Ana sayfa›Matematik 5. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 105›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Matematik 5. sınıf · Daire Grafiğini Yorumlama
Bilgi notu
Daire Grafiğini Yorumlama
- Daire grafiği bir bütünün kategorilere göre paylarını gösterir; tüm dilimler birlikte %100'dür.
- Dilim ne kadar büyükse o kategorinin payı o kadar fazladır.
- Yüzde, bütünün büyüklüğüne bağlıdır; bütünler farklıysa aynı yüzde farklı kişi sayısı demektir.
- Bir yorumun güvenilir olması için grafikteki verilerle desteklenmesi gerekir.
- Grafik bir değişimi gösterir ama sebebini kendiliğinden göstermez; sebep için ek bilgi gerekir.
Örnek: Bir okulda 200 öğrenciye kantin tercihi soruluyor: simit %40, tost %35, meyve %25. Tost seçen kaç öğrencidir?
Çözüm: Toplam %40 + %35 + %25 = %100 olduğundan dilimler tamdır. 200 öğrencinin %35'i: 200 x 35 / 100 = 70 öğrenci.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Bir daire grafiğindeki tüm dilimlerin yüzdeleri toplamı kaç olmalıdır?
Bir daire grafiğinde üç dilim %30, %25 ve %15'tir. Eksik olan son dilim yüzde kaçtır?
Bir sınıfın sevdiği sporları gösteren daire grafiğinde 'basketbol' dilimi en büyüktür. Bu durum ne anlama gelir?
Uygulama
A Okulunda 200 öğrencinin %20'si, B Okulunda 50 öğrencinin %40'ı kitap okumayı seviyor. Hangi okulda kitap okumayı seven öğrenci sayısı daha fazladır? İşlemlerle göster.
Bir müşteri anketine 2023'te 100 kişi katılmış ve %30'u 'çok memnun' demiştir. 2024'te 400 kişi katılmış ve %20'si 'çok memnun' demiştir. Hangi yılda 'çok memnun' diyen kişi sayısı daha fazladır? Hesaplayarak yaz.
Bir ankete 120 öğrenci katılmıştır. Daire grafiğinde 'bisikletle gelirim' dilimi %25'tir. Bu seçeneği işaretleyen kaç öğrenci vardır?
Düşün
Ece, okul kütüphanesinin kullanımıyla ilgili iki anket sonucunu karşılaştırıyor: 2022'de 80 öğrencinin %50'si, 2023'te 150 öğrencinin %40'ı kütüphaneyi çok kullandığını söylemiştir. Ece 'Kütüphaneyi çok kullanan öğrenci sayısı azaldı.' diyor. Ece'nin yorumu doğru mudur? Hesaplayarak gerekçelendirin.
Bir market, mart ayında yaptığı anketle müşterilerinin %60'ının, nisan ayında yaptığı anketle %45'inin memnun olduğunu bulmuştur. Müdür 'Nisan'da hizmet kötüleşti.' diyor. Bu yorumu kesin kabul etmeden önce hangi iki ek bilgiye ihtiyaç vardır? Gerekçelendirin.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | %100. | Daire grafiği bütünü gösterir; bütün %100'dür. | 8 |
| 2 | %30. | 30 + 25 + 15 = 70; 100 - 70 = 30. | 8 |
| 3 | Basketbolu seven öğrencilerin payı diğer sporlara göre en fazladır. | Dilim büyüdükçe o kategorinin bütün içindeki payı artar. | 8 |
| 4 | A Okulunda daha fazladır: A: 200 x 20 / 100 = 40 öğrenci; B: 50 x 40 / 100 = 20 öğrenci; 40 > 20. | Yüzdeler bütünlere göre hesaplanır; B'nin yüzdesi büyük olsa da toplam öğrenci sayısı çok küçüktür. | 12 |
| 5 | 2024'te daha fazladır: 2023: 100 x 30 / 100 = 30 kişi; 2024: 400 x 20 / 100 = 80 kişi; 80 > 30. | Yüzde düşse de katılımcı sayısı çok arttığı için kişi sayısı artmıştır. | 12 |
| 6 | 30 öğrenci. | 120 x 25 / 100 = 3000 / 100 = 30. | 12 |
| 7 | Ölçütler: 2022'de çok kullanan sayısını 80 x 50 / 100 = 40 olarak bulur (5 puan); 2023'te 150 x 40 / 100 = 60 olarak bulur (5 puan); sayının 40'tan 60'a arttığını, dolayısıyla Ece'nin yorumunun yanlış olduğunu belirtir (5 puan); yüzdeler azalsa da katılımcı sayıları farklıysa kişi sayıları yüzdelerden doğrudan yorumlanamayacağını açıklar (5 puan). | Yüzde azalmış olsa da ankete katılan kişi sayısı arttığı için çok kullanan öğrenci sayısı artmıştır. | 20 |
| 8 | Ölçütler: Her ay ankete katılan kişi sayısının bilinmesi gerektiğini belirtir (7 puan); anketin her iki ayda aynı yöntemle ve benzer müşteri gruplarına uygulanıp uygulanmadığının ya da fiyat, ürün çeşidi gibi başka etkenlerin değişip değişmediğinin bilinmesi gerektiğini belirtir (7 puan); yüzdelerin düşmesinin tek başına hizmetin kötüleştiğini kanıtlamadığını gerekçelendirir (6 puan). | Yüzde farkı sebebi göstermez; katılımcı sayısı, anket yöntemi ve diğer etkenler bilinmeden kesin yorum yapılamaz. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Farklı büyüklükteki bütünlere ait yüzdeleri kişi sayısına çevirmeden doğrudan karşılaştırmak. · Bir değişimi görünce sebebini grafikten kesin olarak biliyormuş gibi yazmak.
Öz kontrol: Yorumum grafikteki hangi veriye dayanıyor ve karşılaştırdığım bütünlerin büyüklüğünü kontrol ettim mi?