Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili Ve Edebiyatı 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 153
Türk Dili Ve Edebiyatı 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 153 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
8-1Nedim Divanı'nda divan nazım biçimlerinin yanında iki koşma bulunduğu bilgisi metni destekliyor mu?
Çözüm Yolu
Metne göre Nedim gibi divan şairleri hece ölçüsüyle yazdıkları şiirleri divanlarına koymuştur; koşma halk şiiri biçimidir, yani iki gelenek iç içe geçmiştir.
- Metindeki ana düşünceyi bul: divan şiiri ile halk şiiri birbirinden etkilenmiş, birbirini etkilemiştir.
- Bilgideki biçimleri ayır: gazel, kaside ve şarkı divan şiirine; koşma halk şiirine aittir.
- Bir divan şairinin divanında halk şiiri biçimi bulunması etkileşimi gösterdiği için bilgiyi onay işaretiyle işaretle.
- Gazel ve kasideyi görüp desteklemiyor demek — kilit ayrıntı, halk şiiri biçimi olan iki koşmadır.
Kendini kontrol et: Bu bilgide hem divan şiirine hem halk şiirine ait bir öge var mı?
8-2Erzurumlu Emrah'a ait cönkte gazel, koşma ve musammat bulunduğu bilgisi metni destekliyor mu?
Çözüm Yolu
Halk şairi Emrah'ın şiirleri divan şairleri gibi divan haline getirilmiş; gazel ve musammat gibi divan biçimlerinin halk şairinde görülmesi etkileşimi gösterir.
- Metnin ileri sürdüğü düşünceyi hatırla: iki şiir geleneği birbirini etkilemiştir.
- Erzurumlu Emrah'ın halk şairi olduğunu, gazel ve musammatın divan şiiri biçimi olduğunu belirle.
- Halk şairinin divan biçimlerini kullanması etkileşime örnek olduğundan bilgiyi onay işaretiyle işaretle.
- Koşma sayısının fazlalığına bakıp desteklemiyor demek — divan biçimlerinin varlığı etkileşimi göstermeye yeter.
Kendini kontrol et: Emrah'ın cönkündeki biçimlerden hangilerinin divan şiirine ait olduğunu ayırabildim mi?
8-3Bâkî Divanı'ndaki şiirlerin tamamının aruzla yazıldığı bilgisi metni destekliyor mu?
Çözüm Yolu
Metin, divan şairlerinin hece ölçüsünü ve halk edebiyatı ürünlerini de kullandığını söyler; yalnız aruz kullanımı bu düşünceyi desteklemez.
- Metnin düşüncesini belirle: divan şairleri hece ölçüsünü de kullanmış, iki gelenek iç içe geçmiştir.
- Bilgide Bâkî'nin şiirlerinin tamamının aruzla, yani yalnız divan şiiri ölçüsüyle yazıldığını fark et.
- Halk şiirinden hiçbir iz olmadığı için bilginin etkileşimi göstermediğini, bu yüzden desteklemediğini gerekçesiyle yaz.
- Aruzu görüp divan şiiriyle ilgili diye onaylamak — sorulan, iki gelenek arasındaki etkileşimin gösterilmesidir.
- Gerekçe yazmadan boş bırakmak — desteklemeyen bilgilerde gerekçe ilgili boşluğa yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: Bu bilgide halk şiirine ait bir ölçü veya biçim geçiyor mu?
8-4Nabi'nin divanında gazel, kasidenin yanı sıra kıta, rubai gibi divan nazım şekilleri bulunması metni destekliyor mu?
Çözüm Yolu
Verilen biçimlerin hepsi divan edebiyatına aittir; halk şiiriyle ortak bir özellik ya da karşılıklı etkilenme göstermez.
- Metnin düşüncesini hatırla: divan ve halk şiiri birbirinden etkilenmiştir.
- Nabi'nin divanındaki gazel, kaside, kıta ve rubainin hepsinin divan şiiri nazım şekli olduğunu belirle.
- Halk şiirine ait bir öge bulunmadığından bilginin düşünceyi desteklemediğini gerekçesiyle yaz.
- Sayıların çokluğuna veya 'hikemî tarz' ifadesine takılmak — belirleyici olan, halk şiiri ögesinin yer almamasıdır.
Kendini kontrol et: Sayılan nazım şekillerinden herhangi biri halk şiirine ait mi?
8-5Halk aşığı Dertli'nin şiirlerinin Divân-ı Derdli adıyla yayımlanması metni destekliyor mu?
Çözüm Yolu
Metin, bazı halk şairlerinin şiirlerinin divan şairlerininki gibi divan haline getirildiğini belirtir; Dertli örneği bunu doğrular.
- Metindeki örneği hatırla: bazı halk şairlerinin şiirleri divan şairlerininki gibi divan hâline getirilmiştir.
- Dertli'nin sazıyla dolaşan bir halk âşığı olduğunu, şiirlerinin 'Dîvân' adıyla toplandığını belirle.
- Halk şairinin divan geleneğini benimsemesi etkileşim olduğu için bilgiyi onay işaretiyle işaretle.
- 'Halk âşığı' ifadesine bakıp yalnız halk şiiriyle ilgili sanmak — şiirlerin divan adıyla toplanması etkileşimin kanıtıdır.
Kendini kontrol et: Bu bilgi metindeki Âşık Ömer ve Erzurumlu Emrah divanı örneklerine benziyor mu?