Ana sayfa›Kitaplar›Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap)›Sayfa 58
Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 58 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Bu sayfa için bilgi notlu çalışma kağıdı (yazdırılabilir) ve Kendini Dene modunda kademeli ipuçları var.
1Günlük yaşamda kuvvetle ilgili hangi örneklerle karşılaşıldığı soruluyor.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
İtme, çekme, kaldırma ve fırlatma gibi etkileşimlerin hepsi günlük hayatta kuvvet örneğidir.
- Kuvvetin itme veya çekme olduğunu hatırla.
- Gün içinde bir şeyi ittiğin, çektiğin, kaldırdığın ya da fırlattığın anları düşün.
- Bu anlardan birkaçını örnek olarak yaz: kapı itmek, top tekmelemek, çanta taşımak gibi.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Çekmeceyi çekmek, ip çekmek, sırt çantasını kaldırmak (Her örnekte açıkça itme veya çekme bulunduğu sürece geçerlidir.) · Topu fırlatmak, alışveriş arabasını itmek (Kuvvetin bir cisme uygulandığı günlük durumlar olduğu için geçerlidir.)
- Yalnız hareket eden cisimleri yazmak — örnekte bir canlının ya da cismin itme veya çekme uyguladığı açıkça görülmeli.
Kendini kontrol et: Yazdığın her örnekte bir itme ya da çekme var mı?
2Kuvvet uygulanan cisimde gözlenebilecek değişiklikler soruluyor.
Çözüm Yolu
Kuvvet cismi hareketlendirebilir, yavaşlatabilir, durdurabilir, yönünü değiştirebilir veya şeklini bozabilir.
- Cisme kuvvet uygulayınca hareketinde neler olabileceğini düşün: harekete geçme, hızlanma, yavaşlama, durma.
- Hareketin yönünün de değişebileceğini ekle.
- Yumuşak ya da esnek cisimlerde şeklin değişebileceğini yaz.
- Yalnız "hareket eder" yazmak — kuvvet ayrıca yavaşlatır, durdurur, yön ve şekil değiştirir; hepsini saymalısın.
Kendini kontrol et: Cevabında hız, yön ve şekil değişikliklerinin üçü de var mı?
3Duran bir cismi hareket ettirmek için ne yapılması gerektiği soruluyor.
Çözüm Yolu
Duran cisim, üzerine kuvvet etki etmedikçe hareketsiz kalır; itme veya çekme onu harekete geçirir.
- Duran bir cismin kendi kendine harekete geçmediğini hatırla.
- Cismi harekete geçirmek için ona kuvvet uygulanması, yani itilmesi ya da çekilmesi gerektiğini yaz.
- "Beklemek yeterli" düşünmek — duran cisim, ona kuvvet uygulanmadıkça hareketsiz kalır.
Kendini kontrol et: Masadaki kalemi itmeden ya da çekmeden yerinden oynatabilir misin?
4Hareketli cismin yavaşlatılması veya durdurulması nasıl sağlanır sorusu.
Çözüm Yolu
Hareket yönünün tersine uygulanan kuvvet cismi yavaşlatır ya da durdurur; örneğin bisikletin freni.
- Cismin hangi yönde hareket ettiğini belirle.
- Hareketin tersi yönünde kuvvet uygulanınca cismin yavaşladığını ya da durduğunu yaz.
- Bisiklet freni veya sürtünme gibi bir örnekle cevabını destekle.
- Hareketle aynı yönde itmek — aynı yöndeki kuvvet cismi hızlandırır; yavaşlatmak için ters yönde kuvvet gerekir.
Kendini kontrol et: Yazdığın kuvvet, cismin hareket yönünün tersine mi uygulanıyor?
5Kuvvetin cismin yönünü değiştirip değiştiremeyeceği ve günlük örnek isteniyor.
Çözüm Yolu
Hareket eden cisme yan yönden kuvvet uygulanırsa yönü değişir; raket veya tekme örnekleri verilebilir.
- Hareket eden bir cisme farklı yönden kuvvet uygulanırsa ne olacağını düşün.
- Cismin gidiş yönünün değiştiğini fark et ve soruya "Evet" diye cevap ver.
- Günlük yaşamdan bir örnek ekle: kaleye gelen topa vurup yönünü değiştirmek gibi.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tenis topuna raketle vurmak (Top gelen yönünden farklı bir yöne gittiği için geçerlidir.) · Bisikletin gidonunu çevirmek (Uygulanan kuvvet bisikletin gidiş yönünü değiştirdiği için geçerlidir.)
- Yalnız "Evet" yazıp örnek vermemek — soru günlük yaşamdan bir örnek de istiyor.
Kendini kontrol et: Örneğinde cismin önceki ve sonraki hareket yönleri farklı mı?
6Kuvvetle cismin şeklinin değişip değişmeyeceği ve örnek isteniyor.
Çözüm Yolu
Esnek veya yumuşak cisimler kuvvetle şekil değiştirir; yay, sünger ve oyun hamuru örnektir.
- Yumuşak ya da esnek cisimleri sıkınca, gerince veya bastırınca ne olduğunu düşün.
- Bu cisimlerin şeklinin değiştiğini fark et ve "Evet" diye cevap ver.
- Oyun hamurunu sıkmak gibi bir örnek ekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Süngeri sıkmak, yayı sıkıştırmak (Kuvvet uygulanınca şekilleri değiştiği için geçerlidir.) · Boş pet şişeyi ezmek (Uygulanan kuvvet şişenin şeklini bozduğu için geçerlidir.)
- Taş gibi sert bir cismi örnek vermek — günlük kuvvetlerle şekli gözle görülür biçimde değişen esnek veya yumuşak cisimler seçilmeli.
Kendini kontrol et: Örneğindeki cismin kuvvetten önceki ve sonraki şekli farklı mı?
7Aynı cisme farklı büyüklükte kuvvet uygulanınca ortaya çıkacak sonuçlar soruluyor.
Çözüm Yolu
Küçük kuvvet az, büyük kuvvet daha fazla değişim yapar; örneğin topa sert vurulunca daha uzağa gider.
- Aynı topa önce hafif, sonra sert vurduğunu düşün.
- Sert vuruşta topun daha hızlı ve daha uzağa gittiğini karşılaştır.
- Kuvvet büyüdükçe hareket ve şekil değişikliğinin de arttığı sonucunu yaz.
- "Sonuç değişmez" demek — kuvvetin büyüklüğü arttıkça cisim üzerindeki etkisi de artar.
Kendini kontrol et: Daha büyük kuvvetin daha büyük değişiklik yaptığını cevabında belirttin mi?