Ana sayfa›Kitaplar›Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap)›Sayfa 79
Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 79 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Bu sayfa için bilgi notlu çalışma kağıdı (yazdırılabilir, yapay zekâ ile hazırlandı) ve Kendini Dene modunda kademeli ipuçları var.
1Kerem'in gittiği asfalt yol ile toprak ve taşlı patikayı pürüzlülük bakımından karşılaştır.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Metne göre bisiklet asfaltta rahat gitmiş, patikada zorlanmıştır. Patika daha pürüzlü olduğu için daha çok sürtünme oluşur.
- Metinde Kerem'in gittiği iki yolu bul: asfalt yol ile toprak ve taşlı patika.
- Asfaltta bisikleti rahat sürdüğünü, patikada zorlandığını belirle.
- Rahat gidilen asfaltın az pürüzlü, zorlanılan toprak ve taşlı patikanın pürüzlü olduğu sonucunu yaz.
- İki yolu ters eşleştirmek — taşlı patika girintili çıkıntılıdır, bu yüzden pürüzlüdür.
- Yalnız bir yolu yazmak — soru iki yolu karşılaştırmanı istiyor.
Kendini kontrol et: Bisikletin hangi yolda zorlandığını metinden kontrol ettin mi; o yolu pürüzlü yazdın mı?
2Günlük hayatta karşılaşılan farklı pürüzlülük durumlarına örnekler yaz.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yüzeyin pürüzlülüğü sürtünmeyi etkiler. Cam ve buz gibi düz yüzeyler az, halı ve zımpara gibi yüzeyler çok pürüzlüdür.
- Çevrendeki yüzeylere dokunduğunu düşün; düzgün olanları ve girintili çıkıntılı olanları ayır.
- Düzgün olanları "az pürüzlü", girintili çıkıntılı olanları "pürüzlü" olarak grupla.
- Her gruptan en az iki örnek yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Az pürüzlü: ayna, kaydırak. Pürüzlü: ağaç kabuğu, asfalt. (Her örnek doğru pürüzlülük grubuna yerleştirilirse geçerlidir.)
- Yüzeyin rengine veya sertliğine göre sınıflamak — burada ölçüt yüzeyin girintili çıkıntılı olmasıdır.
Kendini kontrol et: Örneğine dokunsan elin kolay mı kayar, yoksa takılır mı?
3Verdiğin örnekleri kullanarak bir örüntü oluştur.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Örnekler pürüzlülük durumuna göre dönüşümlü sıralanarak tekrar eden bir örüntü kurulur.
- Bir önceki soruda yazdığın az pürüzlü ve pürüzlü örnekleri al.
- Örnekleri bir kurala göre sırala; örneğin bir az pürüzlü, bir pürüzlü.
- Sıranın altına pürüzlülük durumlarını yazarak tekrar eden kuralı göster.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Cam, fayans, halı, zımpara; az, az, çok, çok pürüzlü (Seçilen kural sıra boyunca tutarlı biçimde tekrar ederse geçerlidir.)
- Örnekleri rastgele sıralamak — örüntüde belirli bir kural tekrar etmelidir.
- Kuralı bir yerde bozmak — yanlış gruptan bir örnek araya girerse örüntü kırılır.
Kendini kontrol et: Sıradaki bir sonraki örneğin hangi pürüzlülükte olacağını kuralına bakarak söyleyebiliyor musun?
4-olumluTabloda sürtünmenin olumlu etkisinin anlatıldığı bölümü yaz.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Fren lastiği ile tekerlek arasındaki sürtünme bisikleti durdurur; bu olumlu etkidir.
- Metinde sürtünmenin işimize yaradığı durumu aradık.
- Frene basılınca fren lastiği tekerleğe sürtünür ve tekerleğin dönmesini yavaşlatır.
- Bu sayede bisiklet yavaşlar ve durabilir; bu güvenliğimiz için faydalıdır.
- Lastiklerin aşınmasını olumlu etki sanmak — aşınma istenmeyen bir sonuçtur, olumsuz sütuna yazılır.
Kendini kontrol et: Yazdığın bölümde sürtünme Kerem'in işine yarıyor mu?
4-olumsuzTabloda sürtünmenin olumsuz etkisinin anlatıldığı bölümü yaz.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sürtünme yüzeyleri aşındırır ve hareketi zorlaştırır; metinde lastiklerin aşınması ve bisikletin zor durması geçer.
- Metinde sürtünmenin istenmeyen sonuç doğurduğu cümleleri aradık.
- Sürekli frene basılınca fren pabucundaki lastiklerin aşınması, sürtünmenin yüzeyleri aşındırmasıdır.
- Pürüzlü patikada bisikleti ilerletmenin zorlaşması da sürtünmenin hareketi zorlaştırmasıdır.
- Yalnız birini yazmak — metinde iki olumsuz etki var: aşınma ve patikada zor ilerleme.
Kendini kontrol et: Yazdığın her bölümde sürtünme Kerem için bir sorun oluşturuyor mu?
5Sürtünmenin çeşitli ortamlardaki olumlu ve olumsuz etkilerine bakarak genelleme yap.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Pürüzlü yüzeylerde sürtünme fazladır. Duruma göre bazen artırılır (fren), bazen azaltılır (aşınma, zor hareket).
- Metindeki olumlu etkiyi (frenle durma) ve olumsuz etkileri (aşınma, zor ilerleme) yan yana koy.
- Sürtünmenin aynı anda hem yararlı hem zararlı olabildiğini fark et.
- Bunu tüm ortamlara genişleten tek bir genel cümle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sürtünme bazı durumlarda işimize yarar, bazı durumlarda hareketi zorlaştırıp yüzeyleri aşındırır. (Hem olumlu hem olumsuz yön birlikte belirtilirse geçerlidir.)
- Genelleme yerine yalnız bisiklet örneğini anlatmak — genelleme tüm ortamlar için geçerli bir yargı olmalıdır.
- Sürtünmeyi yalnız zararlı veya yalnız yararlı diye nitelemek — her iki yönü de vardır.
Kendini kontrol et: Genellemen hem frene basmaya hem lastik aşınmasına uyuyor mu?