Ana sayfa›Kitaplar›Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap)›Sayfa 36
Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap) — Sayfa 36 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Bu sayfa için bilgi notlu çalışma kağıdı (yazdırılabilir) ve Kendini Dene modunda kademeli ipuçları var.
1Noktasal ışık kaynağı, küre biçimli opak cisim ve ekran verilmiş; ekrandaki gölgeyi çiz.
Çözüm Yolu
Işık doğrusal yayılır; noktasal kaynakta cismin kenarından geçen ışınlar ekrana ulaşır. Küre ekranda daire gölge verir ve yalnız tam gölge oluşur.
- Noktasal ışık kaynağından küre biçimli cismin üst ve alt kenarlarına değen iki düz çizgi çiz.
- Bu çizgileri ekrana ulaşana kadar düz biçimde uzat.
- Çizgilerin ekranda arasında kalan bölgeyi koyu bir daire olarak boya.
- Dairenin cisimden büyük olduğunu ve noktasal kaynakta yalnız tam gölge oluştuğunu kontrol et.
- Gölgeyi cisimle aynı boyda çizmek — ışınlar kaynaktan açılarak ilerlediği için ekrandaki gölge cisimden büyük olur.
- Gölgenin çevresine yarı gölge eklemek — noktasal kaynakta yarı gölge oluşmaz, yalnız tam gölge oluşur.
Kendini kontrol et: Kaynak, cismin merkezi ve gölgenin merkezi aynı düz çizgi üzerinde mi?
2Noktasal ışık kaynağı, dikdörtgen biçimli opak cisim ve ekran verilmiş; ekrandaki gölgeyi çiz.
Çözüm Yolu
Işık ışınları doğrusal gittiği için gölge cismin biçimini korur ve büyür. Noktasal kaynak olduğundan yarı gölge oluşmaz, yalnız tam gölge görülür.
- Noktasal ışık kaynağından dikdörtgen cismin üst ve alt köşelerine değen düz çizgiler çiz.
- Bu çizgileri ekrana kadar düz biçimde uzat.
- Ekranda çizgilerin arasında kalan bölgeyi koyu bir dikdörtgen olarak boya.
- Gölgenin cismin biçimini koruduğunu ve cisimden büyük olduğunu kontrol et.
- Gölgeyi daire ya da farklı biçimde çizmek — gölge, ışığı engelleyen cismin dış biçimini taşır.
- Gölgeyi kaynak-cisim doğrultusunun dışına çizmek — ışık doğrusal yayıldığı için gölge bu doğrultunun devamında oluşur.
Kendini kontrol et: Kaynaktan çizdiğin düz çizgiler cismin köşelerinden geçip gölgenin köşelerine ulaşıyor mu?
Köprü İstasyonuFarklı zaman ve yerlerde gölgenin oluşma sebeplerini yazarak tartış.
Çözüm Yolu
Gölge ışık kaynağı, opak cisim ve ekran bulunduğunda oluşur. Işık cismin içinden geçemez, cismin arkasında karanlık bölge kalır.
- Gölgenin oluştuğu durumlarda bir ışık kaynağı, opak bir cisim ve gölgenin düştüğü bir yüzey bulunduğunu fark et.
- Vücudunun opak olduğunu, ışığı geçirmediğini düşün.
- Işık doğrusal yayıldığı için vücudunun arkasında ışık almayan karanlık bir bölge kaldığını açıkla.
- Bu karanlık bölgenin gölge olduğunu yazıp arkadaşlarınla tartış.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Vücudumuz güneş ya da lamba ışığını geçirmediği için arkamızda ışık almayan bir bölge, yani gölge oluşur. (Işığın opak cisimce engellenmesi açıklandığında geçerlidir.)
- Gölgeyi yalnız güneşe bağlamak — lamba gibi her ışık kaynağının önündeki opak cisim gölge oluşturur.
- Işığın cismin etrafından dolaşarak arkasına geçtiğini düşünmek — ışık doğrusal yayılır, bu yüzden arkada karanlık bölge kalır.
Kendini kontrol et: Cevabın ışık kaynağı, opak cisim ve ışığın doğrusal yayılmasından söz ediyor mu?