Ana sayfa›Matematik 5. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 113›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Matematik 5. sınıf · Nokta, Sütun ve Daire Grafiği
Bilgi notu
Nokta, Sütun ve Daire Grafiği
- Nokta grafiğinde her nokta bir veriyi gösterir; bir kategorinin üstündeki nokta sayısı o kategorinin değeridir.
- Sütun grafiğinde sütunun yüksekliği kategorinin değerine eşittir.
- Daire grafiğinde dilimler bütünün yüzdelik payını gösterir; yüzdelerin toplamı %100'dür.
- En çok ve en az olan, sayılar veya yüzdeler karşılaştırılarak bulunur. %n değeri n/100 kesrine eşittir.
Örnek: Mevsim tercihi nokta grafiğinde Yaz 6, Kış 2, İlkbahar 3, Sonbahar 1 nokta ile gösterilmiştir. Kaç öğrenciye sorulmuştur? En az tercih edilen mevsim hangisidir?
Çözüm: Toplam: 6 + 2 + 3 + 1 = 12 öğrenci. En küçük nokta sayısı 1'dir; en az tercih edilen mevsim Sonbahar'dır.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Bir sınıfta sevilen meyveler nokta grafiğiyle gösteriliyor: Elma 6 nokta, Muz 3 nokta, Çilek 4 nokta, Kiraz 2 nokta. En çok tercih edilen meyve hangisidir?
Her nokta bir öğrenciyi gösteriyor. Elma 6, Muz 3, Çilek 4, Kiraz 2 nokta olduğuna göre ankete kaç öğrenci katılmıştır?
Bir daire grafiğinde üç dilimin payı %35, %30 ve %20'dir. Dördüncü dilimin payı yüzde kaçtır?
Uygulama
Bir kütüphanede bir günde ödünç verilen kitap türleri nokta grafiğinde gösterilmiştir: Masal 5, Roman 8, Şiir 3, Bilim 4 nokta. Bu verileri sütun grafiğiyle gösterirsek her sütunun yüksekliği kaç birim olur? En uzun ve en kısa sütun hangi türe aittir?
Bir okul bahçesindeki ağaçları gösteren daire grafiğinde çam ağaçlarının payı %20'dir. Çam ağaçlarının tüm ağaçlara oranını en sade kesirle yazın.
Bir hayvan sevgisi anketinde nokta sayıları şöyledir: Kedi 4, Köpek 8, Kuş 2, Balık 3. Köpeği seçenler, kedi ve balığı seçenlerin toplamından kaç kişi fazladır?
Düşün
Bir sınıf 20 öğrenciye hangi sporu sevdiklerini soruyor: Futbol 10 kişi, Voleybol 5 kişi, Yüzme 5 kişi. Bu verileri daire grafiğine aktarmak için her sporun yüzdelik payını bulun ve sonuçları yorumlayın.
Hakan, nokta grafiğinde Çilek'in noktalarını büyük, Elma'nın noktalarını küçük çizmiştir. Çilek 3 nokta, Elma 5 noktadır. Ayşe 'Çilek daha çok tercih edilmiş.' diyor. Ayşe'nin yorumunun neden yanlış olduğunu açıklayın ve nokta grafiği çizerken uyulması gereken kuralı yazın.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Elma | En fazla nokta (6) Elma'nın üstündedir. | 8 |
| 2 | 15 öğrenci | 6 + 3 + 4 + 2 = 15. | 8 |
| 3 | %15 | Yüzdelerin toplamı 100 olmalıdır: 35 + 30 + 20 = 85; 100 − 85 = 15. | 8 |
| 4 | Masal 5, Roman 8, Şiir 3, Bilim 4 birim. En uzun sütun Roman, en kısa sütun Şiir türüne aittir. | Sütun yüksekliği nokta sayısına eşittir. 8 en büyük, 3 en küçük sayıdır. | 12 |
| 5 | 1/5 | %20 = 20/100; pay ve payda 20'ye bölünür: 20/100 = 1/5. | 12 |
| 6 | 1 kişi | Kedi + Balık = 4 + 3 = 7; Köpek 8; 8 − 7 = 1. | 12 |
| 7 | Tam puan ölçütleri: (1) Futbol: 10/20 = 50/100 = %50: 5 p. (2) Voleybol: 5/20 = 25/100 = %25: 4 p. (3) Yüzme: 5/20 = %25: 4 p. (4) Yüzdelerin toplamının 100 olduğunu kontrol etme: 3 p. (5) Yorum: en çok tercih edilen sporun Futbol olduğunu ve öğrencilerin yarısının onu seçtiğini belirtme: 4 p. Toplam 20 p. | Kişi sayısı toplam kişiye bölünüp paydası 100 olan kesre çevrilir; 50 + 25 + 25 = 100. | 20 |
| 8 | Tam puan ölçütleri: (1) Nokta grafiğinde noktaların büyüklüğüne değil sayısına bakıldığını belirtme: 8 p. (2) Elma 5 nokta, Çilek 3 nokta olduğundan Elma'nın daha çok tercih edildiğini yazma: 6 p. (3) Noktaların eşit büyüklükte ve eşit aralıklarla çizilmesi gerektiğini yazma: 6 p. Toplam 20 p. | Her nokta bir veriyi temsil eder; büyüklük değişirse görüntü yanıltıcı olur. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Nokta grafiğinde noktaların sayısına değil büyüklüğüne veya yerleşimine bakarak yorum yapmak. · Daire grafiğindeki yüzdeleri kesre çevirirken sadeleştirmeyi unutmak veya paydayı 100 yazmamak.
Öz kontrol: Grafikten bulduğum sayıların toplamı, verilen toplam kişi sayısıyla (ya da yüzdelerin toplamı %100 ile) uyuşuyor mu?