Ana sayfa›Kitaplar›Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap)›Sayfa 81
Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 81 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Bu sayfa için bilgi notlu çalışma kağıdı (yazdırılabilir) ve Kendini Dene modunda kademeli ipuçları var.
aHangi fon kartonunun zemine daha çabuk ulaştığını gerekçesiyle yaz.
Çözüm Yolu
Buruşuk karton havayla daha az temas eder, hava direnci az olur. Düz karton geniş yüzeyle daha çok direnç görür.
- Aynı boydaki iki kartondan biri buruşturuldu, ikisi aynı anda aynı yükseklikten bırakıldı.
- Buruşuk kartonun havaya değen yüzeyi küçülür, düz kartonun yüzeyi geniştir.
- Hava, geniş yüzeyli cisme daha çok direnç (sürtünme) uygular.
- Bu yüzden daha az direnç gören buruşturulmuş karton zemine daha çabuk ulaşır.
- Buruşuk kartonun daha ağır olduğunu düşünmek — iki karton aynı kütlededir; fark havaya değen yüzeyden kaynaklanır.
- Gerekçe yazmamak — soru hangi kartonun neden daha çabuk düştüğünü de istiyor.
Kendini kontrol et: Hangi kartonun havaya değen yüzeyi daha küçük; çabuk düşen o mu?
bSilginin hangi durumda şişe zeminine daha çabuk ulaştığını gerekçesiyle yaz.
Çözüm Yolu
Su havaya göre silginin hareketine daha çok direnç gösterir, bu yüzden suda silgi daha yavaş iner.
- Silgi önce su dolu şişede, sonra boş (havayla dolu) şişede bırakılıp süre ölçüldü.
- Su, havaya göre cisimlerin hareketine daha çok direnç gösterir.
- Bu yüzden silgi suda daha yavaş, havada daha hızlı iner.
- Boş şişede hiçbir şeyin olmadığını sanmak — boş şişe havayla doludur ve hava da direnç gösterir.
- Süreleri karıştırmak — daha kısa süre, zemine daha çabuk ulaşmak demektir.
Kendini kontrol et: Süreölçerde hangi denemenin süresi daha kısaydı; cevabın o durumla aynı mı?
cHavanın ve suyun cisimlere direnç gösterip göstermediğini arkadaşlarınla tartış.
Çözüm Yolu
Hava ve su akışkandır; cisim hareket ederken sürtünme oluşturur. Su daha yoğun olduğundan direnci daha fazladır.
- Düz kartonun buruşuk kartondan daha yavaş düştüğünü hatırla; onu yavaşlatan havadır.
- Silginin suda havadan daha yavaş indiğini hatırla; onu yavaşlatan sudur.
- İki gözlemden hava ve suyun hareket eden cisimlere direnç gösterdiği sonucunu çıkar.
- Yalnız suyun direnç gösterdiğini söylemek — kartonların farklı sürede düşmesi havanın da direnç gösterdiğini kanıtlar.
Kendini kontrol et: Hava hiç direnç göstermeseydi iki karton aynı anda yere düşer miydi?
ç-2Tablo: Fon kartonunun hareketini engelledi. Hangi ortam?
Çözüm Yolu
Fon karton havada serbest bırakıldı; hareketini hava engelledi.
- Fon kartonları havada serbest bırakıldı; suyla hiç temas etmedi.
- Düşen kartona direnç gösteren tek ortam havadır.
- Örnekteki gibi "Hava/Su" yazmak — kartonlar suya hiç girmedi, yalnız hava ortamında hareket etti.
Kendini kontrol et: Fon kartonu deney boyunca hangi ortamların içinden geçti?
ç-3Tablo: Silgi şişe zeminine daha çabuk ulaştı. Hangi ortam?
Çözüm Yolu
Boş şişede (havada) silgi daha az direnç gördüğü için daha çabuk ulaştı.
- Silginin su dolu ve boş şişedeki düşme süreleri karşılaştırıldı.
- Hava, suya göre daha az direnç gösterir.
- Daha az direnç gören silgi boş şişede daha çabuk indi; tabloya "Hava" yazılır.
- Suyu yazmak — suyun direnci daha fazladır, bu yüzden silgi suda daha geç ulaşır.
Kendini kontrol et: Bu cevap, Değerlendirme b sorusuna verdiğin cevapla uyuşuyor mu?
ç-4Tablo: Silgiye sürtünme kuvveti uyguladı. Hangi ortam?
Çözüm Yolu
Silgi hem suyla dolu hem boş (havalı) şişede hareket etti; her iki ortam da ona sürtünme uyguladı.
- Silgi bir denemede suda, diğer denemede havada hareket etti.
- Hareket eden cisme içinde bulunduğu hava da su da sürtünme kuvveti uygular.
- Yalnız suyu yazmak — silgi boş şişede havada hareket ederken hava da ona sürtünme uyguladı.
Kendini kontrol et: Silginin hareket ettiği her ortamı tabloya yazdın mı?
ç-5Tablo: Fon kartonuna sürtünme kuvveti uyguladı. Hangi ortam?
Çözüm Yolu
Fon karton havada düştü, hava ona sürtünme uyguladı.
- Fon kartonu yalnızca hava içinde hareket etti.
- Hareket eden cisme içinde bulunduğu ortam sürtünme kuvveti uygular.
- Havayı hiçbir şey sanıp boş bırakmak — hava da bir ortamdır ve hareket eden kartona sürtünme uygular.
Kendini kontrol et: Bu satırdaki cevabın, "Fon kartonunun hareketini engelledi" satırıyla tutarlı mı?