Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili Ve Edebiyatı 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 147
Türk Dili Ve Edebiyatı 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 147 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Dîvânu Lugâti't-Türk'ün edebî türlerin ortaya çıkışına ve dönemlendirmeye etkisi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Divânü Lugâti't-Türk, içindeki şiir parçaları ve atasözleriyle erken dönem Türk edebiyatını belgeler; türlerin ve dönemlerin belirlenmesine temel oluşturur.
- Kâşgarlı Mahmut videosundan Dîvânu Lugâti't-Türk'ün içeriğini hatırla: Türkçe kelimeler, şiir parçaları, atasözleri.
- Bu şiir ve atasözlerinin İslamiyet öncesi sözlü edebiyattan örnekler olduğunu belirle.
- Bu örneklerin hangi türlerin (koşuk, sav, sagu) var olduğunu gösterdiğini yaz.
- Yazılı kaynak olduğu için edebiyatın dönemlere ayrılmasında güvenilir bir belge sayıldığını açıkla.
- Eseri yalnız sözlük olarak görmek — içindeki şiir ve atasözleri onu edebî türler için de kaynak yapar.
- Türleri eserin icat ettiğini yazmak — eser var olan sözlü ürünleri kaydetmiştir, türleri yaratmamıştır.
Kendini kontrol et: Cevabında eserin hem türlere örnek sunduğunu hem de dönemlendirmeye belge olduğunu belirttin mi?
2Kutadgu Bilig'de erdemli, bilgili, akıllı insanın övülme sebepleri ve günümüzle ilişkisi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yusuf Has Hacib'e göre mutluluk ve adalet ancak bilgi, akıl ve erdemle gelir. Bugün de toplumsal ilerleme eğitimli ve ahlaklı bireylere bağlıdır.
- Yûsuf Has Hâcip videosundan Kutadgu Bilig'in devlet yönetimi ve mutluluk üzerine öğütler veren bir eser olduğunu hatırla.
- Eserde iyi bir toplum düzeninin erdemli, bilgili ve akıllı insanlarla kurulacağı düşüncesini belirle.
- Bu yüzden şairin böyle insanı örnek olarak övdüğünü açıkla.
- Günümüzde eğitimin ve ahlakın toplumsal ilerlemedeki yerinden bir örnek vererek görüşünü yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Günümüzde bu öğretilerin her zaman uygulanmadığını, yine de ideal olarak geçerliğini koruduğunu savunmak. (Görüş, günümüzden somut gerekçelerle desteklendiği sürece geçerlidir.)
- Sorunun ikinci bölümünü atlamak — günümüze yansıyıp yansımadığına dair kişisel görüş ve gerekçe de istenir.
Kendini kontrol et: Cevabın hem "neden övülür" hem de "günümüzde geçerli mi" sorularını karşılıyor mu?
3Ali Şir Nevâyî'nin Türk diliyle ilgili çalışma yapma sebepleri
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Nevâyî, Türkçe yazarak ve dil üzerine eser vererek Türkçenin ifade gücünü kanıtlamayı ve halkın diline değer verilmesini amaçlamış olabilir.
- Alî Şîr Nevâyî videosundaki "Bir dile adını veren şair" ifadesini dikkate al.
- Döneminde edebiyat dilinin ağırlıkla Farsça olduğunu hatırla.
- Nevâyî'nin Türkçenin Farsçadan geri kalmadığını kanıtlamak istediği sonucuna var.
- Türkçeye ve halkın diline değer kazandırma amacını da gerekçe olarak ekle.
- Nevâyî'nin Farsçaya karşı olduğunu yazmak — amacı Farsçayı yok saymak değil, Türkçenin de yeterli olduğunu göstermektir.
Kendini kontrol et: Yazdığın sebep, Türkçenin edebî dil olarak değerini göstermekle ilgili mi?
Metin 1Yunus Emre'nin Hacı Bektaş ile Tapduk Emre olayından hareketle maddi ve manevi ihtiyaçların önemi
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Metinde buğday isteyen Yunus, sonra pişman olup eğilmeyi seçer. Bu, maddi ihtiyacın geçici, manevi doyumun daha değerli olduğunu gösterir.
- Metinde Yunus'un kıtlık yüzünden buğday istemek için Hacı Bektaş'a gittiğini belirle: bu maddi ihtiyaçtır.
- Hacı Bektaş'ın buğday yerine himmet önerdiğini ve Yunus'un buğdayda ısrar ettiğini fark et.
- Yunus'un sonra pişman olup manevi olgunluk için Tapduk Emre'ye gittiğini belirle.
- Maddi ihtiyacın geçici, manevi doyumun daha kalıcı olduğu sonucunu kendi görüşünle yaz.
- Maddi ihtiyaçları tamamen önemsiz saymak — Yunus açlık yüzünden yola çıkmıştır; ikisi de gereklidir.
- Olayı yalnız özetlemek — soru, olaydan hareketle kendi düşüncelerini açıklamanı ister.
Kendini kontrol et: Cevabında hem buğdayın hem de himmetin neyi temsil ettiğini açıkladın mı?
Metin 2Yunus'un kırk yıl hiç eğri ve yaş odun getirmemesi hangi özelliği gösterir
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kırk yıl boyunca özenle hizmet etmesi, Tapduk Emre'ye içten bağlılığını ve disiplinli, sabırlı kişiliğini ortaya koyar.
- Metnin son cümlesinde Yunus'un kırk yıl odunculuk yaptığını ve hiç eğri, yaş odun getirmediğini belirle.
- Kırk yıl aynı işi sürdürmenin sabır ve bağlılık gösterdiğini çıkar.
- Hep düzgün ve kuru odun getirmenin dürüstlük, özen ve teslimiyet anlamına geldiğini yaz.
- "Eğri odun" ifadesini yalnız gerçek anlamıyla almak — burada doğruluk ve kusursuz hizmet de sembolize edilir.
Kendini kontrol et: Yazdığın her özellik, kırk yıl ve eğri odun ayrıntılarından birine dayanıyor mu?
AraştırmaKültürümüz için önemli kişiler hakkında araştırma yazıları hazırlayıp sınıf panosunda paylaşma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Araştırma yazısı örneğidir; kişi seçimi ve içerik öğrenciye göre değişir. Yazı güvenilir kaynaklarla kontrol edilip panoda paylaşılır.