Fen Bilimleri 7. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap) — Sayfa 81 Cevapları

Kuvvet doğrultusunda yer değiştirme varsa fiziksel anlamda iş yapılır.

1. İfadedeki iki koşulu bul: cisme kuvvet uygulanıyor ve cisim bu kuvvetle aynı yönde hareket ediyor.
2. Fiziksel iş için kuvvet ve kuvvet doğrultusunda yer değiştirme gerekir; ikisi de vardır.
3. Koşullar sağlandığı için iş yapılır; ifade doğrudur, başına "D" yazılır.

Kendini kontrol et: Kuvvet var mı, cisim kuvvet yönünde yer değiştiriyor mu? İkisine de evet diyorsan iş yapılmıştır.

Kütleler eşitken hızı fazla olanın kinetik enerjisi daha fazladır.

1. "Eşit kütleli" ifadesi, arabalar arasındaki farkın hızdan geldiğini gösterir.
2. Birinci olan araba daha hızlıdır; hıza bağlı enerji kinetik enerjidir.
3. Kütleler eşitken hızı büyük olanın kinetik enerjisi fazladır; boşluğa "kinetik" yazılır.

Kendini kontrol et: Hızı daha büyük olan araba hangi enerjiye daha çok sahiptir?

Yayda depolanan esneklik enerjisi sıkışma (veya uzama) miktarına bağlıdır.

1. Sarmal yayda depolanan enerjinin esneklik potansiyel enerjisi olduğunu hatırla.
2. Yay ne kadar çok sıkıştırılırsa o kadar çok enerji depolar.
3. Boşluktan sonra "miktarına" geldiği için listeden "sıkışma" seçilir.

Kendini kontrol et: "Yayın depolayacağı enerji sıkışma miktarına bağlıdır" cümlesi anlamlı ve doğru mu?

Ağırlıklar eşit tutulduğu için araştırılan değişken yüksekliktir.

1. Deneyde ağırlıklar eşit tutulursa ağırlığın etkisi ortadan kalkar.
2. Çekim potansiyel enerjisini etkileyen diğer büyüklük yüksekliktir; araştırılan değişken budur.
3. Boşluğa "yükseklik" yazılır.

Kendini kontrol et: Deneyde sabit tutulan değişken ile araştırılan değişkeni birbirinden ayırdın mı?

Enerji korunumu: enerji yok olmaz, yalnızca başka türe dönüşür.

1. Cümledeki "ancak başka bir enerji türüne dönüşebilir" ifadesinin enerjinin korunumunu anlattığını fark et.
2. Enerjinin korunumuna göre var olan enerji yok olmaz, yalnız başka türe dönüşür.
3. Boşluğa "yok olmaz" yazılır.

Kendini kontrol et: Fren yapan bisikletin hareket enerjisi kayboluyor mu, yoksa başka bir türe mi dönüşüyor?

Sürtünme kuvvetinin etkisiyle kinetik enerji ısı ve sese dönüşür.

1. Cümlede "temas hâlinde bulunduğu yüzey" ve "ısı, ses" ipuçlarını bul.
2. Temas eden yüzeyler arasında harekete karşı koyan kuvvet sürtünme kuvvetidir.
3. Sürtünme, kinetik enerjinin ısı ve sese dönüşmesine yol açar; boşluğa "sürtünme kuvveti" yazılır.

Kendini kontrol et: Ellerini birbirine sürttüğünde ısınmaları hangi kuvvetin etkisiyle olur?

Yükseklik arttıkça balonun çekim potansiyel enerjisi artar.

1. Balonun yukarı doğru hareket ettiğine, yani yüksekliğinin arttığına dikkat et.
2. Yüksekliğe bağlı olan enerji çekim potansiyel enerjisidir.
3. Yükseklik arttıkça bu enerji artar; boşluğa "çekim potansiyel" yazılır.

Kendini kontrol et: Balonun hangi büyüklüğü artıyor ve bu büyüklük hangi enerjiyi etkiler?

W = F.d olduğundan yol sabitken iş kuvvetle doğru orantılı artar.

1. İşin kuvvet ile kuvvet doğrultusundaki yolun çarpımı olduğunu hatırla: W = F · d.
2. Yol aynı kalırken F büyürse çarpım da büyür.
3. Örnek: 10 N · 2 m = 20 J; 20 N · 2 m = 40 J. İfade doğrudur: "D".

Kendini kontrol et: Aynı yol için kuvveti iki katına çıkarınca W = F · d sonucu da iki katına çıkıyor mu?

Kinetik enerji 1/2.m.v² olduğundan kütleye ve hıza bağlıdır.

1. Kinetik enerjinin hareket enerjisi olduğunu hatırla.
2. Aynı hızdaki cisimlerden kütlesi büyük olanın, aynı kütledekilerden hızı büyük olanın kinetik enerjisi fazladır.
3. Kinetik enerji hem kütleye hem hıza bağlıdır; ifade doğrudur: "D".

Kendini kontrol et: Aynı hızla giden bir kamyon ile bir bisikletin kinetik enerjileri eşit olur mu? Neden?

Doğrusu: Aynı rafta farklı ağırlıktaki kitapların çekim potansiyel enerjileri farklıdır; ağırlığı fazla olanın enerjisi daha büyüktür.

1. Aynı rafta olmak, kitapların yüksekliklerinin aynı olduğunu gösterir.
2. Çekim potansiyel enerjisi hem yüksekliğe hem ağırlığa bağlıdır.
3. Yükseklik aynı, ağırlıklar farklı olduğundan enerjiler farklıdır; ağır kitabınki daha büyüktür.
4. İfade yanlıştır: "Y" yazılır ve doğrusu altındaki noktalı yere yazılır.

Kendini kontrol et: Aynı rafta duran ağır bir sözlük ile ince bir defterden hangisinin çekim potansiyel enerjisi daha büyüktür?

Doğrusu: Salınım yapan sarkaçta çekim potansiyel enerjisi ile kinetik enerji dönüşür.

1. Sarkacın salınırken yükselip alçaldığına dikkat et.
2. Yükseklik değişimi çekim potansiyel enerjisini değiştirir; sarkaçta sıkışan ya da gerilen esnek bir parça yoktur.
3. Dönüşüm çekim potansiyel enerjisi ile kinetik enerji arasındadır; ifade yanlıştır: "Y".

Kendini kontrol et: Sarkaçta yay ya da lastik gibi sıkışan, gerilen bir parça var mı?

İş yapılabilmesi için hareket yönüne dik olmayan bir kuvvet uygulanmalıdır.

1. Boşluktan önceki "hareket yönüne dik olmayan" ifadesine bak; yönü olan ve cisme uygulanan bir büyüklük aranıyor.
2. İş için cisme kuvvet uygulanması ve cismin kuvvet doğrultusunda yer değiştirmesi gerekir.
3. Listedeki uygun ifade "kuvvet"tir.

Kendini kontrol et: Cümleyi "hareket yönüne dik olmayan kuvvet uygulanması gerekir" diye okuyunca anlamlı oluyor mu?

1 N kuvvetin 1 m yolda yaptığı iş 1 joule'dür.

1. Cümlede kuvvet birimi newton, yol birimi metre veriliyor; iş biriminin adı soruluyor.
2. İş = kuvvet x yol olduğundan 1 N x 1 m = 1 joule'dür.
3. Boşluğa "joule" yazılır.

Kendini kontrol et: 1 N kuvvetle bir cismi 1 m çeken biri kaç joule iş yapar?

Kuvvet sabitken iş, yer değiştirmeyle doğru orantılı artar.

1. İş = kuvvet x yer değiştirme bağıntısını hatırla; kuvvet doğrultusunda hareket eden cisimde kuvvet aynı kabul edilir.
2. Yer değiştirme 2 katına çıkınca iş de 2 katına çıkar.
3. Aynı oranda birlikte artan büyüklükler doğru orantılıdır; boşluğa "doğru orantılı" yazılır.

Kendini kontrol et: Kuvvet 10 N iken 2 m ve 4 m yolda yapılan işler 20 J ve 40 J mi oluyor?

Çekim potansiyel enerjisi cismin ağırlığına ve yüksekliğine bağlıdır.

1. Cümle, yükseklikle birlikte çekim potansiyel enerjisini etkileyen ikinci büyüklüğü soruyor.
2. Aynı yükseklikte ağır cismin çekim potansiyel enerjisi daha büyüktür.
3. Listedeki uygun ifade "ağırlık"tır; "yükseklik" cümlede zaten yer alıyor.

Kendini kontrol et: Aynı rafta duran ağır ve hafif iki kitaptan hangisinin çekim potansiyel enerjisi daha büyüktür?