Ana sayfa›Fen Bilimleri 7. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 59›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Fen Bilimleri 7. sınıf · Kuvvet ve İş
Bilgi notu
Kuvvet ve İş
- Kuvvet bir cismi harekete geçirir, hızını artırır veya azaltır, yönünü değiştirir, durdurur veya şeklini değiştirir.
- Fiziksel anlamda iş yapılması için cisme kuvvet uygulanmalı ve cisim kuvvet doğrultusunda yer değiştirmelidir.
- İş = kuvvet × yol (W = F · x); kuvvet newton, yol metre ise iş joule (J) olur.
- Kuvvet uygulandığı hâlde cisim yer değiştirmiyorsa ya da kuvvete dik yönde hareket ediyorsa iş yapılmaz.
Örnek: Bir çocuk bahçedeki arabayı yatay yönde 25 N kuvvetle iterek kuvvet yönünde 4 m götürüyor. Yaptığı iş kaç J dür?
Çözüm: W = F · x = 25 · 4 = 100 J.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Fiziksel anlamda iş yapılabilmesi için gereken iki koşulu yaz.
İşin birimi nedir?
Bir cisme 30 N kuvvet uygulanıyor ve cisim kuvvet doğrultusunda 4 m yer değiştiriyor. Yapılan iş kaç J dür?
Uygulama
Ece duvarı 200 N kuvvetle itiyor ama duvar yerinden oynamıyor. Ece fiziksel anlamda iş yapmış mıdır? Neden?
Kerem yatay zeminde bir kutuyu 40 N kuvvetle iterek kuvvet yönünde 5 m götürüyor. Kerem kaç J iş yapmıştır?
Bir sporcu bir cisme 10 N kuvvet uygulayarak 50 J iş yapıyor. Cisim kuvvet doğrultusunda kaç m yer değiştirmiştir?
Düşün
Bir garson tepsiyi elinde tutarak düz bir zeminde 10 m yürüyor. Tepsiye uyguladığı kuvvet yukarı yönlüdür. Garson tepsi üzerinde fiziksel anlamda iş yapmış mıdır? Gerekçeni yaz.
Ali bir kutuyu 30 N kuvvetle kuvvet yönünde 6 m, Veli aynı kutuyu 20 N kuvvetle kuvvet yönünde 8 m itiyor. Kim daha çok iş yapmıştır? İşlemlerle göster.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Cisme kuvvet uygulanması ve cismin kuvvet doğrultusunda yer değiştirmesi. | İş için hem kuvvet hem de kuvvet doğrultusunda yer değiştirme gerekir. | 8 |
| 2 | Joule (J). | Kuvvet newton, yol metre olduğundan iş N·m = J ile ifade edilir. | 8 |
| 3 | 120 J. | W = F · x = 30 · 4 = 120 J. | 8 |
| 4 | Hayır; çünkü duvar yer değiştirmemiştir. | İş için kuvvet doğrultusunda yer değiştirme gerekir; yol sıfırsa W = 0 olur. | 12 |
| 5 | 200 J. | W = F · x = 40 · 5 = 200 J. | 12 |
| 6 | 5 m. | x = W / F = 50 / 10 = 5 m. | 12 |
| 7 | Ölçütler: Fiziksel anlamda iş yapılmamıştır (6 p). Kuvvet yukarı yönlü, hareket ise yataydır; tepsi kuvvetin doğrultusunda yer değiştirmemiştir (8 p). İş için kuvvet doğrultusunda yer değiştirme gerekir (6 p). Toplam 20 p. | Kuvvet ve yer değiştirme birbirine dik olduğunda iş yapılmaz. | 20 |
| 8 | Ölçütler: Ali: 30 · 6 = 180 J (6 p). Veli: 20 · 8 = 160 J (6 p). Ali daha çok iş yapmıştır; 180 − 160 = 20 J fazla (8 p). Toplam 20 p. | İş kuvvet ile yolun çarpımıdır; yol daha uzun olsa da kuvvet farkı sonucu belirler. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Kuvvet uygulandığı sürece cisim yer değiştirmese bile iş yapıldığını sanmak. · İş hesabında kuvvet ile yolu çarpmak yerine toplamak veya birimi N yazmak.
Öz kontrol: Bu olayda cisim, uygulanan kuvvetin doğrultusunda yer değiştirdi mi?