Ana sayfa›Kitaplar›Fen Bilimleri 5. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 51
Fen Bilimleri 5. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap) — Sayfa 51 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Bu sayfa için bilgi notlu çalışma kağıdı (yazdırılabilir) ve Kendini Dene modunda kademeli ipuçları var.
B-1Dünya'ya ışık ve ısı veren gök cismi hangisi
Çözüm Yolu
Güneş bir yıldızdır; kendi ışığını ve ısısını yayar, Dünya bunları ondan alır.
- Kendi ışığını ve ısısını üreten gök cisminin hangisi olduğunu düşün.
- Dünya ışığını ve ısısını bir yıldız olan Güneş'ten alır; cevap Güneş'tir.
- "Ay" yazmak — Ay ışık üretmez, yalnız Güneş'ten aldığı ışığı yansıtır.
Kendini kontrol et: Yazdığın gök cismi ışığı kendisi mi üretiyor, yoksa yansıtıyor mu?
B-10Ay'ın her gece farklı görünmesinin sebebi
Çözüm Yolu
Ay dolandıkça Dünya'dan görülen aydınlık kısmın miktarı değişir; bu yüzden evreler oluşur.
- Ay'ın Güneş'ten aldığı ışığı yansıttığını ve hep yarısının aydınlık olduğunu hatırla.
- Ay Dünya'nın etrafında dolandıkça aydınlık yarıyı farklı açılardan gördüğümüzü belirt.
- Görülen aydınlık kısım değiştiği için Ay her gece farklı görünür; bunlara evre denir.
- "Dünya'nın gölgesi Ay'ı kapatır" demek — bu tutulmadır; evreler Ay'ın Dünya etrafında dolanmasıyla oluşur.
Kendini kontrol et: Cevabında Ay'ın Dünya etrafında dolanmasından söz ettin mi?
B-2Güneş'in geometrik şekle benzerliği
Çözüm Yolu
Güneş her yönden yuvarlak, küreye benzeyen bir gök cismidir.
- Güneş'in her yönden bakıldığında yuvarlak göründüğünü düşün.
- Her yönden yuvarlak, üç boyutlu şekil küredir; cevap küre.
- "Daire" yazmak — daire düz bir şekildir; Güneş üç boyutlu olduğu için küreye benzer.
Kendini kontrol et: Yazdığın şekil top gibi üç boyutlu mu, yoksa kâğıt gibi düz mü?
B-3Güneş yüzeyindeki daha karanlık bölgelerin adı
Çözüm Yolu
Çevresine göre daha soğuk olan bölgeler daha karanlık görünür ve güneş lekesi adını alır.
- Güneş yüzeyinde çevresinden daha soğuk olduğu için koyu görünen bölgeleri düşün.
- Bu koyu bölgelere güneş lekeleri dendiğini hatırla.
- "Krater" yazmak — kraterler Ay yüzeyindeki çukurlardır; Güneş'teki koyu bölgeler güneş lekeleridir.
Kendini kontrol et: Yazdığın ad Güneş'e mi ait, yoksa Ay yüzeyine mi?
B-4Gece gökyüzünde görünen en büyük gök cismi
Çözüm Yolu
Dünya'ya en yakın gök cismi olduğu için gece gökyüzünde en büyük görünen Ay'dır.
- Gece gökyüzünde görebildiğin gök cisimlerini düşün: Ay ve yıldızlar.
- Ay Dünya'ya en yakın gök cismi olduğu için gökyüzünde en büyük görünür; cevap Ay.
- Gerçek büyüklüğü düşünüp bir yıldız yazmak — soru gökyüzünde görünen büyüklüğü soruyor; yakınlık Ay'ı büyük gösterir.
Kendini kontrol et: Gece gökyüzüne baktığında hangi gök cismini daha büyük görüyorsun?
B-5Ay'da yağmur ve dolunun görülmeme sebebi
Çözüm Yolu
Atmosfer ve su buharı olmadığı için bulut oluşmaz, yağmur ve dolu gibi hava olayları görülmez.
- Yağmur ve dolunun oluşması için hava ve su buharı gerektiğini hatırla.
- Ay'da bunları taşıyacak bir atmosfer (hava tabakası) olmadığını belirt.
- Atmosfer olmadığı için bulut oluşmaz; yağmur ve dolu da görülmez.
- "Ay çok soğuk olduğu için" yazmak — asıl neden sıcaklık değil, atmosferin olmamasıdır.
Kendini kontrol et: Cevabında atmosferden (hava tabakasından) söz ettin mi?
B-6Dünya'dan Ay'ın hep aynı yüzünün görünme sebebi
Çözüm Yolu
İki hareket aynı sürede tamamlandığı için Ay Dünya'ya hep aynı yüzünü gösterir.
- Ay'ın iki hareketini hatırla: kendi etrafında dönme ve Dünya etrafında dolanma.
- Bu iki hareketin süresini karşılaştır: ikisi de yaklaşık 27 gündür, yani eşittir.
- Süreler eşit olduğu için Ay Dünya'ya hep aynı yüzünü gösterir.
- "Ay kendi etrafında dönmez" demek — Ay döner; aynı yüzün görünmesi dönme ve dolanma sürelerinin eşitliğinden kaynaklanır.
Kendini kontrol et: Cevabında Ay'ın iki hareketinin sürelerinin eşit olduğunu belirttin mi?
B-7Dolunaydan sonra gelen ana evre
Çözüm Yolu
Ay evreleri sırasıyla yeni ay, ilk dördün, dolunay, son dördün şeklinde ilerler.
- Ana evrelerin sırasını yaz: yeni ay, ilk dördün, dolunay, son dördün.
- Sırada dolunaydan hemen sonra gelen ana evreyi bul: son dördün.
- "İlk dördün" yazmak — ilk dördün dolunaydan önce gelir; dolunaydan sonraki ana evre son dördündür.
Kendini kontrol et: Evre sırasında dolunayın hemen arkasından hangi ana evre geliyor?
B-8Güneş, Dünya ve Ay'ı karpuz, erik, elma ile modelleme
Çözüm Yolu
Hacim sıralaması Güneş > Dünya > Ay olduğundan en büyük meyve Güneş'i, en küçük meyve Ay'ı temsil eder.
- Gök cisimlerini büyükten küçüğe sırala: Güneş, Dünya, Ay.
- Meyveleri büyükten küçüğe sırala: karpuz, elma, erik.
- Sıraları eşleştir: Güneş-karpuz, Dünya-elma, Ay-erik.
- Dünya'yı karpuzla göstermek — Güneş, Dünya'dan çok daha büyüktür; en büyük meyve Güneş'i temsil etmeli.
Kendini kontrol et: En büyük meyve en büyük gök cismiyle, en küçük meyve en küçüğüyle eşleşti mi?
B-9Dönüş yönü Dünya ile aynı olan gök cisimleri
Çözüm Yolu
Dünya batıdan doğuya döner; Güneş ve Ay da aynı yönde döner.
- Dünya'nın kendi etrafında batıdan doğuya döndüğünü hatırla.
- Ünitede dönme hareketi yapan gök cisimlerini düşün: Güneş ve Ay.
- Güneş ve Ay'ın da batıdan doğuya, yani Dünya ile aynı yönde döndüğünü yaz.
- Yalnız Ay'ı yazmak — Güneş de kendi etrafında Dünya ile aynı yönde döner.
Kendini kontrol et: Yazdığın gök cisimlerinin her biri batıdan doğuya mı dönüyor?