Türkçe 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 137 Cevapları

Metinde ağacın gölgesi ve çiçek kokusu hoş bir ortam olarak anlatılır; Ayşenur orada nakış yapar.

1. "Her Yüreğe Nakış Gerek" metninde ıhlamur ağacının anlatıldığı ilk paragrafları (s. 134-135) yeniden oku.
2. Ağacın nasıl bir yer olduğunu belirten ifadeleri bul: serin gölgesinde oturmak çok hoştur, çiçeklerinin kokusuna doyum olmaz.
3. Ayşenur'un bu ağacın altında ne yaptığını belirle: sandalyeye oturup kasnaktaki beze nakış işliyor.
4. Bulduklarını birleştirerek cevabını yaz: ağaç, Ayşenur için yazın gölgesinde huzurla nakış işlediği güzel bir yerdir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Ağaç, dedesinin bile ne zaman dikildiğini bilmediği, ailesinin geçmişine bağlı köklü ve sevilen bir yerdir. (Öğrenci ağacın yaşlılığını vurgulayıp aile bağlarıyla ilişkilendirirse yorum olarak kabul edilebilir.)

Kendini kontrol et: Cevabında ağacın gölgesi ya da kokusu ile Ayşenur'un orada nakış işlemesi birlikte yer alıyor mu?

Dede 'senin yapabileceğin iş değil' diyerek şaşırır, ardından gülümseyip Ayşenur'u sever, gül tomurcuklarını beğenir.

1. Metinde dedenin Ayşenur'un nakış yaptığını gördüğü bölümü (s. 135-136) bul.
2. Dedenin ilk sözlerine bak: "Senin yapabileceğin bir iş değil ki bu!" ve "Ben de zor bir şey olduğunu sanırdım." Bunlar şaşkınlığını gösterir.
3. Nakışları gördükten sonraki davranışlarını belirle: merakla bakıyor, saçlarını okşuyor, yanaklarından öpüyor, ona "gül tomurcuğu" diyor.
4. Dedenin "İşle yavrum işle!" diyerek onu yüreklendirdiğini de not et.
5. Cevabını iki aşamalı yaz: önce şaşırdı, sonra beğenip sevgiyle yüreklendirdi.

Kendini kontrol et: Cevabın dedenin hem ilk şaşkınlığını hem de sonraki sevgi dolu beğenisini anlatıyor mu?

Dede bu duyguların yüreklere işlenmesini ister; geleceğin toplumunu çocukların oluşturacağını ve güzel duygulu bir toplumun güzel olacağını söyler.

1. Metinde dedenin "O güzel duygu ve hasletlerin bazılarını söyleyeyim" dediği konuşmayı bul.
2. Dedenin sıraladığı duyguları yaz: sevgi, saygı, vefa, merhamet, yardımseverlik, alçakgönüllülük, ikram, hediyeleşme, temizlik, çevreyi koruma.
3. "Neden?" için dedenin gerekçesini bul: insanoğlu güzel duygulara muhtaç ve geleceğin toplumunu çocuklar oluşturacak.
4. Duyguları ve gerekçeyi tek cevapta birleştir.

Kendini kontrol et: Cevabında hem duyguları hem de dedenin bunları neden istediğini yazdın mı?

Dede, çocukların geleceğin toplumunu kuracağını ve birbirini seven, saygı duyan insanlardan oluşan bir toplum için sorumluluk taşıdıklarını vurgular.

1. Dedenin "Geleceğin toplumunu sizler oluşturacaksınız" sözünü bul; sorumluluğun topluma yönelik olduğunu fark et.
2. Dedenin çocuklardan beklediklerini sırala: güzel duyguları yüreğe işlemek, insanları ve hayvanları sevmek.
3. Temiz olmak ve çevrenin güzelliğini korumak gibi topluma yansıyan davranışları da ekle.

Kendini kontrol et: Yazdığın sorumluluklar toplumu ve gelecekteki insanları ilgilendiriyor mu?

Dede, bezin üstüne gül işlerken yüreğe de sevgi, saygı gibi duyguları işlemesini söyler; nakış benzetme olarak kullanılır.

1. Dedenin "bezine gül işlerken yüreğine de bu duyguları işle" sözünü bul.
2. "İşlemek" sözcüğünün hem beze desen yapmak hem duyguyu yüreğe yerleştirmek anlamında kullanıldığını fark et.
3. Nakışla güzel duygu ve hasletler arasında benzetme ilişkisi kurulduğunu ve nedenini yaz.

Kendini kontrol et: Cevabın, beze işlemek ile yüreğe işlemek arasındaki benzerliği açıklıyor mu?

Geleneklerimizde iyi insan; saygı, yardımlaşma, doğruluk ve merhamet gibi değerlerle tanımlanır.

1. Ailende ve çevrende iyi insan için söylenen öğütleri düşün.
2. Geleneklerimizde değer verilen özellikleri belirle: dürüstlük, saygı, yardımseverlik, merhamet.
3. Bunlardan birkaçını kısa ve açık biçimde maddeler hâlinde yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Büyüklere saygılı, küçüklere sevgili, misafirperver ve vefalı olmak. (Gelenek ve göreneklerimizde değer verilen herhangi bir olumlu özellik kabul edilir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın özellikler büyüklerimizin iyi insan için söylediği değerler mi?

Dedenin sözlerinde sayılan güzel duygu ve hasletler öğütlerdeki özellikleri oluşturur.

1. Metinde dedenin öğüt verdiği konuşmaları yeniden oku.
2. Dedenin "güzel duygu ve haslet" olarak saydığı sözcükleri tek tek işaretle.
3. İşaretlediğin özellikleri yaz: sevgi, saygı, vefa, merhamet, yardımseverlik, alçakgönüllülük, ikram, hediyeleşme, temizlik.

Kendini kontrol et: Yazdığın her özellik dedenin sözlerinde geçiyor mu?

Her ikisinde de sevgi, saygı, yardımseverlik ve merhamet öne çıkar; öğütler toplumun değerleriyle örtüşür.

1. İlk adımda yazdığın iyi insan özelliklerini yan yana koy.
2. Dedenin öğütlerinde vurgulanan özelliklerle ortak olanları işaretle: saygı, merhamet, yardımseverlik gibi.
3. Ortak noktalar çok olduğu için öğütlerin ölçütle uyumlu ve doğru olduğunu belirt.

Kendini kontrol et: Kararını en az bir ortak özellik örneğiyle destekledin mi?

Dedenin şefkati, Ayşenur'un saygılı tutumu ve öğütlerin değerlerle örtüşmesi sonucu destekler.

1. Metindeki kişilerin davranışlarını düşün: dede torununu sever, okşar, öğüt verir; Ayşenur dedesini dikkatle dinler.
2. Bu davranışları belirlediğin iyi insan ölçütleriyle karşılaştır.
3. Uyumlu olduğu sonucunu, örnek davranışlarla destekleyen bir iki cümleyle yaz.

Kendini kontrol et: Sonuç cümlende metinden en az bir davranış örneği var mı?