açık iletiyi metinden alıntı yapmadan genel yazmak — tabloya metinde doğrudan söylenen bir düşünce örneği eklenmelidir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin ileti metinde yorum gerekmeden, doğrudan bir cümleyle söylenmiş mi?
a-SuyuArayanAdam-Örtük iletilerÖrtük iletiler satırı, Suyu Arayan Adam sütunu
Çözüm Yolu
Anlatım doğrudan olduğundan yorum gerektiren ileti sınırlıdır.
- Tablonun Örtük iletiler satırında Suyu Arayan Adam sütununa bakılır.
- Yazar düşüncelerini çoğunlukla doğrudan söyler; yorum gerektiren anlatım sınırlıdır.
- Açık ve örtük iletileri aynı yoğunlukta göstermek — anıda anlatım doğrudan olduğu için örtük ileti azdır.
Kendini kontrol et: Bu satıra yazdığın, aynı sütunun Açık iletiler satırıyla tutarlı mı?
bSöyleşiyi özetleyip arkadaşın geri bildirimine göre gözden geçirme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
a-Serenad-Yazılış amacıYazılış amacı satırı, Serenad sütunu
Çözüm Yolu
Şiir öğretmeyi değil duygulandırmayı ve estetik haz vermeyi amaçlar.
- Tablonun Yazılış amacı satırında Serenad sütununa bakılır.
- Şiir bilgi vermekten çok duygu ve hayalleri dile getirmek için yazılır.
- Sanatlı söyleyiş okurda estetik zevk ve duygulanma oluşturur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Okurda duygu uyandırmak ve sanatlı söyleyişle estetik haz vermek. (Duygu aktarımı ve estetik zevk vurgulandığı sürece farklı ifadeler kabul edilir.)
- Şiirin amacını "bilgilendirmek" yazmak — bu, Edebî söyleşisinin amacıdır; şiir duygulandırmayı hedefler.
Kendini kontrol et: Yazdığın amaç Edebî sütunundaki "bilgilendirmek" ifadesinden farklı mı, duygu ve estetik zevki içeriyor mu?
a-Serenad-Dil ve anlatımDil ve anlatım satırı, Serenad sütunu
Çözüm Yolu
Şiir dili yan ve mecaz anlama, ritim ve ses uyumuna dayanır.
- Tablonun Dil ve anlatım satırında Serenad sütununa bakılır.
- Şiir dili mecaz ve yan anlamlara, imgelere dayanır.
- Ses uyumu, ritim ve söz sanatlarıyla yoğun bir anlatım kurulur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Ahenkli, ritimli, mecazlı ve imgeli bir dil kullanılmıştır. (Sanatlı ve yoğun şiir dili özelliklerini belirttiği sürece geçerlidir.)
- Şiir dilini "açık, sade" diye nitelemek — bu, söyleşinin dilidir; şiirde sanatlı, imgeli dil öne çıkar.
Kendini kontrol et: Yazdığın özellikler mecaz, imge, ritim gibi şiire özgü dil öğelerini içeriyor mu?
a-Serenad-KonuKonu satırı, Serenad sütunu
Çözüm Yolu
Serenad aşk, özlem ve yalnızlık duygularını işleyen bir şiirdir; Kitaptaki etkinlik yönergesine ve konu bağlamına göre cevaplanmıştır.
a-Serenad-Açık iletilerAçık iletiler satırı, Serenad sütunu
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
a-Serenad-Örtük iletilerÖrtük iletiler satırı, Serenad sütunu
Çözüm Yolu
İmgeler ve mecazlar okuyucunun yorumuyla anlam kazanır.
- Tablonun Örtük iletiler satırında Serenad sütununa bakılır.
- Şiirde duygular doğrudan söylenmez; imge ve mecazlarla sezdirilir.
- Bu yüzden anlam büyük ölçüde okurun yorumuyla ortaya çıkar.
- Örtük iletiyi "gizli bilgi" sanıp boş bırakmak — örtük ileti, okurun imgelerden çıkardığı anlamdır.
Kendini kontrol et: Şiirdeki bir imgenin söylediğinden fazlasını anlattığını gösterebiliyor musun?
a-SuyuArayanAdam-TürTür satırı, Suyu Arayan Adam sütunu
Çözüm Yolu
Yazar çocukluğunu birinci kişi ağzından anlatıyor.
- Tablonun Tür satırında Suyu Arayan Adam sütununa bakılır.
- Yazar kendi çocukluğunu, yaşadığı mahalleyi ve okula verilişini "bizim", "beni" diyerek anlatır.
- Yaşanmış olayların yazarın ağzından aktarılması anı türünün özelliğidir.
- Metni hikâye sanmak — olaylar kurmaca değil, yazarın kendi yaşadıklarıdır; bu anı türünü gösterir.
- Birinci kişi anlatımı tek başına yeterli saymak — anıda olayların gerçekten yaşanmış olması da gerekir.
Kendini kontrol et: Anlatılanlar yazarın kendi geçmişinde gerçekten yaşadığı olaylar mı? Öyleyse anı dediğin doğrudur.
a-SuyuArayanAdam-Yazılış amacıYazılış amacı satırı, Suyu Arayan Adam sütunu
Çözüm Yolu
Yazar çocukluk mahallesini ve okuma tutkusunu aktarıyor.
- Tablonun Yazılış amacı satırında Suyu Arayan Adam sütununa bakılır.
- Yazar, çocukluğunda yaşadıklarını ve mahallesini olduğu gibi aktarır.
- Böylece okura o dönemin yaşayışı hakkında bilgi verir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Çocukluk yıllarını ve dönemin mahalle yaşamını okurla paylaşmak. (Yaşanmışlıkları aktarma ve dönemi tanıtma amacını içerdiği sürece geçerlidir.)
- Amacı yalnız "duygulandırmak" yazmak — anıda öncelik, yaşanmışlıkları ve dönemi okura aktarmaktır.
Kendini kontrol et: Yazdığın amaç, metnin geçmişte yaşananları aktardığı gerçeğiyle uyuşuyor mu?
a-SuyuArayanAdam-Dil ve anlatımDil ve anlatım satırı, Suyu Arayan Adam sütunu
Çözüm Yolu
Uzun cümleler ve betimlemeler var, ama anlatım açık ve anlaşılırdır.
- Tablonun Dil ve anlatım satırında Suyu Arayan Adam sütununa bakılır.
- Metinde anlaşılır, günlük dile yakın kelimeler kullanılmıştır.
- Muradiye Tepesi ve mektep gibi yerler ayrıntılı betimlemelerle anlatılır.
- Son paragraftaki benzetmeye bakıp dili tamamen sanatlı saymak — metnin genelinde sade ve açık bir anlatım vardır.
Kendini kontrol et: Metinden hem sade bir cümle hem de bir betimleme örneği gösterebiliyor musun?