Ana sayfa›Türkçe 7. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 71›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 7. sınıf · Düşünceyi Geliştirme Yolları ve Özetleme
Bilgi notu
Düşünceyi Geliştirme Yolları ve Özetleme
- Karşılaştırma, iki şeyin benzer ya da farklı yönlerini ortaya koyar.
- Örneklendirme, bir düşünceyi somut örneklerle açıklar.
- Tanımlama bir kavramın ne olduğunu söyler; sayısal verilerden yararlanma düşünceyi sayılarla destekler; tanık gösterme bilinen birinin sözüne dayanır.
- Özet, metnin önemli bilgilerini kendi cümlelerinle ve ayrıntıya girmeden yazmaktır.
Örnek: 'Bazı hayvanlar kışı uykuda geçirir; örneğin ayılar ve kirpiler kış uykusuna yatar.' cümlesinde hangi düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır?
Çözüm: Ana düşünce 'bazı hayvanlar kışı uykuda geçirir'dir ve ayı ile kirpi örnekleriyle açıklanmıştır. Yol: örneklendirme.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Cümlede kullanılan düşünceyi geliştirme yolunu yazınız: 'Kitap okurken hayal gücümüz çalışır; televizyonda ise görüntüler hazır geldiği için hayal kurmamıza gerek kalmaz.'
Cümlede kullanılan düşünceyi geliştirme yolunu yazınız: 'Kütüphane, kitapların düzenli biçimde saklandığı ve ödünç verildiği yerdir.'
Cümlede kullanılan düşünceyi geliştirme yolunu yazınız: 'Geçen yıl okulumuzun kütüphanesinden 1200 kitap ödünç alındı; bu sayı bir önceki yıldan 300 fazladır.'
Uygulama
'Teknoloji hayatımızı kolaylaştırdı.' cümlesini örneklendirme yoluyla geliştirmek için iki örnek içeren bir cümle yazınız.
Metin: 'Arılar çiçeklerden nektar toplayarak bal yapar. Bu sırada çiçekten çiçeğe konarak tozlaşmayı sağlar. Tozlaşma sayesinde birçok meyve ve sebze yetişir.' Bu metni kendi cümlenle tek cümleyle özetleyiniz.
Bir yazar, kitap okumanın önemini anlatırken ünlü bir bilim insanının bu konudaki sözünü alıntılıyor. Bu düşünceyi geliştirme yolunun adı nedir? Bu yolun metne sağladığı yarar nedir?
Düşün
Metin: 'Eskiden mektup yazmak yaygındı. Mektubun bir ülkeden öbürüne ulaşması günler sürerdi. Bugün ise iletiler birkaç saniyede karşıya ulaşıyor.' Bu parçada kullanılan düşünceyi geliştirme yolunu belirtiniz ve parçanın ana düşüncesini metindeki ifadelere dayanarak yazınız.
Metin: 'Su, canlıların yaşaması için vazgeçilmezdir. Bitkiler suyu kökleriyle alır ve besin üretirken kullanır. İnsanlar da vücutlarının büyük bölümü sudan oluştuğu için her gün yeterli su içmelidir.' Metnin ana düşüncesini yazınız ve bu düşünceyi destekleyen iki bilgiyi belirtiniz.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Karşılaştırma | Kitap okuma ile televizyon izleme, hayal gücüne etkileri bakımından karşılaştırılmıştır. | 8 |
| 2 | Tanımlama | Cümle, kütüphane kavramının ne olduğunu söyler. | 8 |
| 3 | Sayısal verilerden yararlanma | Düşünce 1200 ve 300 gibi sayılarla desteklenmiştir. | 8 |
| 4 | Ölçütler (toplam 12 puan): (1) Yazılan cümle ana düşünceyi somut örneklerle açıklıyor (örneklendirme yolu kullanılmış): 6 puan. (2) En az iki doğru ve ilgili örnek var (ör. cep telefonuyla anında iletişim, internetle bilgiye hızlı ulaşma): 6 puan. | Örneklendirmede ana düşünce somut ve ilgili örneklerle açıklanır. | 12 |
| 5 | Arılar hem bal yapar hem de tozlaşmayı sağlayarak meyve ve sebzelerin yetişmesine katkıda bulunur. | Özet, ana bilgileri (bal yapma, tozlaşma, meyve-sebze) korur; ayrıntıları ('çiçekten çiçeğe konma') atar. | 12 |
| 6 | Tanık gösterme; görüşü güvenilir bir kişinin sözüyle destekleyerek metni daha inandırıcı kılar. | Bilinen birinin sözüne dayanmak düşüncenin güvenilirliğini artırır. | 12 |
| 7 | Ölçütler (toplam 20 puan): (1) Düşünceyi geliştirme yolu: karşılaştırma (eskiden ile bugün): 6 puan. (2) Ana düşünce: zamanla iletişimin çok hızlandığı: 8 puan. (3) Dayanak: 'günler sürerdi' ile 'birkaç saniyede' ifadelerinin karşılaştırılması: 6 puan. | Eski ve yeni dönem hız bakımından karşılaştırılmıştır; sonuç iletişimin hızlandığıdır. | 20 |
| 8 | Ölçütler (toplam 20 puan): (1) Ana düşünce: Su, canlılar için vazgeçilmezdir: 8 puan. (2) Destek 1: Bitkiler suyu kökleriyle alır, besin üretirken kullanır: 6 puan. (3) Destek 2: İnsan vücudunun büyük bölümü sudan oluştuğu için her gün yeterli su içilmelidir: 6 puan. | İlk cümle ana düşünceyi, diğer iki cümle onu destekleyen bilgileri verir. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Özet yazarken metindeki cümleleri aynen kopyalamak ve ayrıntıları elememek. · Düşünceyi geliştirme yollarını birbirine karıştırmak; örneğin örnek vermeyi karşılaştırma sanmak.
Öz kontrol: Özetimde yalnızca ana bilgiler var mı ve bunları kendi cümlelerimle mi yazdım?