Ana sayfa›Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 93›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 5. sınıf · Hikâye Unsurları ve Kişilik Özellikleri
Bilgi notu
Hikâye Unsurları ve Kişilik Özellikleri
- Hikâyenin temel unsurları olay, kişi, yer ve zamandır.
- Olay örgüsü giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur.
- Kahramanın kişilik özelliği söyledikleri ve yaptıklarından çıkarılır; davranışın nedeni düşünülür.
- Cevabı metinden bir davranış ya da cümleyle desteklemek yorumu güçlendirir.
Örnek: Zeynep, yolda bulduğu cüzdanı sahibini bulup teslim etti; içindeki paraya dokunmadı. Zeynep'in kişilik özelliği nedir?
Çözüm: Davranışı belirle: cüzdanı olduğu gibi teslim etmiş. Nedenini düşün: başkasının malına el uzatmamış. Bu davranış onun dürüst olduğunu gösterir.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Bir hikâyenin dört temel unsurunu yazınız.
«Sabahın erken saatlerinde köyün kenarındaki incir ağacının altında buluştular.» cümlesinde yer ve zaman nasıl belirtilmiştir?
Hikâyenin olay örgüsü hangi bölümlerden oluşur? Sırasıyla yazınız.
Uygulama
«Selim, otobüste yaşlı bir teyzenin ayakta kaldığını görünce hemen yerinden kalkıp ona yer verdi.» Selim'in bu davranışı hangi kişilik özelliğini gösterir? Davranışa dayanarak yazınız.
«Nilay, kütüphaneden aldığı kitabı iade tarihinden iki gün önce, sayfalarını bükmeden geri götürdü.» Nilay'ın kişilik özelliğini davranışına dayanarak yazınız.
«Hasan Usta, fırının önüne gelen çocuğa para bozdurmak yerine bir simit uzattı. Parasını sormadan çocuğun elini sıktı ve gülümsedi.» Hasan Usta'nın davranışından çıkardığınız iki kişilik özelliğini, davranışa dayandırarak açıklayınız.
Düşün
«Kış sonunda köyün kuyusu kurudu. Muhtar Ali Amca, bütün köylüyü toplayıp herkesin birer kova su taşımasını önerdi. Köylüler birlikte çalışarak ertesi gün komşu köyün pınarından yeterince su getirdi.» Bu hikâyenin kişi, yer ve zaman unsurlarını belirtip olay örgüsünü giriş, gelişme ve sonuç bölümlerine ayırınız.
«Yaşar, sınavdan önce arkadaşı Mert'in kalemi olmadığını fark etti. İki kalemi vardı; daha iyi yazanı Mert'e verdi. Mert teşekkür edince Yaşar: Bunu zaten sen de yapardın, dedi.» Yaşar'ın iki kişilik özelliğini, metinden birer kanıtla açıklayınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Olay, kişi, yer ve zaman. | Hikâye bu dört unsurun bir araya gelmesiyle oluşur. | 8 |
| 2 | Yer: köyün kenarındaki incir ağacının altı; zaman: sabahın erken saatleri. | Olayın geçtiği mekân yer, geçtiği vakit zaman unsurudur. | 8 |
| 3 | Giriş, gelişme, sonuç. | Olay örgüsü bu üç bölümde ilerler. | 8 |
| 4 | Saygılı, duyarlı ve yardımsever olduğunu gösterir; çünkü yaşlı birinin ihtiyacını fark edip hemen yerini vermiştir. | Davranışın nedeni başkasının ihtiyacını düşünmektir; bu da saygı ve yardımseverlikle ilgilidir. | 12 |
| 5 | Sorumluluk sahibi, düzenli ve özenli biridir; çünkü zamanında iade etmiş ve kitabı korumuştur. | Zamanında iade sorumluluğu, kitabı bükmemek özeni gösterir. | 12 |
| 6 | Tam puan ölçütleri (12 puan): Birinci özellik (ör. cömert, yardımsever) 3 puan, davranışla gerekçelendirme 3 puan; ikinci özellik (ör. merhametli, güler yüzlü) 3 puan, davranışla gerekçelendirme 3 puan. | Parasız simit vermesi cömertlik ve yardımseverliği, gülümsemesi güler yüzlülüğü gösterir. | 12 |
| 7 | Tam puan ölçütleri (20 puan): Giriş: köyün kuyusunun kuruması (5 puan); gelişme: Ali Amca'nın köylüyü toplayıp öneride bulunması (5 puan); sonuç: köylülerin ortak çalışmayla su getirmesi (5 puan); kişi (Ali Amca, köylüler), yer (köy, komşu köyün pınarı), zaman (kış sonu, ertesi gün) unsurlarını belirtme (5 puan). | Sorunun ortaya çıkışı giriş, çözüm için yapılanlar gelişme, çözümün sonucu sonuç bölümüdür. | 20 |
| 8 | Tam puan ölçütleri (20 puan): Birinci özellik (ör. paylaşımcı, yardımsever) 4 puan, kanıt olarak daha iyi kalemi vermesini gösterme 6 puan; ikinci özellik (ör. alçakgönüllü, dikkatli) 4 puan, kanıt olarak arkadaşının eksiğini fark etmesi veya Bunu zaten sen de yapardın demesi 6 puan. | Kalemi vermesi paylaşımcılığı, söylediği söz alçakgönüllülüğü gösterir. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Kişilik özelliğini metinde kanıtlamadan yalnız tahminle yazmak. · Zaman ile yer unsurlarını birbirine karıştırmak.
Öz kontrol: Yazdığım kişilik özelliğini destekleyen davranış metinde hangi cümlede geçiyor?