Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili ve Edebiyatı 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 70
Türk Dili ve Edebiyatı 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 70 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Kişiler-1Kişiler dalındaki birinci boş kutu
Çözüm Yolu
Zihin haritasının merkezindeki masal başlığından ve çalışma kâğıdındaki sorulardan masalın başkahramanının Mercan Kız olduğu açıktır; Kişiler dalındaki ilk kutuya 'Mercan Kız' yazılır (diğer kutulara Şehzade, Dev anası gibi kişiler yazılabilir).
Dil ve anlatım-1Dil ve anlatım dalındaki birinci boş kutu
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Sade ve akıcı dil (örnek)Çözüm Yolu
Masallarda genelde sade dil, tekerleme ve kalıp sözler kullanılır; metne özgü ifade doğrulanmalı.
- Zihin haritasında "Dil ve anlatım" dalının masalın kullandığı dil özelliklerini istediğini fark et.
- Dinlediğin Mercan Kız masalının dilinin sade mi, ağır mı olduğunu hatırla.
- Birinci kutuya masalın dil özelliğini kısa bir ifadeyle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kalıp sözler ve tekerlemeler (Masalda "kırk gün kırk gece" gibi kalıplaşmış ifadeler geçiyorsa geçerlidir.) · Öğretici, nasihat veren anlatım (Masal sonunda açık bir ders veriliyorsa geçerlidir.)
- Bu kutuya kişi ya da mekân yazmak — her dal yalnız kendi başlığıyla ilgili bilgiyi alır.
Kendini kontrol et: Yazdığın ifade masalın kişilerini veya olaylarını değil, dilini mi anlatıyor?
Dil ve anlatım-2Dil ve anlatım dalındaki ikinci boş kutu
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Üçüncü kişili anlatıcı / kalıp sözler (örnek)Çözüm Yolu
Masallarda ilahi bakış açılı anlatıcı ve kalıp ifadeler yaygındır; metinden doğrulanmalı.
- Birinci kutuya yazdığın dil özelliğinden farklı bir anlatım özelliği düşün.
- Masalın kimin ağzından anlatıldığını ve hangi kalıp ifadelerin kullanıldığını hatırla.
- İkinci kutuya bu özelliği kısa bir ifadeyle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Geçmiş zaman (-mış) kipiyle anlatım (Masal duyulan geçmiş zaman kipiyle anlatılıyorsa geçerlidir.)
- Birinci kutudaki özelliği farklı sözcüklerle tekrar etmek — her kutu ayrı bir özellik içermelidir.
Kendini kontrol et: İki kutudaki ifadeler birbirinden farklı ve ikisi de masalın dil ve anlatımıyla mı ilgili?
Kişiler-2Kişiler dalındaki ikinci boş kutu
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Ünite konusuna ve kavramsal çerçeveye göre açıklanmıştır. kişi metinden belirlenmeli (örneğin şehzade).Çözüm Yolu
Açık uçlu etkinlik (Kişiler dalındaki ikinci boş kutu). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.
Kişiler-3Kişiler dalındaki üçüncü boş kutu
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Ünite konusuna ve kavramsal çerçeveye göre açıklanmıştır. diğer kişiler metinden yazılmalı.Çözüm Yolu
Açık uçlu etkinlik (Kişiler dalındaki üçüncü boş kutu). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.
Çatışma-1Çatışma dalındaki birinci boş kutu
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Çatışma türleri (kişi-kişi, iyi-kötü vb.) masal metni olmadan kesinleştirilemez.Çözüm Yolu
Açık uçlu etkinlik (Çatışma dalındaki birinci boş kutu). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.
Çatışma-2Çatışma dalındaki ikinci boş kutu
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Ünite konusuna ve kavramsal çerçeveye göre açıklanmıştır. çatışma metinden belirlenmeli.Çözüm Yolu
Açık uçlu etkinlik (Çatışma dalındaki ikinci boş kutu). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.
ZamanZaman dalındaki boş kutu
Çözüm Yolu
Masal türünün özelliğine uygun olarak olayların geçtiği zaman kesin sınırlarla verilmez; 'bir varmış bir yokmuş', 'günlerden bir gün' gibi kalıplaşmış ifadelerle kurgulanan hayalî bir geçmiş zaman kullanılır.
- Mercan Kız metninin masal türünde kurgulandığını dikkate alarak olayların geçtiği zaman ifadelerini incele.
- Masalda kesin bir tarih verilmediğini, 'bir varmış bir yokmuş' ve 'zamanın birinde' gibi kalıplaşmış ifadelerle geçmiş zaman kurulduğunu belirle.
- Zaman dalındaki boş kutuya masal türüne uygun olarak 'Belirsiz (bir varmış bir yokmuş gibi geçmiş zaman)' bilgisini yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Belirsiz zaman (Masalda olayların geçtiği zaman kesin sınırlarla verilmediği için kısa kavram olarak yazıldığında geçerlidir.) · Hayalî / kurgusal geçmiş zaman (Masal türünün olağanüstü ve kurmaca geçmiş zaman özelliğini belirttiğinde geçerlidir.)
- Masaldaki 'bir gün' veya 'kırk gün kırk gece' gibi kalıp sözleri somut tarih sanmak — masallarda zaman gerçek değil belirsizdir.
Kendini kontrol et: Yazdığın zaman bilgisinin kesin bir takvim tarihi içermeyip masallara özgü belirsiz geçmiş zamanı ifade ettiğini kontrol et.
Mekân-1Mekân dalındaki birinci boş kutu
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Kavak ağacı.Çözüm Yolu
Bu madde kişisel görüşe bağlıdır; tek bir doğru cevabı yoktur. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir. Mekân dalına masalda geçen yerlerden biri yazılabilir; s.74'te Mercan Kız şehzadeyi kavak ağacında bekler.
- Masalda geçen yerleri hatırlayın.
- Birini kutucuğa yazın.
Mekân-2Mekân dalındaki ikinci boş kutu
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Ünite konusuna ve kavramsal çerçeveye göre açıklanmıştır.Çözüm Yolu
Açık uçlu etkinlik (Mekân dalındaki ikinci boş kutu). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.
Mekân-3Mekân dalındaki üçüncü boş kutu
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Ünite konusuna ve kavramsal çerçeveye göre açıklanmıştır.Çözüm Yolu
Açık uçlu etkinlik (Mekân dalındaki üçüncü boş kutu). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.