Ana sayfa›Türkçe 7. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 77›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 7. sınıf · Eleştirel Yazı Planı
Bilgi notu
Eleştirel Yazı Planı
- Yazma süreci planlama, taslak yazma, gözden geçirme ve düzeltme, paylaşma aşamalarından oluşur.
- Eleştirel yazıda önce sorgulanan durum belirlenir, sonra bir ölçüte göre değerlendirilir.
- Ölçüt, değerlendirmenin dayandığı kıstastır; ulaşılan yargı ve çözüm önerisi gerekçelendirilir.
- Paragrafta cümleler 'ancak', 'bu nedenle' gibi bağlayıcılarla düzenli biçimde bağlanır.
Örnek: Yaz tatilinde okuma ödevi verilmesi konusunda sorgulanan durumu, bir ölçütü ve bir yargıyı yazın.
Çözüm: Durum: Yaz tatili okuma ödevinin okuma alışkanlığı kazandırıp kazandırmadığı. Ölçüt: öğrencinin okumaya isteği. Yargı: Ödev seçmeli olursa istek artar, zorunlu olursa azalabilir.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Yazma sürecinin aşamalarını sırasıyla yazın.
Eleştirel yazıda 'ölçüt' ne demektir? Bir örnek verin.
'Bu nedenle okullar kütüphane saatlerini artırmalıdır.' cümlesi eleştirel yazının hangi bölümünde (sorgulanan durum, yargı, çözüm önerisi) yer alır?
Uygulama
'Okullarda ödevler öğrencilerin başarısını artırır mı?' sorusunu sorgulanan durum cümlesine çevirin.
Okullarda ödev verilmesini 'öğrencinin boş zamanı' ölçütüne göre değerlendiren bir cümle yazın.
'Kitap önerileri okura yol gösterir. Herkese aynı kitabı dayatması okumayı sınırlar.' cümlelerini uygun bir bağlayıcıyla tek cümle yapın.
Düşün
Bir sınıfta kitaplığa konacak kitapları yalnızca öğretmenin seçmesi konusunda dört başlıklı bir eleştirel yazı planı hazırlayın: Sorgulanan durum, ölçüt, yargı, gerekçeli öneri.
'Okul gazetesi öğrencilerin kendilerini ifade etmesini sağlar. Ancak yazıların hepsi öğretmen onayından geçince çeşitlilik azalır. Bu nedenle öğrencilere kendi köşelerini yazma özgürlüğü verilmelidir.' Bu paragrafta sorgulanan durumu, ulaşılan yargıyı ve öneriyi bulun.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Planlama, taslak yazma, gözden geçirme ve düzeltme, paylaşma (yayımlama). | Yazı, bu aşamalardan geçirilerek düzenli ve etkili hâle getirilir. | 8 |
| 2 | Değerlendirmenin dayandığı kıstastır; örnek: çeşitlilik, doğruluk, yarar veya özgür seçim. | Ölçüt, bir durumu iyi ya da kötü diye yargılarken dayanılan ortak kıstastır. | 8 |
| 3 | Çözüm önerisi | Cümle, ne yapılması gerektiğini söyleyerek bir öneri sunar. | 8 |
| 4 | Okullarda verilen ödevlerin öğrencilerin başarısını artırıp artırmadığı. | Soru cümlesi '... olup olmadığı' biçiminde bir duruma dönüştürülür. | 12 |
| 5 | Tam puan ölçütleri: (1) Ölçütü (boş zaman) cümlede kullanma: 4 p. (2) Ödev ile öğrencinin boş zamanı arasındaki ilişkiyi kurma (örn. çok ödev boş zamanı azaltır): 4 p. (3) Olumlu veya olumsuz bir değerlendirme sözcüğü/yargısı içermesi: 4 p. Toplam 12 p. | Ölçüte göre değerlendirme, durumun ölçütle ilişkisini ve bir yargıyı birlikte içerir. | 12 |
| 6 | Kitap önerileri okura yol gösterir; ancak herkese aynı kitabı dayatması okumayı sınırlar. ('fakat' de kabul edilir.) | İki cümle birbirine zıt anlam taşıdığı için 'ancak' veya 'fakat' bağlayıcısı uygundur. | 12 |
| 7 | Tam puan ölçütleri: (1) Sorgulanan durum: öğretmenin tek başına kitap seçmesinin sınıfın okuma ilgisine uygun olup olmadığı: 5 p. (2) Uygun bir ölçüt (çeşitlilik, öğrenci ilgisi vb.): 5 p. (3) Ölçüte göre gerekçeli yargı: 5 p. (4) Yargıya uygun, gerekçeli bir öneri (örn. öğrencilerden de öneri alınması): 5 p. Toplam 20 p. | Dört bölüm birbiriyle bağlantılı olmalı; durum, ölçüt, yargı ve öneri aynı konuyu ele almalıdır. | 20 |
| 8 | Tam puan ölçütleri: (1) Sorgulanan durum: okul gazetesinin öğrencilerin kendilerini ifade etmesine katkısı: 6 p. (2) Yargı: tüm yazılar onaydan geçince çeşitliliğin azalması: 7 p. (3) Öneri: öğrencilere kendi köşelerini yazma özgürlüğü verilmesi: 7 p. Toplam 20 p. | Birinci cümle durumu, ikinci cümle yargıyı, üçüncü cümle öneriyi içerir. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Sorgulanan durumu belirtmeden doğrudan görüş bildirmek. · Yargıyı gerekçelendirmeden veya ölçüte dayandırmadan yazmak.
Öz kontrol: Yazımda durum, ölçüt, yargı ve gerekçeli öneri sırasıyla yer alıyor mu?