Ana sayfa›Matematik 5. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 100›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Matematik 5. sınıf · Kategorik Veriyi Yorumlama
Bilgi notu
Kategorik Veriyi Yorumlama
- Kategorik veri, sayı yerine gruplarla (renk, ders, not düzeyi gibi) ifade edilen veridir.
- Sütun grafiğinde her sütunun yüksekliği, o kategorideki sayıyı gösterir; tablo ile grafik aynı sayıları vermelidir.
- Bir yorumun doğru sayılması için tablodaki ya da grafikteki sayılarla desteklenmesi gerekir.
- En çok olan kategori, tek başına çoğunluk demek değildir; çoğunluk toplamın yarısından fazlasıdır.
Örnek: 20 öğrencinin sevdiği meyve: elma 8, muz 5, çilek 4, kiraz 3. 'Çilek ve kirazı sevenler, muzu sevenlerden fazladır.' yorumu doğru mu?
Çözüm: Çilek ve kiraz: 4 + 3 = 7 öğrenci. Muz: 5 öğrenci. 7 > 5 olduğundan yorum doğrudur.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Bir okulda öğrencilerin okula ulaşım şekli şöyledir: yürüyerek 14, servisle 9, bisikletle 3, özel araçla 4 öğrenci. Ankete toplam kaç öğrenci katılmıştır?
Bir okulda ulaşım şekli verisi şöyledir: yürüyerek 14, servisle 9, bisikletle 3, özel araçla 4 öğrenci. En az tercih edilen ulaşım şeklini yazınız ve en çok tercih edilenle aradaki farkı bulunuz.
Berk, kütüphaneden ödünç aldığı kitapları tabloya yazdı: Pazartesi 6, Salı 9, Çarşamba 4 kitap. Sütun grafiğini çizerken Pazartesi için 6, Salı için 8, Çarşamba için 4 yüksekliğinde sütun çizdi. Grafikte hangi gün yanlış gösterilmiştir ve doğru sütun yüksekliği kaç olmalıdır?
Uygulama
Bir sınıftaki 40 öğrenciye en sevdikleri renk soruldu: kırmızı 12, mavi 15, yeşil 8, sarı 5. Seda, 'Sınıfın yarısından fazlası mavi ya da kırmızıyı seviyor.' dedi. Seda'nın yorumu verilerle desteklenir mi? Sayılarla gösteriniz.
Bir okulda spor kulüplerine katılım şöyledir: futbol 18, basketbol 12, voleybol 12, yüzme 6 öğrenci. Fatma, 'Voleybola katılanlar tüm katılımcıların dörtte biridir.' diyor. Fatma haklı mıdır? İşlemlerle gösteriniz.
Bir sütun grafiğinin dikey ekseni 0'dan başlıyor ve her çizgi aralığı 5 öğrenciyi gösteriyor. Mavi sütun 3. çizgiye, kırmızı sütun 2. çizgiye ulaşıyor (0 çizgisi sayılmıyor). İki sütunun gösterdiği öğrenci sayısı toplam kaçtır?
Düşün
Bir okulda yemekhane anketi yapıldı: Çok beğendi 4, beğendi 6, kararsız 10, beğenmedi 12, hiç beğenmedi 8 öğrenci. Müdür, 'Öğrenciler yemekten memnun.' diyor. Bu yorum verilerle desteklenir mi? Sayılarla açıklayınız.
Bir sınıftaki 30 öğrenciye en sevdikleri kitap türü soruldu: macera 9, bilim 8, masal 7, şiir 6. Ali, 'En çok macera sevildiğine göre öğrencilerin çoğu macera kitabı seviyor.' diyor. Ali'nin yorumundaki hatayı sayılarla açıklayınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | 30 öğrenci | 14 + 9 + 3 + 4 = 30. | 8 |
| 2 | Bisiklet; fark 11 öğrencidir. | En az: bisiklet (3). En çok: yürüyerek (14). 14 − 3 = 11. | 8 |
| 3 | Salı günü yanlıştır; sütun 9 yüksekliğinde olmalıdır. | Tabloda Salı için 9 yazıyor, grafikte 8 çizilmiş. Diğer iki gün tabloyla uyuşuyor. | 8 |
| 4 | Evet, desteklenir. Mavi ve kırmızıyı sevenler 12 + 15 = 27 öğrencidir ve 27, 40'ın yarısı olan 20'den büyüktür. | Toplam 12 + 15 + 8 + 5 = 40; yarısı 20. 27 > 20 olduğundan yorum doğrudur. | 12 |
| 5 | Evet, haklıdır. Toplam 18 + 12 + 12 + 6 = 48 öğrencidir; 48 ÷ 4 = 12 ve voleybola 12 öğrenci katılmıştır. | Bütünün dörtte biri 12'dir ve voleybol sayısı da 12'dir. | 12 |
| 6 | 25 öğrenci | Mavi: 3 × 5 = 15 öğrenci. Kırmızı: 2 × 5 = 10 öğrenci. 15 + 10 = 25. | 12 |
| 7 | Ölçütler (toplam 20 puan): (1) Toplam öğrenci sayısının 4 + 6 + 10 + 12 + 8 = 40 bulunması: 4 puan. (2) Memnun olanların 4 + 6 = 10, memnun olmayanların 12 + 8 = 20 olarak bulunması: 6 puan. (3) Memnun olmayanların memnun olanların iki katı olduğu için yorumun desteklenmediğinin söylenmesi: 6 puan. (4) Kararsızlar da memnun sayılsa 20 ve 20 olacağını, yine de memnun olanların yarıdan fazla olmadığını belirtme: 4 puan. | Memnun olanlar 40 öğrencinin yalnızca dörtte biridir; yorum veriyle desteklenmez. | 20 |
| 8 | Ölçütler (toplam 20 puan): (1) Toplam 9 + 8 + 7 + 6 = 30 öğrenci bulunur: 4 puan. (2) Çoğunluk için toplamın yarısından fazlası, yani 15'ten fazla öğrenci gerektiği belirtilir: 6 puan. (3) Macera 9 öğrenciyle 15'ten az olduğu için 'çoğu' denemeyeceği, doğru ifadenin 'en çok tercih edilen tür' olduğu açıklanır: 10 puan. | En çok olan kategori çoğunluk olmak zorunda değildir; 9, 30'un yarısı olan 15'ten küçüktür. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Grafikteki sütun yüksekliğini eksendeki değerle eşleştirmeden gözle tahmin etmek. · En çok sayıya sahip kategoriyi 'çoğunluk' sanmak; oysa çoğunluk için toplamın yarısından fazlası gerekir.
Öz kontrol: Yorumumu hangi sayılarla kanıtladım ve bu sayılar toplamın yarısından fazla mı?