Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap)›Sayfa 21
Matematik 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 21 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Sayfa 21, Örnek 2: Üzerinde A, B, C noktaları işaretlenmiş doğru üzerindeki doğru, doğru parçası ve ışınları belirleyerek sembolle gösterimlerini ilgili sütunlara yazma.
Çözüm Yolu
Aynı doğru üzerindeki A, B ve C noktalarından herhangi ikisi seçilerek doğru isimlendirilebilir (AB, AC, BC doğrularının hepsi aynı doğruyu temsil eder). İkişer nokta arasındaki sınırlı parçalar [AB], [BC] ve bütünü olan [AC] olmak üzere 3 farklı doğru parçası oluşturur. Başlangıç noktası ve yönü seçilerek sağa doğru [AB (veya [AC) ve [BC; sola doğru ise [CB (veya [CA) ve [BA ışınları yazılabilir.
- Şekildeki çizginin iki ucunda ok olduğunu gör; A, B, C noktalarından herhangi ikisi bu doğruyu adlandırır: AB, AC, BC.
- İki nokta arasında kalan sınırlı parçaları bul: A ile B arası [AB], B ile C arası [BC], A ile C arası [AC].
- Sağa doğru giden ışınları yaz: A'dan başlayan [AB (ya da [AC), B'den başlayan [BC.
- Sola doğru giden ışınları yaz: C'den başlayan [CB (ya da [CA), B'den başlayan [BA.
- Her ışında başlangıç noktasını önce yazıp köşeli parantezi onun önüne koyduğunu kontrol et.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Doğru için BA, CA veya CB yazmak (Doğruda harflerin sırası önemli olmadığı için geçerlidir.) · Doğru parçaları için [BA], [CB], [CA] yazmak (Doğru parçasında uçların sırası önemli olmadığı için geçerlidir.)
- Yalnız [AB] ve [BC]'yi yazıp [AC]'yi unutmak — uç noktaları A ve C olan bütün parça da bir doğru parçasıdır.
- AB, AC, BC'yi üç farklı doğru sanmak — üç nokta aynı doğru üzerinde olduğundan hepsi aynı doğruyu gösterir.
- [AB ile [BA'yı aynı ışın saymak — başlangıç noktaları ve yönleri farklı olduğu için farklı ışınlardır.
Kendini kontrol et: Yazdığın her ışın için başlangıç noktasından ikinci harfe doğru parmağınla ilerle; yön şekilde gerçekten devam ediyor mu?
1Sayfa 21, Örnek 3 (1. kutu): Verilen iki noktayı harflerle isimlendirerek 'Doğru Parçası' çizme ve sembolle gösterimini yazma.
Çözüm Yolu
Doğru parçası iki nokta arasındaki sınırlı düz çizgidir; uçlarında ok bulunmaz ve sembolle her iki yanında köşeli parantez kullanılarak gösterilir.
- Kutudaki iki noktaya birer büyük harf ver, örneğin A ve B.
- Çizgeci iki noktaya hizala ve noktaları düz bir çizgiyle birleştir.
- Çizgiyi noktaların dışına uzatma ve uçlara ok koyma; şekil iki noktada biter.
- Altına sembolünü iki yanına köşeli parantez koyarak [AB] biçiminde yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Noktalara başka harfler verip örneğin [KL] yazmak (Sembol, noktalara verilen harflerle aynı olduğu sürece geçerlidir.)
- Çizginin ucuna ok koymak — ok sonsuza gitmeyi gösterir, doğru parçası iki noktada biter.
- Sembolü AB veya [AB biçiminde yazmak — doğru parçası iki köşeli parantezle [AB] olarak gösterilir.
Kendini kontrol et: Çiziminde iki uç da noktayla bitiyor ve sembolde iki köşeli parantez var mı?
2Sayfa 21, Örnek 3 (2. kutu): Verilen iki noktayı harflerle isimlendirerek 'Işın' çizme ve sembolle gösterimini yazma.
Çözüm Yolu
Işın bir noktadan başlayıp diğer noktadan geçerek sonsuza uzanır. Başlangıç noktasında ok bulunmaz, sonsuza giden uçta ok bulunur ve sembolde başlangıç noktasının soluna köşeli parantez konur.
- Kutudaki iki noktaya birer büyük harf ver, örneğin C ve D.
- Hangi noktanın başlangıç olacağını seç; örneğin C başlangıç olsun.
- C'den başlayıp D'den geçen düz çizgiyi D'nin ötesine uzat ve bu uca ok koy.
- Sembolde başlangıç noktasını önce yaz ve önüne köşeli parantez koy: [CD.
Kabul edilebilir başka cevaplar: D'den başlayıp C'den geçen ışın çizip [DC yazmak (Ok C tarafına konulduysa geçerlidir.)
- Başlangıç noktasının tarafına da ok koymak — iki uçta ok olursa şekil doğru olur.
- Başlangıç D iken [CD yazmak — sembolde ilk harf her zaman ışının başladığı noktadır.
Kendini kontrol et: Sembolündeki ilk harf, çiziminde oksuz kalan uçtaki noktayla aynı mı?
3Sayfa 21, Örnek 3 (3. kutu): Yatay hizadaki iki noktayı harflerle isimlendirerek 'Işın' çizme ve sembolle gösterimini yazma.
Çözüm Yolu
İkinci ve üçüncü kutularda art arda iki ışın sorulmasının amacı, öğrencinin farklı yönlerde (örneğin biri sağa/yukarı, diğeri sola) ışın çizebilmesini ve yön değişse bile sembolde daima başlangıç noktasını ilk sırada yazmasını sağlamaktır.
- Yan yana duran iki noktaya birer büyük harf ver, örneğin soldakine E, sağdakine F.
- Başlangıç noktasını seç; örneğin F'den başlayıp E'den geçerek sola giden ışın çiz.
- Çizgiyi E'nin ötesine uzatıp sol uca ok koy; F tarafında çizgi noktada bitsin.
- Sembolü başlangıç noktası önde olacak biçimde [FE olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: E'den başlayıp sağa F yönünde giden ışın çizip [EF yazmak (Ok F tarafına konulduysa geçerlidir.)
- Soldaki harfi her zaman önce yazmak — ışında önce yazılan harf, konumdan bağımsız olarak başlangıç noktasıdır.
- Oku başlangıç noktasının tarafına koymak — ok, ışının sonsuza gittiği yönü gösterir.
Kendini kontrol et: Okun gösterdiği yön, sembolde ilk harften ikinci harfe giden yönle aynı mı?
4Sayfa 21, Örnek 3 (4. kutu): Verilen iki noktayı harflerle isimlendirerek 'Doğru' çizme ve sembolle gösterimini yazma.
Çözüm Yolu
Doğru her iki yönde sonsuza uzandığı için çizimde çizgi her iki noktanın ötesine taşırılır ve iki ucuna da ok işareti konur. Sembolle gösterimde parantez kullanılmaz.
- Kutudaki iki noktaya birer büyük harf ver, örneğin K ve L.
- Çizgeci iki noktaya hizalayıp iki noktadan geçen düz bir çizgi çiz.
- Çizgiyi her iki noktanın ötesine uzat ve iki ucuna da ok koy.
- Sembolü parantez kullanmadan KL olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sembolü LK olarak yazmak (Doğruda harflerin sırası önemli olmadığı için geçerlidir.)
- Çizgiyi noktalarda bitirmek — o zaman şekil doğru parçası olur, doğru iki yönde sonsuza gider.
- Sembolde köşeli parantez kullanmak — doğru yalnız iki harfle KL biçiminde gösterilir.
Kendini kontrol et: Çiziminin iki ucunda da ok var ve sembolünde hiç parantez yok mu?
1Sayfa 21, Etkinlik 4: Doğru, doğru parçası ve ışından hangilerinin uzunluklarının ölçülebileceğini düşünceleriyle birlikte yazma.
Çözüm Yolu
Bir geometrik şeklin uzunluğunun ölçülebilmesi için her iki ucunun da sınırlı olması gerekir. Doğru iki yönde, ışın ise tek yönde sonsuza gittiğinden sonlu bir uzunluğa sahip değildir; yalnızca iki nokta arasında sınırlı olan doğru parçasının uzunluğu cetvelle ölçülebilir ve |AB| sembolüyle gösterilir.
- Uzunluk ölçmek için cetveli bir uçtan diğer uca koyabilmek gerektiğini düşün.
- Doğrunun iki ucu da sonsuza gider; bitiş noktası olmadığı için ölçülemez.
- Işının bir ucu başlangıç noktasıdır ama diğer ucu sonsuza gider; bu yüzden ölçülemez.
- Doğru parçasının iki ucu da noktayla biter; cetvelle ölçülebilir ve |AB| biçiminde gösterilir.
- Kâğıtta çizilen doğruyu cetvelle ölçüp uzunluğu var sanmak — çizim yalnız bir kısmı gösterir, doğru sonsuza uzanır.
- Işının başlangıç noktası olduğu için ölçülebileceğini düşünmek — ölçmek için iki ucun da belli olması gerekir.
Kendini kontrol et: Şeklin iki ucunu da parmağınla gösterebiliyor musun? Gösterebiliyorsan uzunluğu ölçülebilir.