Ana sayfa›Kitaplar›Sosyal Bilgiler 7. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 109
Sosyal Bilgiler 7. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap) — Sayfa 109 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Sağ üst başlıkBalık kılçığında sağ üstteki boş başlık kutusu için bir politika adı yazma
Çözüm Yolu
Kutuya, Fetih örneğindeki gibi yalnız politika adı yazılır. İstimalet, fethedilen yerlerdeki halka hoşgörülü davranarak onların gönlünü kazanmayı amaçlayan politikadır; iskân gibi diğer politikaları tamamlar.
- Örnekteki "Fetih" kutusuna bak: başlık kutusuna yalnız politikanın adı yazılıyor.
- Ünitede öğrendiğin cihan devleti politikalarını hatırla: iskân, istimalet, merkezî otorite gibi.
- Fetih dışındaki bir politikayı seç ve sağ üstteki kutuya adını yaz.
- Alttaki kutulara bu politikanın amacını kısaca yazacağını unutma.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İskân Politikası (Fethedilen yerlere Türk nüfusu yerleştirme politikası olarak alttaki kutularda açıklanırsa geçerlidir.) · Merkezî Otorite (Güçlü merkezî yönetimi sağlayan politika olarak alttaki kutularda açıklanırsa geçerlidir.)
- Kutuya politikanın açıklamasını yazmak — başlık kutusuna örnekteki gibi yalnız politika adı yazılır.
- "Fetih" politikasını tekrar yazmak — o politika örnekte zaten verilmiş.
Kendini kontrol et: Yazdığım ad Osmanlı'yı cihan devleti yapan bir politika mı ve örnekteki Fetih'ten farklı mı?
Sağ 4. kutuDördüncü sıradaki sağ kutu
Çözüm Yolu
Güçlü ordu ve merkezî idare fetihlerin sürdürülmesini ve düzenin korunmasını sağlamıştır.
Alt kutuKılçığın en altındaki geniş kutu, genel sonuç
Çözüm Yolu
Tüm politikaların ortak sonucu olarak Osmanlı'nın cihan devleti hâline gelmesi yazılır.
- En alttaki geniş kutunun, tüm politikaların ortak sonucunu istediğini fark et.
- Başlık kutularına yazdığın politikaları (fetih, hoşgörü, denizcilik, ticaret) birlikte düşün.
- Bu politikaların Osmanlı'yı hangi alanlarda güçlendirdiğini belirle: siyasi, askerî, ekonomik.
- Sonucu Osmanlı'nın üç kıtada hüküm süren bir cihan devleti olmasıyla bağlayarak tek cümle yaz.
- Yalnız bir politikanın sonucunu yazmak — bu kutu tüm politikaların ortak sonucunu istiyor.
- Politikaları tek tek tekrar sıralamak — kutuya sıralama değil, ortaya çıkan genel sonuç yazılmalı.
Kendini kontrol et: Cümlen, balık kılçığının başındaki "cihan devleti olmak" ifadesiyle uyumlu bir sonuç veriyor mu?
Sağ 1. kutuSağ üstteki başlığın altındaki amaç/uygulama kutusu
Çözüm Yolu
Hoşgörü politikasının amacı fethedilen topluluklarla barış içinde yaşamak ve devlete bağlılığı artırmaktır.
- Bu kutunun hangi başlığın altında olduğunu belirle: sağ üstteki istimalet (hoşgörü) başlığı.
- Örnekteki Fetih kutusunun altında politikanın amacı yazıldığını fark et.
- İstimaletin amacını düşün: fethedilen yerlerdeki halkın din, dil ve inancına saygı göstermek, adil yönetmek.
- Bu amacı örnekteki gibi kısa bir cümleyle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Fethedilen yerlerdeki halkın gönlünü kazanarak devlete bağlılığını sağlamak. (Üstteki başlık istimalet (hoşgörü) politikası olarak yazıldıysa geçerlidir.)
- Başlıkla ilgisiz bir amaç yazmak — kutu, üstündeki politikanın amacını veya uygulamasını anlatmalı.
- Hoşgörüyü halkı zorla dönüştürmek gibi açıklamak — istimalette halkın inancına karışılmaz, gönlü kazanılır.
Kendini kontrol et: Yazdığın cümle, üstündeki başlıkta yazan politikayı mı açıklıyor?
Sol 2. kutuFetih örneğinin altındaki ikinci sol kutu
Çözüm Yolu
Fetih politikasının somut sonucu olarak İstanbul'un alınması ve devletin merkezinin güçlenmesi yazılabilir.
- Bu kutunun Fetih başlığının altındaki ikinci kutu olduğunu belirle.
- Birinci kutuda fetih politikasının amacı yazılmış; ikinci kutuya bu politikanın somut bir örneği veya sonucu yazılabilir.
- Önemli bir fethi seç: İstanbul'un fethiyle Doğu Roma'ya son verilmesi.
- Fethin devlete katkısını ekleyerek kısa bir cümle kur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Balkanlarda ve Orta Doğu'da yapılan fetihlerle sınırları üç kıtaya genişletmek. (Fetih politikasının farklı bir sonucunu veya örneğini verdiği için geçerlidir.)
- Birinci kutudaki amacı aynen tekrar yazmak — ikinci kutu yeni bir bilgi, örnek ya da sonuç içermeli.
- Fetih dışında bir politikayı yazmak — kutu Fetih başlığının altında olduğu için fetihle ilgili olmalı.
Kendini kontrol et: Yazdığın bilgi fetih politikasıyla ilgili mi ve birinci kutudan farklı mı?
Sağ 2. kutuSağ taraftaki ikinci kutu
Çözüm Yolu
Hoşgörü politikasının uygulaması olarak millet sistemi örnek verilebilir.
- Bu kutunun sağ üstteki istimalet (hoşgörü) başlığının altındaki ikinci kutu olduğunu belirle.
- Birinci kutuda amaç yazıldı; burada hoşgörünün nasıl uygulandığına bir örnek ver.
- Millet sistemini hatırla: farklı din ve milletler kendi kurallarına göre yaşayabiliyordu.
- Bu uygulamayı kısa bir cümleyle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Fethedilen yerlerde halktan ağır vergiler alınmaması ve ibadet yerlerine dokunulmaması. (Üstteki başlık istimalet (hoşgörü) politikası olarak yazıldıysa geçerlidir.)
- Üstteki başlıkla uyumsuz bilgi yazmak — sağ başlık hangi politikaysa kutu da onunla ilgili olmalı.
- Millet sistemini etnik kökene göre ayrım sanmak — bu sistemde topluluklar dinlerine göre gruplanmıştır.
Kendini kontrol et: Yazdığın uygulama, fethedilen halklara hoşgörüyle davranıldığını gösteriyor mu?
Sol orta başlıkSol tarafta ortadaki küçük boş başlık
Çözüm Yolu
Osmanlı'nın donanma kurup Akdeniz ve çevresinde etkili olması cihan devleti olmasını sağlamıştır.
- Sol ortadaki küçük kutunun, örnekteki Fetih kutusu gibi bir başlık kutusu olduğunu fark et.
- Daha önce yazmadığın, Osmanlı'yı cihan devleti yapan başka bir politika seç.
- Donanma kurup Akdeniz'de etkili olmayı düşünerek denizlerde güçlenme (deniz politikası) yaz.
- Altındaki iki kutuyu bu başlığa uygun dolduracağını unutma.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İskân Politikası (Diğer başlıklarda yazılmadıysa ve alt kutular yerleştirme ile ilgili doldurulursa geçerlidir.)
- Sağ ve sol başlıklara aynı politikayı yazmak — her başlık farklı bir politika olmalı.
- Başlık yerine "Barbaros" gibi kişi ya da olay adı yazmak — başlık kutusuna politika adı yazılır.
Kendini kontrol et: Bu başlık diğer başlıklardan farklı mı ve altındaki kutularla uyumlu mu?
Sağ orta başlıkSağ tarafta ortadaki küçük boş başlık
Çözüm Yolu
Ticaret yollarına hâkim olmak devlete gelir sağlamış ve gücünü artırmıştır.
- Sağ ortadaki küçük kutunun bir politika başlığı istediğini fark et.
- Fetih, hoşgörü ve deniz politikalarından farklı bir politika düşün.
- Ticaret yollarına hâkim olarak gelir elde etmeyi düşünerek ekonomi ve ticaret politikası yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İskân Politikası (Başka başlıkta kullanılmadıysa ve alt kutular yerleştirme ile ilgili doldurulursa geçerlidir.)
- Başlığı başka bir kutuda kullandığın politikayla aynı yazmak — balık kılçığındaki her başlık farklı olmalı.
- Başlık kutusuna uzun açıklama yazmak — başlıkta yalnız politikanın adı yer almalı.
Kendini kontrol et: Yazdığın başlık, altındaki kutulara yazacağın bilgilerle uyumlu bir politika adı mı?
Sol 3. kutuOrta başlığın altındaki sol kutu
Çözüm Yolu
Deniz politikasının amacı deniz ticaret yollarını korumak ve yeni yerler elde etmektir.
- Bu kutunun sol ortadaki deniz politikası başlığının altında olduğunu belirle.
- Deniz politikasının amacını düşün: güçlü donanma kurmak ve deniz yollarına hâkim olmak.
- Osmanlı'nın etkili olduğu denizleri hatırla: Akdeniz, Kızıldeniz, Hint Okyanusu.
- Amacı ve bu denizleri kısa bir cümlede birleştir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Deniz ticaret yollarını korumak ve Akdeniz'deki adaları ele geçirmek. (Üstteki başlık deniz politikası olarak yazıldıysa geçerlidir.)
- Kara fetihlerini bu kutuya yazmak — kutu deniz politikası başlığının altında, denizcilikle ilgili olmalı.
- Başlıkla uyumsuz amaç yazmak — başlıkta hangi politika yazıldıysa kutu ona ait olmalı.
Kendini kontrol et: Yazdığın cümle donanma veya denizlerdeki güçle ilgili mi?
Sağ 3. kutuEkonomi başlığının altındaki sağ kutu
Çözüm Yolu
Önemli ticaret yollarını ve liman kentlerini kontrol etmek devletin ekonomik gücünü artırmıştır.
- Bu kutunun sağ ortadaki ekonomi ve ticaret başlığının altında olduğunu belirle.
- Osmanlı'nın denetlediği önemli ticaret yollarını hatırla: İpek Yolu ve Baharat Yolu.
- Bu yolları denetlemenin devlete ne kazandırdığını düşün: ticaretten gelir.
- Bunu örnekteki gibi kısa bir amaç cümlesiyle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Önemli liman kentlerini ve ticaret merkezlerini ele geçirerek gümrük geliri sağlamak. (Üstteki başlık ekonomi ve ticaret politikası olarak yazıldıysa geçerlidir.)
- Yeni ticaret yollarının bulunmasını yazmak — bu Avrupalıların gelişmesidir; burada Osmanlı'nın ticaret yollarını denetlemesi anlatılır.
- Başlıkla ilgisiz bilgi yazmak — kutu, üstündeki ekonomi ve ticaret başlığını açıklamalı.
Kendini kontrol et: Yazdığın cümle ticaret yollarının denetimiyle devletin gelir elde etmesini anlatıyor mu?
Sol 4. kutuDördüncü sıradaki sol kutu
Çözüm Yolu
Hilafetin ve kutsal şehirlerin Osmanlı'ya geçmesi devletin İslam dünyasındaki itibarını yükseltmiştir.