Ana sayfa›Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 124›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 5. sınıf · Görselden Anlam Çıkarma ve Metinle İlişkilendirme
Bilgi notu
Görselden Anlam Çıkarma ve Metinle İlişkilendirme
- Görsel; resim, fotoğraf veya çizim gibi, sözcük kullanmadan bir duygu ya da düşünceyi anlatan ögedir.
- Görseli incelerken önce kişilere, yüz ifadelerine, hareketlere ve ortama bakılır.
- Bu ipuçlarından görselin vermek istediği ileti (mesaj) çıkarılır.
- Çıkardığın ileti metindeki hangi düşünceyi destekliyorsa onu belirtmek görsel ile metin arasında bağ kurar.
Örnek: Bir fotoğrafta yağmurda ıslanan bir çocuğa şemsiyesini uzatan yaşlı bir adam görülüyor; çocuk gülümsüyor. Görselin iletisi nedir?
Çözüm: İpuçları: şemsiyeyi uzatmak (yardım), çocuğun gülümsemesi (mutluluk, teşekkür). İleti: Yardımlaşma insanları mutlu eder.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Bir görseli incelerken bakılması gereken iki ipucu yazınız.
Bir görselde elinde dondurmayla zıplayan bir çocuk, geniş bir gülümsemeyle gösteriliyor. Çocuğun yüz ifadesi ve hareketi hangi duyguyu yansıtır?
Bir fotoğrafta bir adam kaşlarını çatmış, yumruklarını sıkmış ve yüksek sesle bağırıyor görünüyor. Bu ipuçları hangi temel duyguyu gösterir?
Uygulama
“Mert maçı kaybedince çok sinirlendi. Hemen bir şey söylemek yerine derin nefes aldı, sonra arkadaşına ne hissettiğini anlattı. Arkadaşı onu dinledi ve Mert rahatladı.” Mert, duygusunu yönetmek için hangi iki davranışı yapmıştır?
Bir fotoğrafta bir öğrenci, yere düşen arkadaşının kitaplarını toplamasına yardım ediyor; düşen öğrenci gülümseyerek ona teşekkür ediyor. Bu görselden iki ipucu belirleyiniz ve görselin vermek istediği iletiyi tek cümleyle yazınız.
Bir fotoğrafta elinde karnesiyle bahçede zıplayan bir çocuk ve onu alkışlayan babası görülüyor. Bu fotoğraf için uygun bir başlık yazınız ve başlığın görseldeki hangi ipucuna dayandığını belirtiniz.
Düşün
“Yağmur, sınıfta herkesin önünde sunum yaparken heyecandan kızardı ve sesi titredi. Arkadaşlarının alkışı onu rahatlattı. Sunumdan sonra kendini daha güvende hissetti.” Bu metindeki olayları gösteren bir görsel hazırlanacak olsaydı görselde bulunması gereken üç ipucunu ve görselin vereceği iletiyi yazınız.
Bir görselde bir çocuk tek başına bankta başı eğik ağlıyor. İkinci görselde aynı çocuk, bir arkadaşıyla konuşuyor ve gülümsüyor. İki görsel arasındaki değişimden hangi sonuç çıkarılır? Gerekçenizi yazınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Örneğin: yüz ifadesi, hareket ve duruş, görseldeki nesneler, ortam (doğru yazılan her ipucu için 4 puan, en çok 2 ipucu). | Görselin iletisi bu ayrıntılardan çıkarılır. | 8 |
| 2 | Mutluluk (sevinç) | Gülümseme ve zıplama olumlu bir duygunun, mutluluğun göstergesidir. | 8 |
| 3 | Öfke | Çatık kaşlar, sıkılı yumruklar ve bağırma öfkenin davranışa yansımasıdır. | 8 |
| 4 | Derin nefes almıştır (6 puan). Ne hissettiğini arkadaşına anlatmıştır (duygusunu paylaşmıştır) (6 puan). | Metinde bu iki davranış açıkça verilmiştir ve sonuçta Mert rahatlamıştır. | 12 |
| 5 | İpuçları (her biri 3 puan): kitapları toplamaya yardım etmek, teşekkür eden gülümseme. İleti (6 puan): Yardımlaşma ve nezaket insanları mutlu eder. | Yardım davranışı ve gülümseme, görselin yardımlaşma temalı bir ileti verdiğini gösterir. | 12 |
| 6 | Ölçütler: (1) Görselle uyumlu bir başlık, örneğin “Başarının Sevinci” (6 puan). (2) Başlığın dayandığı ipucu: zıplama, alkışlama veya karne (6 puan). | Başlık, görseldeki ipuçlarından çıkan iletiyi kısaca özetlemelidir. | 12 |
| 7 | Ölçütler: (1) Metne uygun üç ipucu, her biri 4 puan: örneğin kızarmış yüz, sınıfta dinleyen arkadaşlar, alkışlayan eller, rahatlamış gülümseme (12 puan). (2) İleti: Çevremizdeki destek, heyecanı azaltır ve güven verir (8 puan). | Görsel ipuçları metindeki olay akışını ve duygu değişimini yansıtmalıdır. | 20 |
| 8 | Ölçütler: (1) İlk görselde çocuk üzgündür (4 puan). (2) İkinci görselde arkadaşıyla konuştuktan sonra rahatlamış ve mutlu olmuştur (6 puan). (3) Sonuç: Duyguyu güvendiğimiz biriyle paylaşmak olumsuz duyguyu hafifletir (10 puan). | İki görsel yan yana okunduğunda değişimin nedeni paylaşma ve konuşma olarak anlaşılır. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Görseldeki ayrıntılara bakmadan yalnız ilk izlenimle ileti yazmak. · Görselin iletisini metindeki hangi düşünceyle ilgili olduğunu belirtmeden söylemek.
Öz kontrol: Görselden çıkardığım iletiyi en az iki ipucuna dayandırdım mı?