Türkçe 5.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap) — Sayfa 152 Cevapları

Metinde sürekli oynama, sağlık sorunları ve dopamin etkisi anlatılıyor; bu yüzden hastalık olarak kabul edilmesi farkındalık sağlar. Sözlü cevap, kişisel görüş olarak verilebilir.

1. Metinden Dünya Sağlık Örgütünün eklediği hastalığın "video oyunu oynama bozukluğu" olduğunu belirle.
2. Bu karara katılıp katılmadığına karar ver ve görüşünü "Bence" ile başlayan bir cümleyle söyle.
3. Görüşünü metindeki bir bilgiyle gerekçelendir: kontrol kaybı, sağlık sorunları ya da dopamin etkisi gibi.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Karar bence biraz aşırı; oyun oynayan herkes hasta sayılmamalı, ama ölçütler bu ayrımı yapıyor. (Farklı bir görüş, metindeki ölçütlere dayanarak gerekçelendirildiği sürece geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Görüşünü destekleyen en az bir bilgiyi metinden gösterebiliyor musun?

Metnin son paragrafında sayılan sağlık sorunlarıdır.

1. Metnin son paragrafını bul; uzun süre oyun oynamanın sağlık sorunlarını anlatıyor.
2. Sayılan sorunları sırayla listele: görme kusurları, el bileği, boyun ve omurga eklem hasarları.
3. Listeye devam et: uyku problemleri, sosyal iletişim bozuklukları ve hareketsizlikten oluşan kan pıhtısı.

Kendini kontrol et: Son paragraftaki sağlık sorunlarının hepsini, beşini de saydın mı?

Kişisel yorum yapılır; Türkçe doğru ve düzgün kullanılmalıdır.

1. Metnin ana düşüncesini ve sende uyandırdığı duyguyu belirle.
2. Kendi görüşünü "Bence" ile başlayan bir cümleyle söyle ve bir gerekçe ekle.
3. Yorumunu yaparken cümleleri tam kur, yabancı kelimeler yerine Türkçelerini kullan.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Bence oyunlar zekâyı da geliştirebilir; önemli olan süreyi kontrol edip bağımlılığa dönüştürmemektir. (Metinle ilgili ve gerekçeli her kişisel yorum geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yorumunda kendi görüşün ve bir gerekçe var mı, cümlelerin düzgün mü?

Metindeki ölçütler: kontrol kaybı, oyuna öncelik verme, olumsuz sonuçlara rağmen sürdürme ve artırma, belirtilerin en az 12 ay görülmesi.

1. Metnin ikinci paragrafında "... ise" diye sıralanan koşulları bul.
2. Birinci koşul: oyun süresi, sıklığı, başlama ve bitirme kontrol edilemiyor.
3. İkinci koşul: oyun, günlük aktivitelerden ve diğer uğraşlardan önce geliyor.
4. Üçüncü koşul: olumsuz sonuçlara rağmen oynamaya devam ediliyor ve sıklık artıyor.
5. Son olarak süre ölçütünü ekle: bu belirtiler 12 ay ya da daha uzun süre görülmeli.

Kendini kontrol et: Cevabında kontrol kaybı, öncelik verme, olumsuzluğa rağmen sürdürme ve 12 ay ölçütü var mı?

Oyun için günlük süre belirlemek ve diğer etkinliklere öncelik vermek kontrolü korur; gerekirse aile ya da uzmandan destek alınır.

1. Metindeki hastalık koşullarını hatırla: kontrol kaybı ve oyuna diğer işlerden fazla öncelik verme.
2. Bu koşulların tersini yapacak önlemler düşün: oyun süresini sınırlamak, düzenli ara vermek.
3. Diğer uğraşlara zaman ayırmayı ekle: spor, arkadaşlarla buluşma, ders ve uyku düzeni.
4. Önerilerini sözlü olarak, gerekçesiyle birlikte sırala.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Oyunu ödevler bittikten sonra ve belirli bir saatte oynamak, gerekirse aileden destek almak. (Oyun süresini ve önceliğini kontrol altında tutan her makul öneri geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Her önerin metindeki hastalık koşullarından birini önlüyor mu?

Metindeki örnekler hem hastalık ölçütlerini hem de uzun süreli oyunun yol açtığı sağlık sorunlarını gösterir.

1. Metinde parantez içinde verilen davranış örneklerini bul: oyun süresi, sıklığı, başlama ve sonlandırma.
2. Son paragraftaki sağlık sorunu örneklerini bul: görme kusurları, eklem hasarları, uyku ve iletişim sorunları, kan pıhtısı.
3. Bulduğun örneklerin hangi düşünceyi açıklamak için verildiğini belirt.

Kendini kontrol et: Hem hastalık ölçütünü açıklayan hem de sağlık sorunlarını gösteren örnekleri buldun mu?

Örnekler konuyu büyük ölçüde açıklar ama sayısal veri ve kaynak eklenirse daha güçlü olur. Cevap kişisel değerlendirmedir.

1. Önceki maddede bulduğun örneklerin konuyu açıklayıp açıklamadığını düşün.
2. Olumlu bir düşünce söyle: örnekler somut ve günlük yaşamdan, kolay anlaşılıyor.
3. Olumsuz bir düşünce söyle: sayısal veri, kaynak ya da gerçek bir vaka örneği eksik.
4. Sonunda örneklerin yeterli olup olmadığına dair genel kanını belirt.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Olumlu: sağlık sorunları ayrıntılı sıralanmış. Olumsuz: oyunun hiçbir olumlu yönüne değinilmemiş. (Metindeki örneklere dayanan olumlu ve olumsuz değerlendirme içerdiği sürece geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabında en az bir olumlu ve bir olumsuz düşünce var mı?

Öneriler her zaman bir gerekçeyle desteklenmeli; başka makul öneriler de kabul edilir.

1. Metni okurken anlamakta zorlandığın ya da eksik bulduğun bir yeri belirle.
2. Bu eksiği giderecek bir öneriyi "Öneri" kutusuna yaz: örneğin istatistik eklenmesi.
3. Önerinin metni nasıl daha anlaşılır yapacağını "Gerekçe" kutusuna yaz.
4. İkinci kutu için farklı bir öneri ve gerekçe yaz: örneğin tablo ya da görsel kullanılması.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Öneri: "dopamin" gibi terimler daha sade açıklanmalı. Gerekçe: Okur bilinmeyen kelimelerde takılmaz. (Metnin anlaşılırlığını artıran ve gerekçelendirilen her öneri geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Her gerekçe, önerinin metni neden daha anlaşılır yapacağını açıklıyor mu?

Başlık ve metin boyunca ana görüş, oyun oynama bozukluğunun bir bağımlılık ve hastalık türü olduğudur.

1. Metnin başlığını oku: "Video Oyunu Bağımlılığı Hastalık Olarak Kabul Edildi".
2. Paragraflarda tekrar eden ana düşünceyi bul: oyun oynama bozukluğu bir bağımlılık ve hastalık türüdür.
3. Son paragraftaki uzun süreli oyunun sağlık sorunlarına yol açtığı düşüncesini de görüşe ekle.

Kendini kontrol et: Yazdığın görüş başlıkla ve metnin bütünüyle uyumlu mu?

Hareketsizlik, uykusuzluk ve göz sorunları temel sağlık bilgileriyle örtüşür. Ön bilgilere göre kişisel değerlendirme yapılır.

1. Sağlıklı yaşamla ilgili bildiklerini hatırla: hareket etmek, yeterli uyumak, ekran süresini sınırlamak.
2. Metindeki görüşü bu bilgilerle karşılaştır: uzun süre hareketsizlik ve ekran başında kalma zararlı mı?
3. Uyumlu ya da uyumsuz olduğuna karar ver ve bir örnekle açıkla: uykusuzluk, göz yorgunluğu gibi.

Kendini kontrol et: Değerlendirmende metindeki görüş ile kendi bildiğin bir sağlık bilgisi birlikte yer alıyor mu?

Önceki karşılaştırmanın sonucunu bir iki cümleyle özetleyin.

1. Bir önceki maddede yaptığın karşılaştırmanın sonucunu belirle: görüş sağlık bilgileriyle uyumlu mu?
2. Sonucu "Sonuç olarak" gibi bir ifadeyle başlayan bir iki cümleyle çizgili alana yaz.

Kendini kontrol et: Sonuç cümlen bir önceki maddedeki değerlendirmenle çelişmiyor mu?