Türkçe 7.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap) — Sayfa 27 Cevapları

Metne göre Karagöz, ortaoyunu ve meddahlıkta yazılı metin yoktur; oyun doğaçlamayla gelişir, toplumsal konular güldürüyle sunulur.

1. Metnin giriş paragrafını oku; geleneksel tiyatronun genel özelliklerinin orada sıralandığını fark et.
2. Yazılı metne dayanmadığını ve doğaçlamayla geliştirildiğini not et.
3. Güldürü ögesinin ön planda olduğunu not et.
4. Konuların halk yaşamından alındığını ekleyip özellikleri kısa bir cevapta birleştir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Genellikle sahnesizdir; şarkı, dans ve söz oyunlarına dayanır, güldürü ön plandadır. (Metnin giriş paragrafındaki özelliklere dayanarak söylenirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Söylediğim özellikler meddahlık, Karagöz ve ortaoyununun hepsi için geçerli mi?

Metin meddahlıkta güldürüye ek olarak bu konuların rahatça işlenebildiğini söyler.

1. İstenen: meddahlıkta ele alınan konuları yazmak.
2. Meddahlık bölümüne bakılır: diğer türler gibi güldürüye yer verilir.
3. Ayrıca acıklı, duygusal, dinsel ve kahramanlıkla ilgili konuların da işlendiği belirtilir.

Kendini kontrol et: Cevabımda güldürünün yanında dört konu türü (acıklı, duygusal, dinsel, kahramanlık) var mı?

Karagöz konuları çoğunlukla gerçek yaşamdan alınan sahnelerdir.

1. İstenen: Karagöz oyunlarının konularını yazmak.
2. Karagöz bölümüne bakılır: konular çoğunlukla gerçek yaşamdan alınmış sahnelerdir.
3. Örnekler sıralanır: mahalle yaşayışı, esnaf ve evlenme törenleri, toplumsal ve siyasal taşlamaya elverişli olaylar.

Kendini kontrol et: Yazdığım konular Karagöz ve Hacivat bölümünden mi alındı?

Ortaoyunu, Karagöz'deki konulara ve oyun kişilerine benzer olay dizisini sahneye getirir.

1. İstenen: ortaoyununda ele alınan konuları yazmak.
2. Ortaoyunu bölümüne bakılır: olaylar Karagöz'dekine benzer konular ve oyun kişileriyle sahneye getirilir.
3. Kutuya "Karagöz'dekine benzer konular" yazılır.

Kendini kontrol et: Ortaoyunu bölümünde konuyla ilgili "benzer konular" ifadesini buldum mu?

Meddahlığın senaryosuyla ilgili ayrıntı yok; yalnızca bir kişinin yaratıcılığına dayandığı dolaylı çıkarılır.

1. İstenen: meddahlıkta senaryo bilgisini yazmak; bilgi yoksa boş bırakılır.
2. Meddahlık bölümünde senaryoya dair doğrudan bilgi yoktur.
3. Karagöz bölümündeki 'meddahlık gibi bir kişinin yaratıcılığına dayanan' ifadesinden dolaylı bilgi çıkarılır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Kutu boş bırakılır. (Yalnız Meddahlık bölümü esas alınırsa geçerlidir; orada senaryo bilgisi yoktur.) · Tek kişinin yaratıcılığına dayanır. (Karagöz bölümündeki "meddahlık gibi" karşılaştırması kullanılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım bilgi metindeki bir cümleye dayanıyor mu, yoksa tahmin mi?

Metin Karagöz'ün kişinin yaratıcılığına dayandığını belirtir; yazılı metin bilgisi ortaoyunu bölümünde 'Karagöz'de olduğu gibi' diye geçer.

1. İstenen: Karagöz'ün senaryosuyla ilgili bilgiyi yazmak.
2. Karagöz bölümüne bakılır: oyun bir kişinin yaratıcılığına dayanır.
3. Ortaoyunu bölümünde 'Karagöz'de olduğu gibi' yazılı oyun metni olmadığı belirtilir.

Kendini kontrol et: Cevabımda hem "yazılı metin yok" hem "hayalbazın yaratıcılığı" bilgisi var mı?

Metin bunu açıkça belirtir.

1. İstenen: ortaoyununda senaryonun nasıl olduğunu yazmak.
2. Ortaoyunu bölümüne bakılır: yazılı oyun metni yoktur.
3. Ana çizgileri bilinen konu oyuncuların doğaçlamasıyla (tuluat) geliştirilir.

Kendini kontrol et: Cevabımda "ana çizgileri bilinen konu" ile "doğaçlama" birlikte yer alıyor mu?

Kesin tarih verilmediği için kutu boş bırakılabilir.

1. İstenen: meddahlığın tarihini yazmak; bilgi yoksa kutu boş bırakılır.
2. Metne bakılır: meddahlığın yüzyıllar boyunca sürdüğü ve kukladan eski olduğu söylenir, kesin tarih verilmez.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Kutu boş bırakılır. (Kesin bir tarih arandığında geçerlidir; metin meddahlık için tarih vermez.) · Kukladan daha eski bir gösteridir; yüzyıllar boyunca sürmüştür. (Kukla ve Meddahlık bölümlerindeki dolaylı bilgiler kullanılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım tarih bilgisi metinde meddahlık için mi verilmiş?

Kukla bölümünde Karagöz'ün İstanbul'a 16. yüzyılda geldiği belirtilir.

1. İstenen: Karagöz'ün tarihini yazmak.
2. Kukla bölümüne bakılır: Karagöz'ün İstanbul'a 16. yüzyılda geldiğinin sanıldığı belirtilir.

Kendini kontrol et: Kukla bölümündeki "16. yüzyılda geldiği sanılan Karagöz" ifadesini buldum mu?

Metin bu tarihleri açıkça verir.

1. İstenen: ortaoyununun tarihini yazmak.
2. Ortaoyunu bölümünde kökenine bakılır: 16. ve 17. yüzyıllardaki kol, taklit, meydan ve zuhuri oyunları.
3. Adını aldığı dönem bulunur: 19. yüzyıl.

Kendini kontrol et: Cevabımda hem köken (16-17. yüzyıl) hem adlanma (19. yüzyıl) tarihi var mı?

Sözlü tartışma etkinliği; örnek karşılaştırma verilmiştir.

1. Doldurduğun tabloya bakarak üç türde aynı olan özellikleri işaretle: yazılı metin yok, doğaçlama, güldürü.
2. Türleri birbirinden ayıran özellikleri belirle: tek anlatıcı, gölge oyunu, canlı oyuncular.
3. Ortak ve ayrışan yönleri örnekle arkadaşlarına sözlü olarak anlat.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Ayrışan: meddahlıkta acıklı ve dinsel konular da işlenir; Karagöz ve ortaoyunu daha çok güldürüye dayanır. (Konu farkı üzerinden karşılaştırma yapılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Her tür için en az bir ortak ve bir ayrışan özellik söyledim mi?

Geleneksel Türk Tiyatrosu metni seyirlik köy oyunlarının kökenini bu şekilde açıklar.

1. Metnin giriş paragrafında "seyirlik köy oyunlarının kökeni" ifadesini bul.
2. Kökenin tarih öncesi bolluk törenlerine ve ilkel inançlara uzandığını söyle.
3. Orta Asya'dan getirilen inançların izlerini ve Anadolu kültürlerinin katkısını ekle.

Kendini kontrol et: Cevabımda hem tarih öncesi törenler hem de Orta Asya ve Anadolu etkisi yer alıyor mu?

Güldürü ile toplumsal sorunlar eleştirilir; halk eğlence ihtiyacını bu oyunlarla karşılamıştır.

1. Metinde güldürünün ön planda olduğunu ve konuların halk yaşamından alındığını hatırla.
2. Karagöz'de toplumsal ve siyasal taşlamaya yer verildiğini düşün.
3. Bu bilgilerden halkın eğlenceyi sevdiği ve sorunları mizahla eleştirdiği sonucunu çıkar.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Türk kültüründe hoşgörü ve neşenin, sorunları yumuşak bir dille dile getirme alışkanlığının önemli olduğunu gösterir. (Güldürünün eleştiriyi yumuşatma işlevine dayandırılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabım güldürünün hem eğlendirme hem de eleştirme işlevini içeriyor mu?

Doğaçlama, taklit ve güldürü özellikleri günümüz komedi ve stand-up gösterilerinde sürmektedir.

1. Üç türün belirgin özelliklerini sırala: tek kişinin anlatması, gölge ve kukla, canlı oyuncu, doğaçlama, güldürü.
2. Bu özellikleri taşıyan günümüz gösterilerini düşün.
3. Meddahlığı stand-up ile, ortaoyununu doğaçlama tiyatro ve komediyle, Karagöz'ü kukla ve animasyonla eşleştir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Televizyondaki skeç programları ve çizgi filmler (Güldürü, taklit ve tip karakter özellikleriyle ilişkilendirilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Söylediğim her günümüz türü, geleneksel türlerden birinin özelliğini gerçekten taşıyor mu?

Tiyatro canlı paylaşım, anlatma ve eğlenme ihtiyacını karşılar; dijital ortam bu deneyimin yerini tam tutamaz.

1. Tiyatronun dijital ortamlardan farkını düşün: canlı ve o anda gerçekleşen bir gösteri olması.
2. Oyuncu ile seyirci arasındaki doğrudan bağı ve ortak duygu paylaşımını belirle.
3. Bu deneyimin ekranla tam karşılanamadığını gerekçe olarak söyle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Tiyatro insanın kendini ve toplumu sahnede görme, birlikte düşünüp eğlenme ihtiyacını karşılar. (Tiyatronun toplumsal paylaşım işlevine dayandırılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Gerekçem tiyatroyu dijital içeriklerden ayıran bir özelliğe dayanıyor mu?

Metin ortaoyununu canlı oyuncularla oynanan tür olarak tanıtır.

1. İstenen: ortaoyununda oyuncuların kim olduğunu yazmak.
2. Ortaoyunu bölümüne bakılır: Karagöz'e benzeyen ama canlı oyuncularla oynanan bir tür olduğu söylenir.
3. Kutuya kısaca "Canlı oyuncular oynar." yazılır.

Kendini kontrol et: Ortaoyununu Karagöz'den ayıran "canlı oyuncu" bilgisini yazdım mı?

Meddah taklitlerle hikâye anlatarak halkı eğlendirir; güldürüye ağırlık verir.

1. İstenen: meddahlığın amacını yazmak.
2. Meddahlık bölümüne bakılır: bir konuyu oynayarak anlatma sanatıdır.
3. Meddahların halkın eğlence gereksinimini yüzyıllarca karşıladığı belirtilir.

Kendini kontrol et: Yazdığım ifade "ne için yapılır?" sorusuna cevap veriyor mu?

Yönerge bilgi verilmeyen başlığın boş bırakılmasını istiyor; taşlama konu olarak geçiyor.

1. İstenen: metne göre Karagöz'ün amacını yazmak; bilgi yoksa kutu boş bırakılır.
2. Karagöz ve Hacivat bölümüne bakılır: tür, hayalbaz, yardımcı ve konular anlatılır.
3. Bölümde oyunun amacı açıkça belirtilmez; yönergeye göre kutu boş bırakılır.

Kendini kontrol et: Yazmak istediğim amaç Karagöz bölümünde açıkça geçiyor mu?

Ortaoyunu bölümü köken, yapı ve kişileri anlatır; amaçtan söz etmez.

1. İstenen: ortaoyununun amacını yazmak; bilgi yoksa kutu boş bırakılır.
2. Ortaoyunu bölümüne bakılır: köken, oyun yeri, kişiler ve bölümler anlatılır.
3. Amaçtan söz edilmediği için yönergeye göre kutu boş bırakılır.

Kendini kontrol et: Ortaoyunu bölümünde "amaç" bildiren bir cümle var mı?