Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili Ve Edebiyatı 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 255
Türk Dili Ve Edebiyatı 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 255 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Verilen cümlelerden hareketle milli, manevi ve evrensel değerlerin aktarılışı hakkında görüş yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Kara Budak'ın fedakârlığı, Kazan'ın hileyi reddetmesi ve Bayındır'ın konukseverliği milli; dua ve Allah'a yöneliş manevi; yardım ve merhamet evrensel değerlerdir.
- Verilen altı cümlenin her birinde hangi söz veya davranışın öne çıktığını belirle.
- Kara Budak'ın Kazan için kendini ejderhaya feda etmeye hazır olmasını bağlılık ve fedakârlık değeri olarak not et.
- Kazan'ın yüz bin düşmana karşı savaşmasını cesaret, uyuyan ejderhayı hileyle öldürmeyi reddetmesini mertlik değeri olarak işaretle.
- Allah'a yakarışı manevi; köprü kurma, yoksulları giydirme isteğini evrensel yardımseverlik değeri olarak sınıflandır.
- Bayındır Padişah'ın konukseverliğini ekle; değerlerin kahramanların söz ve davranışlarıyla aktarıldığı sonucuna var.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Konukseverlik ve fedakârlığı milli değer yerine evrensel değer olarak değerlendirmek (Bu değerlerin farklı toplumlarda da ortak olarak görüldüğü gerekçesiyle açıklanırsa)
- Değerleri yalnızca sıralamak — soru, bu değerlerin hangi söz ve davranışlarla aktarıldığını açıklamanı istiyor.
- Manevi ve evrensel değerleri karıştırmak — dua ve Allah'a yöneliş manevi, yardımseverlik ve merhamet evrensel değerdir.
Kendini kontrol et: Yazdığın her değer için metinden onu gösteren bir cümleyi işaret edebiliyor musun?
2-Lala düşündü kiLala'nın Kazan'ın yiğitliğini düşündüğü cümlenin disiplini ve gerekçesi
Çözüm Yolu
Lala'nın zihnindeki düşünceler ve korku ile cesaret arasındaki tutumu verildiği için ruhsal durumlarla ilgilidir.
- Tablodaki ikinci cümleye bakıyoruz: Lala, Kazan'ın yiğitliğini ve ona ne desem kızacağını içinden düşünüyor.
- Cümlede bir kişinin iç dünyası, düşünceleri ve duyguları (çekinme, endişe) anlatılıyor.
- İnsanın düşünce ve duygularını inceleyen bilim dalı psikolojidir.
- Cümlede Kazan ve ejderha geçtiği için tarih yazmak — cümle bir olayı değil, Lala'nın içinden geçenleri anlatıyor.
Kendini kontrol et: Cümle bir olayı mı, yoksa bir kişinin düşünce ve duygularını mı anlatıyor?
2-Serhab Dağı'na seyirBeylerle seyre çıkma cümlesinin disiplini ve gerekçesi
Çözüm Yolu
Cümlede belli bir dağ ve gezilen bölge belirtilmiştir; bu yer bilgisi coğrafyayla ilgilidir.
- Tablodaki üçüncü cümleye bakıyoruz: Beylerle Serhab Dağı'na seyre çıkılıyor.
- Cümlede belirli bir yer adı (Serhab Dağı) ve doğal ortam geçiyor.
- Yer şekilleri ve mekânlarla ilgilenen bilim dalı coğrafyadır.
- Cümledeki yer adını gözden kaçırmak — Serhab Dağı somut bir coğrafi mekândır ve disiplini belirleyen asıl ipucudur.
Kendini kontrol et: Cümlede bir yer adı ya da doğal ortamla ilgili bir bilgi geçiyor mu?
2-Yedi gün yedi gecePadişah'ın yedi gün yedi gece konuk edilmesi cümlesinin disiplini ve gerekçesi
Çözüm Yolu
Konuk ağırlama, toplumun örf ve adetlerini ve insanlar arası ilişkileri yansıttığı için toplumbilimle ilgilidir.
- Tablodaki dördüncü cümleye bakıyoruz: Padişah'ın yedi gün yedi gece konuk edilmesi.
- Konuk ağırlamak toplumun gelenek, görenek ve insanlar arası ilişkileriyle ilgilidir.
- Toplumu ve toplumsal davranışları inceleyen bilim dalı sosyolojidir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Antropoloji; Oğuzların konukseverlik geleneği anlatılır. (Konuk ağırlamanın bir topluluğun kültürel geleneği olduğu gerekçesiyle açıklanırsa)
- 'Padişah' kelimesine bakıp tarih yazmak — cümlenin odağı yönetim değil, konuk ağırlama geleneğidir.
Kendini kontrol et: Cümlede anlatılan davranış toplumun bir geleneğini ya da insan ilişkilerini mi yansıtıyor?
2-Aras ve Kars KalesiKale alma, esir alma ve daruga yapma cümlesinin disiplini ve gerekçesi
Çözüm Yolu
Seferler, kale fethi, esir alma ve yönetici atama gibi olaylar tarihsel bilgi verdiği için tarihle ilgilidir.
- Tablodaki son cümleye bakıyoruz: Aras ve Kars Kalesi'nin alınması, esir alma, daruga atama.
- Bu ifadeler sefer, fetih ve yönetimle ilgili geçmiş olayları anlatıyor.
- Geçmişteki savaşları, fetihleri ve yönetimleri inceleyen bilim dalı tarihtir.
- Kars ve Aras adlarına bakıp coğrafya yazmak — yer adları geçse de cümlenin asıl konusu fetih ve yönetimdir.
Kendini kontrol et: Cümle geçmişte yaşanmış bir sefer, fetih ya da yönetim olayından mı söz ediyor?