Ana sayfa›Kitaplar›Türkçe 7. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 160
Türkçe 7. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap) — Sayfa 160 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1s.160 Etkinlik 5, 1. kutu: Âşık Veysel 'Dost dost diye...' dizeleri
Çözüm Yolu
Cansız varlık olan toprak, sadık dost/yâr olarak anılıyor; insana ait özellik toprağa aktarılmış.
- Dizelerde insana özgü bir özelliğin insan dışı bir varlığa verilip verilmediğine bak.
- 'Sâdık yâr' ifadesinin vefalı sevgili, yani insana ait bir özellik olduğunu belirle.
- Bu özelliğin cansız 'kara toprak'a verildiğini görerek sanatı kişileştirme olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Benzetme: sadık yâr kara toprağa benzetilmiştir. (Edatsız benzetme yorumu kabul edildiğinde, benzeyen ve benzetilen doğru gösterilirse geçerlidir.)
- 'Toprak' kelimesini gerçek anlamda düşünüp sanat aramamak — topraktan sadık sevgili olarak söz edilmesi söz sanatıdır.
- Kişileştirmeyi konuşturmayla karıştırmak — toprak konuşmuyor, ona yalnızca insana ait sadakat özelliği veriliyor.
Kendini kontrol et: Dizede cansız bir varlığa insana ait bir özellik verildi mi? Verildiyse kişileştirme doğrudur.
2s.160 Etkinlik 5, 2. kutu: Cahit Sıtkı Tarancı 'Neden böyle düşman görünürsünüz'
Çözüm Yolu
'Düşman' ve 'dost' zıt kavramlardır; ayrıca aynalara insanmış gibi seslenilir.
- Dizelerde birbirine zıt anlamlı kelimeleri ara: 'düşman' ve 'dost'.
- Zıt kavramların bir arada kullanılmasının karşıtlık sanatı olduğunu belirle.
- Şairin aynalara insanmış gibi seslendiğini ve onlara dostluk, düşmanlık özelliği verdiğini fark et.
- Bu nedenle ikinci sanatı kişileştirme olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Karşıtlık ve kişileştirme (aynalara seslenme) (Aynalara insanmış gibi seslenildiği ve düşman-dost zıtlığı gösterildiği sürece geçerlidir.)
- Yalnızca bir sanatı yazmak — dizelerde hem karşıtlık hem kişileştirme bulunuyor.
- Aynalar konuşmadığı hâlde yalnızca konuşturma demek — aynalara insan özelliği verildiği için kişileştirme olduğunu belirtmelisin.
Kendini kontrol et: Dizelerde zıt anlamlı iki kelime ve insan dışı bir varlığa verilen insan özelliği gösterebiliyor muyum?
3s.160 Etkinlik 5, 3. kutu: Mehmet Âkif 'Kim bu cennet vatanın...' dizeleri
Çözüm Yolu
Toprağı sıkınca şehit fışkırması gerçek dışı bir büyütmedir; asıl söz sanatı abartmadır.
- Dizelerde gerçekte olamayacak kadar büyütülmüş bir anlatım ara.
- 'Toprağı sıksan şehit fışkıracak' ifadesinin şehit sayısını gerçek dışı biçimde büyüttüğünü belirle.
- Bu nedenle asıl söz sanatını abartma olarak yaz.
- İstersen 'cennet vatan' ifadesinde vatanın cennete benzetildiğini de ekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Benzetme ('cennet vatan') (Vatanın cennete benzetildiği gösterilirse ek sanat olarak geçerlidir; asıl sanat abartmadır.)
- Yalnızca 'cennet vatan' benzetmesini yazmak — dizedeki asıl ve belirgin sanat abartmadır.
- Abartmayı gerçek bir durum sanmak — toprağı sıkınca şehit fışkırması mümkün olmayan, duyguyu güçlendiren bir anlatımdır.
Kendini kontrol et: Bulduğum ifade gerçekte mümkün olmayacak kadar büyütülmüş mü? Öyleyse abartmadır.
4s.160 Etkinlik 5, 4. kutu: Necip Fazıl Kısakürek 'Islak bir yorgan gibi...' dizeleri
Çözüm Yolu
Benzeyen karanlıklar, benzetilen ıslak yorgan, benzetme edatı 'gibi'.
- Dizelerde 'gibi' benzetme edatını bul.
- Neyin neye benzetildiğini belirle: serin karanlıklar ıslak bir yorgana benzetiliyor.
- Benzeyen, benzetilen ve benzetme edatı bulunduğu için sanatı benzetme olarak yaz.
- Benzeyen ile benzetileni karıştırmak — karanlıklar benzeyen, ıslak yorgan benzetilendir.
- 'Gibi' edatını görüp benzetmenin unsurlarını göstermemek — hangi varlığın neye benzetildiği açıkça yazılmalı.
Kendini kontrol et: 'Karanlıklar ıslak bir yorgan gibidir.' cümlesini kurabiliyor muyum? Kurabiliyorsam benzetme doğru belirlenmiştir.