Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili ve Edebiyatı 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 270
Türk Dili ve Edebiyatı 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 270 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Sıra Sizde 1 / satır 1Soyut kavramların somutlaştırıldığı yerlerden örnek
Çözüm Yolu
Esaret zincire, zulüm kılıca, gayret elmas cevherine benzetilerek soyut kavramlar somut nesnelerle anlatılmıştır.
Sıra Sizde 1 / satır 2Konuşma diline yakın anlatım örneği
Çözüm Yolu
Metin mevcut; örnek verilebilirdi.
Sıra Sizde 1 / satır 3Eş, yakın ve zıt anlamlı kelimelerin birlikte kullanımı örneği
Çözüm Yolu
Zıt anlamlılar karşıtlık yaratır; eş ve yakın anlamlı kelimeler atıf vavıyla bağlanarak anlam pekiştirilmiştir.
Sıra Sizde 1 / satır 4Dönemin sosyal hayatını ve düşünce yapısını yansıtan ifade örneği
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Sıra Sizde 1 / satır 5Fiil ve yardımcı fiillerin sık kullanıldığı yerden örnek
Çözüm Yolu
Metin mevcut; örnek verilebilirdi.
Sıra Sizde 1 / satır 6Benzetme unsurundan yararlanılan yerden örnek
Çözüm Yolu
Gayret elmasa, vatan vefasız nazlı bir sevgiliye benzetilmiştir; benzetme yönü belirgin teşbihlerdir.
Sıra Sizde 2Anlatım özelliklerinin geniş kitleler üzerindeki etkisindeki rolü
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Anlaşılır dil ve duygusal anlatım, geniş kitlelerin şiirdeki fikirleri kavramasını ve etkilenmesini kolaylaştırır.
- 1. sorudaki tablodan anlatım özelliklerini hatırla: konuşma diline yakınlık, soyutun somutlaştırılması, benzetmeler.
- Konuşma diline yakın anlatımın şiiri halkın daha kolay anlamasını sağladığını yaz.
- Soyut hürriyet kavramının somut imgelerle (zincir, kılıç) anlatılmasının fikri akılda kalıcı kıldığını ekle.
- Coşkulu, seslenen söyleyişin okuru duygusal olarak etkileyip harekete geçirdiğini belirterek değerlendirmeni bitir.
- Anlatım özelliklerini sıralayıp kitleye etkisini açıklamamak — soru her özelliğin rolünü değerlendirmeni istiyor.
Kendini kontrol et: Andığın her anlatım özelliği için "bu, okuru nasıl etkiler?" sorusuna cevap verdin mi?
Sıra Sizde 3aHürriyet Kasidesi'nin divan şiiri geleneğinden ayrıldığı anlatım özellikleri
Çözüm Yolu
Divan şiirinde övgü ve bireysel temalar öne çıkarken bu kaside toplumsal ve siyasi konuyu, daha anlaşılır dille işler.
- Divan şiirinde kasidenin genellikle padişah ya da devlet büyüklerini övmek için yazıldığını hatırla.
- Hürriyet Kasidesi'nin konusunun kişi değil hürriyet ve vatan olduğunu belirt.
- Toplumsal mesaj verdiğini, hitabet tarzında ve daha anlaşılır bir dille yazıldığını farklılık olarak ekle.
- Nazım şeklinin farklı olduğunu söylemek — şiir yine kasidedir; ayrılık konu, amaç ve anlatımdadır.
Kendini kontrol et: Yazdığın her farkı divan kasidesindeki karşılığıyla karşılaştırabiliyor musun?
Sıra Sizde 3bDönemin sosyal ve kültürel koşullarının anlatım özelliklerine etkisi
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Gazetenin yaygınlaşması ve siyasi baskı, edebiyatı halka seslenen ve fikir yayan bir araç haline getirmiştir.
- 264. sayfadaki metinden Tanzimat döneminde gazetenin ve okur-yazarlığın arttığını hatırla.
- Gazetelerde hürriyet, eşitlik, meşrutiyet gibi konuların işlendiğini ve şiire de yansıdığını belirt.
- Halka seslenme ve onu bilinçlendirme ihtiyacının şairi sade dile ve hitabete yönelttiğini yaz.
- Yalnızca Batı etkisini yazmak — basının yaygınlaşması ve siyasi baskı gibi iç koşullar da etkilidir.
Kendini kontrol et: Cevabında bir dönem koşulunu bir anlatım özelliğiyle neden-sonuç olarak bağladın mı?