Ana sayfa›Kitaplar›Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 118
Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap) — Sayfa 118 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
6a'Sağlık ve Spor Rotası' metninin yapısını nedenleriyle açıklama
Çözüm Yolu
Paragraflar zaman sırasına göre yürüyüşün başlangıcından bitişine ilerler; bu sıra bütünlüğü sağlar.
- Metni paragraf paragraf oku ve her paragrafın neyi anlattığını bir cümleyle not et.
- Birinci paragrafın yürüyüşün tanıtımı ve hazırlığı olduğunu fark et; bu bölüm giriştir.
- İkinci ve üçüncü paragrafların yürüyüş sırasında yaşananları ve doğa koruma bilincini anlattığını belirle; bunlar gelişmedir.
- Dördüncü paragrafta rotanın bitip grubun döndüğünü gör; bu bölüm sonuçtur.
- Nedenini yaz: Paragraflar yürüyüşün başından sonuna zaman sırasıyla ilerlediği için metin giriş, gelişme, sonuç yapısındadır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Metin olayları zaman sırasıyla anlatan sıralı-kronolojik bir yapıdadır: hazırlık, yürüyüş, doğa koruma ve dönüş. (Yapı metin türü/düzenleniş açısından açıklanıyorsa ve paragraf sırasıyla gerekçelendiriliyorsa geçerlidir.)
- Yalnız "giriş, gelişme, sonuç" yazıp nedenini açıklamamak — soru yapının nedenlerini de istiyor.
- Doğa koruma paragrafını sonuç saymak — metin bu paragraftan sonra yürüyüşün bitişiyle kapanıyor.
Kendini kontrol et: Her bölüm için metinden bir paragraf gösterebiliyor musun? Paragrafların sırası yürüyüşün başlangıcından bitişine doğru mu ilerliyor?
6b-1Birinci paragraftaki önemli bilgi ve önemli görme nedeni
Çözüm Yolu
Bu bilgi çıkarılırsa yürüyüşün nasıl başladığı ve güvenliği anlaşılmaz.
- Metnin birinci paragrafı okunur.
- Ana bilgi: Yürüyüş öncesi katılımcılara rotanın ayrıntıları ve güvenlik önlemleri hakkında bilgi verilir.
- Bu bilgi yürüyüşün planlı ve güvenli başlamasını sağlar.
- Çıkarılırsa yürüyüşün nasıl hazırlandığı anlaşılmayacağı için önemli bilgi olarak yazılır.
- Yürüyüşün sabah erken başlaması gibi ayrıntıyı önemli bilgi seçmek — çıkarılınca metnin anlamı bozulmuyor, yardımcı bilgidir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin bilgiyi paragraftan çıkarınca yürüyüşün hazırlığı anlaşılmaz hâle geliyor mu?
6b-2İkinci paragraftaki önemli bilgi ve önemli görme nedeni
Çözüm Yolu
Yürüyüş sırasında yaşananların ana çizgisini oluşturur.
- Metnin ikinci paragrafı okunur.
- Ana bilgi: Zorlu kısımlarda grup rehberlerin liderliğinde birbirine destek olarak engelleri aşar.
- Bu bilgi yürüyüş sırasında yaşananların özünü, güvenliği ve dayanışmayı gösterir.
- Çıkarılırsa yürüyüşün nasıl geçtiği anlaşılmayacağı için önemli bilgi sayılır.
- Ormanlar, nehirler gibi manzara betimlemesini önemli bilgi sanmak — bunlar ayrıntıdır; asıl bilgi engellerin birlikte aşılmasıdır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin bilgi, paragrafın "yürüyüş sırasında ne oldu?" sorusuna verdiği temel cevap mı?
6b-3Üçüncü paragraftaki önemli bilgi ve önemli görme nedeni
Çözüm Yolu
Bu bilgi olmadan metnin doğa koruma bilinci vurgusu kaybolur.
- Metnin üçüncü paragrafı okunur.
- Ana bilgi: Çöp atmamak, ateş yakmamak, canlılara zarar vermemek her katılımcının doğa koruma sorumluluğudur.
- Bu bilginin metindeki yeri düşünülür: doğa koruma bilinci metnin vermek istediği temel mesajdır.
- Çıkarılırsa metnin bu mesajı kaybolacağı için önemli bilgi olarak yazılır.
- Sayılan davranışlardan yalnız birini yazmak — önemli bilgi tek örnek değil, doğayı koruma sorumluluğunun kendisidir.
Kendini kontrol et: Yazdığın bilgi, paragrafta tüm katılımcılardan beklenen sorumluluğu bütün olarak anlatıyor mu?
6b-4Dördüncü paragraftaki önemli bilgi ve önemli görme nedeni
Çözüm Yolu
Metnin kapanışı bu bilgidir; çıkarılırsa anlatım yarım kalır.
- Metnin dördüncü (son) paragrafı okunur.
- Paragraftaki ana bilgi: Rotanın sonunda grup başarısını kutlar ve buluşma noktasına döner.
- Önemli bilgi tanımı hatırlanır: çıkarıldığında metnin anlamı bozulan bilgi.
- Bu bilgi çıkarılırsa yürüyüşün nasıl bittiği anlaşılmaz; bu yüzden metni tamamlayan sonuç bilgisidir.
- Nedeni "son paragraf olduğu için" diye yazmak — neden, bilginin metnin anlamına katkısıyla açıklanmalı.
Kendini kontrol et: Bu paragraf olmasaydı okuyucu yürüyüşün tamamlandığını anlayabilir miydi?
6cBelirlenen önemli bilgiler arasındaki ilişkiyi açıklama
Çözüm Yolu
Her bilgi bir sonrakinin zeminini hazırlar ve güvenli, bilinçli bir yürüyüş bütünü oluşturur.
- B bölümünde yazdığın dört önemli bilgiyi sırayla alt alta yaz.
- Bilgilerin yürüyüşün hangi aşamasına ait olduğunu belirle: hazırlık, yürüyüş, doğayı koruma, bitiş.
- Her bilginin bir sonrakine nasıl zemin hazırladığını düşün; hazırlık olmadan güvenli yürüyüş olmaz.
- İlişkiyi tek cümleyle yaz: Bilgiler zaman sırasıyla birbirini tamamlar ve bir bütün oluşturur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bilgiler arasında neden-sonuç ilişkisi vardır: iyi hazırlık ve dayanışma, yürüyüşün güvenle tamamlanmasını sağlar. (Bilgilerin birbirini nasıl etkilediği metne dayanarak açıklanıyorsa geçerlidir.)
- Bilgileri yeniden sıralayıp ilişkiyi açıklamamak — soru bilgilerin birbirine nasıl bağlandığını soruyor.
- Bilgileri birbirinden bağımsız saymak — hepsi aynı yürüyüşün ardışık aşamalarıdır.
Kendini kontrol et: Bilgilerin sırasını değiştirirsen anlatım bozuluyor mu? Bozuluyorsa aralarında zaman sırası ilişkisi vardır.