Ana sayfa›Matematik 5. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 93›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Matematik 5. sınıf · Nokta ve Sütun Grafiği ile Veri Okuma
Bilgi notu
Nokta ve Sütun Grafiği ile Veri Okuma
- Kategorik veri, sayı yerine ad ya da özellik belirten veridir; örneğin renk, meyve türü, mevsim.
- Nokta grafiğinde her nokta bir veriyi gösterir; en çok nokta olan kategori en çok tekrar eden kategoridir.
- Sütun grafiğinde sütunun yüksekliği o kategorinin değerini gösterir; değer dikey eksendeki ölçekten okunur.
- Grafiği okurken eksen başlıklarına ve ölçeğe (her çizginin kaç birim olduğuna) dikkat edilir.
- Toplam değer adede bölünürse bir tanenin değeri bulunur.
Örnek: Bir kantinde satılan meyve suları nokta grafiğinde gösteriliyor (her nokta 1 şişe): elma 4, şeftali 6, vişne 3 nokta. En çok ve en az satılan hangisidir? Toplam kaç şişe satılmıştır?
Çözüm: En çok nokta şeftalide (6), en az nokta vişnede (3). Toplam: 4 + 6 + 3 = 13 şişe.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Bir sınıftaki 24 öğrencinin en sevdiği mevsim şöyledir: yaz 9, ilkbahar 6, sonbahar 4, kış 5 öğrenci. Her öğrenci bir nokta ile gösterilirse nokta grafiğinde en az nokta hangi mevsimin üzerinde olur?
Bir sütun grafiğinde dikey eksen 0'dan başlıyor ve her çizgide 5 birim artıyor. Bir sütunun ucu 0'dan sonraki üçüncü çizgiye ulaşıyor. Bu sütun kaç birimi gösterir?
Bir kütüphaneden bir hafta boyunca ödünç alınan kitap sayıları: macera 7, bilim 5, şiir 2, masal 6. Toplam kaç kitap ödünç alınmıştır?
Uygulama
Bir bakkalda bir günde satılan ürünler nokta grafiğinde şöyle gösterilmiştir (her nokta 1 adet): sakız 8 nokta, çikolata 5 nokta, bisküvi 11 nokta. En çok satılan ürünle en az satılan ürünün satış adetleri arasındaki fark kaçtır?
Bir pastanede sütun grafiğine göre bir günlük kazançlar şöyledir: simit 60 TL, poğaça 90 TL, açma 45 TL. Üç üründen elde edilen toplam kazanç kaç TL'dir?
Bir kırtasiyede 6 defterden 90 TL, 4 kalemden 48 TL kazanılmıştır. Hangi ürünün tanesinden elde edilen kazanç daha fazladır?
Düşün
Bir okul kantininde bir haftada şunlar satılmıştır: simit 40 adet (tanesi 5 TL), tost 15 adet (tanesi 20 TL), ayran 30 adet (tanesi 6 TL). Bir öğrenci 'Adet olarak en çok satılan ürün aynı zamanda en çok kazanç getirir.' diyor. Bu iddiayı hesaplayarak değerlendiriniz.
Bir okul kulübü kermeste yalnız tek bir ürün satacak ve amaç toplam kazancı en yüksek olan ürünü seçmektir. Geçen yılki verilere göre limonata 50 bardak satılmış (bardağı 4 TL), kurabiye 30 adet satılmış (tanesi 8 TL), elma şekeri 20 adet satılmış (tanesi 15 TL). Hangi ürünü seçmelidirler? Kararınızı hesaplarla gerekçelendiriniz.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Sonbahar | Nokta sayıları 9, 6, 4 ve 5'tir; en küçük sayı 4 olduğundan en az nokta sonbahardadır. | 8 |
| 2 | 15 birim | 3 çizgi × 5 birim = 15 birimdir. | 8 |
| 3 | 20 kitap | 7 + 5 + 2 + 6 = 20 olur. | 8 |
| 4 | 6 adet | En çok satılan bisküvi (11), en az satılan çikolatadır (5); 11 − 5 = 6. | 12 |
| 5 | 195 TL | 60 + 90 + 45 = 195 TL olur. | 12 |
| 6 | Defter (tanesi 15 TL; kalemin tanesi 12 TL) | Defter: 90 ÷ 6 = 15 TL; kalem: 48 ÷ 4 = 12 TL; 15 > 12 olduğundan defterin tanesinden kazanç fazladır. | 12 |
| 7 | Ölçütler (toplam 20 puan): Üç ürünün kazancını doğru hesaplama: simit 200 TL, tost 300 TL, ayran 180 TL (her biri 3 puan, toplam 9 puan); en çok satılan ürünün simit, en çok kazandıran ürünün tost olduğunu belirleme (6 puan); iddianın yanlış olduğu sonucunu yazma (5 puan). | Simit: 40 × 5 = 200; tost: 15 × 20 = 300; ayran: 30 × 6 = 180 TL. En çok adet simitte, en çok kazanç tosttadır. | 20 |
| 8 | Ölçütler (toplam 20 puan): Üç ürünün toplam kazancını doğru hesaplama: limonata 200 TL, kurabiye 240 TL, elma şekeri 300 TL (her biri 3 puan, toplam 9 puan); elma şekerini seçme (6 puan); seçimi kazançları karşılaştırarak (300 > 240 > 200) ve en çok adet satılan ürünün en çok kazandıran olmadığını belirterek gerekçelendirme (5 puan). | Limonata: 50 × 4 = 200; kurabiye: 30 × 8 = 240; elma şekeri: 20 × 15 = 300 TL. En yüksek toplam kazanç elma şekerindedir. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Sütun grafiğinde değeri okurken ölçeğe bakmadan çizgi sayısını değer sanırlar. · Satış adedini (nokta grafiği) ile kazancı (sütun grafiği) aynı şey sanıp en çok satılanın en çok kazandıran olduğunu düşünürler.
Öz kontrol: Grafiği okurken eksenin ölçeğine ve her noktanın neyi gösterdiğine baktım mı?