Ana sayfa›Kitaplar›Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap)›Sayfa 55
Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap) — Sayfa 55 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Bu sayfa için bilgi notlu çalışma kağıdı (yazdırılabilir) ve Kendini Dene modunda kademeli ipuçları var.
Aşamalar-1Katı madde modelini 1 numaralı kutuya çizme
Çözüm Yolu
Açık uçlu etkinlik (Katı madde modelini 1 numaralı kutuya çizme). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.
Aşamalar-2Sıvı madde modelini 2 numaralı kutuya çizme
Çözüm Yolu
Açık uçlu etkinlik (Sıvı madde modelini 2 numaralı kutuya çizme). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.
Aşamalar-3Gaz madde modelini 3 numaralı kutuya çizme
Çözüm Yolu
Açık uçlu etkinlik (Gaz madde modelini 3 numaralı kutuya çizme). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.
Değerlendirme aKatı, sıvı ve gaz modellerinin benzerlik ve farklılıkları
Çözüm Yolu
Katıda tanecikler çok yakın ve düzenli, sıvıda daha uzak, gazda en uzak ve dağınıktır. Boşluk katıdan gaza artar.
- Çizdiğin üç modelde pinpon toplarının neyi temsil ettiğini hatırla: maddenin en küçük yapı taşları, yani tanecikler.
- Ortak noktayı bul: üç modelde de madde ayrı ayrı taneciklerden oluşuyor, yani üçü de tanecikli yapıda.
- Farkı bulmak için kaptaki top sayısını ve topların arasındaki boşluğu karşılaştır: katıda boşluk çok az, sıvıda daha fazla, gazda en fazla.
- Sallarken topların hareketini karşılaştır: katı modelinde toplar yerinde kıpırdar, sıvı ve gazda serbestçe yer değiştirir.
- Benzerliği ve farklılıkları ayrı cümlelerle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Benzerlik: tanecikler her modelde hareket eder. Farklılık: katıda düzenli dizilim, gazda dağınık dizilim vardır. (Öğrenci benzerliği hareket üzerinden, farkı düzen ve boşluk üzerinden açıklarsa geçerlidir.)
- Yalnız farklılıkları yazmak — soru benzerliği de istiyor; üçünün de tanecikli olduğunu belirtmeyi unutma.
- Gaz taneciklerinin daha büyük olduğunu söylemek — tanecik boyutu değil, tanecikler arası boşluk değişiyor.
Kendini kontrol et: Cevabında hem bir benzerlik hem de boşluk ve hareketle ilgili en az bir farklılık var mı?
Değerlendirme bMadde taneciklerinin hareketli olup olmadığı
Çözüm Yolu
Katıda tanecikler titreşir; sıvı ve gazda titreşim, dönme ve öteleme hareketi yapar.
- Kabı sallarken pinpon toplarının ne yaptığını hatırla: her üç modelde de toplar kıpırdadı.
- Katı modelinde topların sıkışık olduğu için yalnız yerinde titreştiğini fark et.
- Sıvı ve gaz modellerinde topların titreşmenin yanında dönüp yer de değiştirdiğini düşün.
- Buna göre maddelerin taneciklerinin hareketli olduğu sonucunu yaz.
- Katı taneciklerinin hiç hareket etmediğini söylemek — katıda tanecikler yer değiştirmez ama titreşim hareketi yapar.
Kendini kontrol et: Hareket türlerini sayarken katı için yalnız titreşimi, sıvı ve gaz için üç hareketi de yazdın mı?
Değerlendirme c1, 2 ve 3 numaralı modellere günlük hayattan örnekler
Çözüm Yolu
Katı, sıvı ve gaz hâllerine uygun günlük örnekler verilir.
- Modellerin hangi hâli temsil ettiğini belirle: 1 katı, 2 sıvı, 3 gaz.
- Belirli şekli olan, elinde tutabildiğin maddeleri katıya örnek seç; ör. taş, buz.
- Kabın şeklini alan, akabilen maddeleri sıvıya örnek seç; ör. su, süt.
- Bulunduğu ortama yayılan, çoğunlukla görünmeyen maddeleri gaza örnek seç; ör. hava, su buharı.
Kabul edilebilir başka cevaplar: 1: kalem, masa; 2: meyve suyu, sirke; 3: karbondioksit, doğal gaz (Örnekler oda koşullarında modelin temsil ettiği hâlde bulunuyorsa geçerlidir.)
- Kum veya unu sıvıya örnek vermek — akar gibi görünse de her tanesi katıdır; bunlar katı örneğidir.
- Dumanı ya da sisi gaz saymak — içinde katı veya sıvı damlacıklar bulunur; hava, oksijen gibi kesin örnekler seç.
Kendini kontrol et: Verdiğin her örneği oda sıcaklığında düşün: katı örneği şeklini koruyor, sıvı akıyor, gaz yayılıyor mu?