Ana sayfa›Kitaplar›Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap)›Sayfa 78
Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 78 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Hareketi zorlaştıran veya kolaylaştıran etkiler üzerine düşünceleri paylaşma
Çözüm Yolu
Sürtünme hareketi zorlaştırabilir veya kolaylaştırabilir.
- Bir cismi farklı yüzeylerde itmeyi veya kaydırmayı düşün; hangisinde daha kolay hareket ettiğini hatırla.
- Hareketi zorlaştıran etkileri belirle: pürüzlü yüzey, hava direnci, su direnci.
- Hareketi kolaylaştıran etkileri belirle: düzgün, kaygan veya yağlanmış yüzeyler.
- Bu etkilerin var olduğunu söyleyip birer örnekle düşünceni arkadaşlarına açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Evet; buzda kaymak kolay, kumda yürümek zordur. (Etkiler somut günlük örneklerle açıklanırsa geçerlidir.)
- Yalnız "evet" yazıp bırakmak — düşünceyi paylaşmak için en az bir etki ve örnek vermelisin.
- Sürtünmeyi yalnız zararlı sanmak — sürtünme bazen hareketi zorlaştırır, bazen durmayı ve tutunmayı sağlar.
Kendini kontrol et: Cevabında hem hareketi zorlaştıran hem kolaylaştıran en az bir etkiyi örnekle gösterebildin mi?
2Hareketi kolaylaştıran etkilere günlük hayattan örnekler
Çözüm Yolu
Sürtünmenin az olduğu düzgün yüzeyler hareketi kolaylaştırır.
- Katı, sıvı ve gaz ortamlarda bir cismin kolayca kaydığı veya ilerlediği durumları düşün.
- Bu durumlarda yüzeyin düzgün, kaygan ya da yağlanmış olduğunu fark et.
- Her ortamdan en az bir örneği "Hareketi kolaylaştıran etkiler" sütununa yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kaydıraktan kaymak, sabunlu elden kayan sabun (Düzgün veya kaygan yüzey hareketi kolaylaştırıyorsa geçerlidir.) · Yüzücünün dar mayo ve bone giymesi (Su direncini azaltıp hareketi kolaylaştırdığı belirtilirse geçerlidir.)
- Hareketi zorlaştıran bir örneği bu sütuna yazmak — kumda yürümek veya fren balatası hareketi zorlaştırır.
- Yalnız katı ortamdan örnek vermek — soru sıvı ve gaz ortamları da istiyor.
Kendini kontrol et: Yazdığın her örnekte cisim daha az zorlanarak mı hareket ediyor?
3Hareketi zorlaştıran etkilere günlük hayattan örnekler
Çözüm Yolu
Pürüzlü yüzeyler veya hava direnci sürtünmeyi artırıp hareketi zorlaştırır.
- Bir cismin zorlanarak ilerlediği veya yavaşladığı durumları katı, sıvı ve gaz ortamlarda düşün.
- Bu durumlarda yüzeyin pürüzlü olduğunu ya da hava ve suyun harekete karşı koyduğunu fark et.
- Örnekleri "Hareketi zorlaştıran etkiler" sütununa yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Suyun içinde yürümek, rüzgâra karşı bisiklet sürmek (Su veya hava direncinin hareketi zorlaştırdığı belirtilirse geçerlidir.)
- Buzda paten kaymayı bu sütuna yazmak — kaygan buz hareketi kolaylaştırır.
- Hava ve suyun hareketi zorlaştırdığını unutmak — paraşüt ve suda yürümek de geçerli örneklerdir.
Kendini kontrol et: Yazdığın örneklerde cisim yavaşlıyor veya ilerlemekte zorlanıyor mu?
4Arkadaşların örnekleriyle örnekler arasında örüntü oluşturma
Çözüm Yolu
Ortak örüntü yüzey pürüzlülüğüdür.
- Kendi örneklerini ve arkadaşlarının örneklerini iki grup hâlinde yan yana koy.
- Kolaylaştıran örneklerin ortak özelliğini bul: yüzeyler düzgün ve kaygandır.
- Zorlaştıran örneklerin ortak özelliğini bul: yüzeyler pürüzlüdür veya ortam engel olur.
- Bu tekrar eden ilişkiyi tek cümlelik örüntü olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yüzey pürüzlüleştikçe hareket zorlaşır, düzgünleştikçe kolaylaşır. (Pürüzlülük ile hareket kolaylığı arasındaki ilişki doğru kurulursa geçerlidir.)
- Örnekleri yalnız tekrar sıralamak — örüntü, örneklerdeki ortak ilişkiyi göstermelidir.
Kendini kontrol et: Kurduğun örüntü, listedeki her örneğe uyuyor mu?