Türkçe 5.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap) — Sayfa 32 Cevapları

Şiirde evin gözbebeği sevilen kişi, kadife perde kumaşı, büfe fotoğrafların durduğu mobilya, konsol ise vazo konan mobilya anlamındadır.

1. Her ifadenin geçtiği dizeyi şiirde buluruz: "Bendim evin gözbebeği", "Perdelerim kadife kumaştan" gibi.
2. Dizedeki ipuçlarına bakarız: perde kumaşı, içinde fotoğraf olan büfe, üstünde vazo duran konsol.
3. Göz bebeği için oda kendini evin en sevilen yeri olarak anlattığından "en değerli, çok sevilen" anlamını çıkarırız.
4. Tahminlerimizi kısa tanımlar hâlinde deftere yazarız.

Kendini kontrol et: Yazdığım anlamı dizedeki kelimenin yerine koyunca dize anlamlı kalıyor mu?

Başlık, misafirlerle dolu görsel ve sevinç dizesi ana duygunun misafir sevgisi olduğunu gösterir.

1. Başlığa bakarız: "Misafir Odası" konunun konuk ağırlamak olduğunu gösterir.
2. Görselde gülümseyen, çay içen, ikram edilen her yaştan misafirleri inceleriz.
3. "Eksilmezdi yüzlerde sevinç" gibi duygu bildiren dizeleri buluruz.
4. Bu ipuçlarından ana duyguyu belirler, bir cümleyle arkadaşlarımıza anlatırız.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Şiirde misafir sevgisi ve geçmişteki güzel günlere duyulan özlem anlatılır. ("Vardı", "olurdu" gibi geçmiş zaman ve "mahzun bakışlar" ipuçlarına dayanarak açıklanırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Söylediğim duygu, başlık, görsel ve dizelerdeki ipuçlarıyla uyuşuyor mu?

Şiirde evin gözbebeği çok sevilen, değerli kişi demektir; bu anlam birinci cümlede vardır. İkincisi gözün organ olarak anlamıdır.

1. Şiirde "Bendim evin gözbebeği" dizesinde göz bebeği "çok sevilen, değerli" anlamındadır.
2. Birinci cümlede Bilge'nin herkesin çok sevdiği biri olduğu anlatılır; anlam şiirdekiyle aynıdır.
3. İkinci cümlede göz bebeği gözün bir bölümüdür; bu, şiirdeki anlam değildir.
4. Birinci cümleyi işaretleriz.

Kendini kontrol et: Seçtiğim cümlede "göz bebeği" yerine "çok sevilen kişi" deyince anlam bozulmuyor mu?

Şiirde kadife perde kumaşı olarak geçer, yani gerçek anlam. Bu anlam elbise cümlesinde vardır; ses için kullanımı mecazdır.

1. Şiirde "Perdelerim kadife kumaştan" dizesinde kadife bir kumaş adıdır.
2. "Kadife elbise" cümlesinde de kadife, elbisenin yapıldığı kumaştır.
3. "Kadife sesiyle" cümlesinde kadife, sesin yumuşaklığını anlatan mecaz bir kullanımdır.
4. Elbise cümlesini işaretleriz.

Kendini kontrol et: Seçtiğim cümlede kadife, şiirdeki gibi bir kumaşı mı anlatıyor?

Şiirde büfe, içinde fotoğraf ve eşya durdurulan mobilyadır. Bu anlam fincanlı cümlede geçer; ikincisi yiyecek satılan yerdir.

1. Şiirde "Bir büfem vardı köşede, içinde siyah beyaz fotoğraflar" dizelerinde büfe, eşya konan bir mobilyadır.
2. Fincanlı cümlede büfe, içinde fincanlar duran mobilyadır; anlam şiirdekiyle aynıdır.
3. "Köşedeki büfeden ekmek ve gazete alırdı" cümlesinde büfe, bir şeyler satılan küçük dükkândır.
4. Fincanlı cümleyi işaretleriz.

Kendini kontrol et: Seçtiğim cümledeki büfenin içine şiirdeki gibi eşya konabiliyor mu?

Şiirde konsol, üstüne vazo konan mobilyadır. Bu anlam ikinci cümlede geçer; oyun konsolu ise farklı anlamdır.

1. Şiirde "Bir vazo daima üstünde konsolun" dizesinde konsol, üstüne eşya konan bir mobilyadır.
2. Fotoğraf cümlesinde de çerçeveler konsolun üstüne konmuştur; anlam şiirdekiyle aynıdır.
3. "Oyun konsolu" ise oyun oynanan elektronik bir cihazdır.
4. Fotoğraf cümlesini işaretleriz.

Kendini kontrol et: Seçtiğim cümledeki konsolun üstüne şiirdeki gibi bir vazo konabilir mi?

Şiirde oda 'Bendim evin gözbebeği' diyerek kendini anlatır; yani konuşan misafir odasıdır.

1. Şiirde "ben" diye konuşanın kim olduğunu ararız.
2. "Bendim evin gözbebeği", "Perdelerim", "Misafirlerim", "Bir büfem vardı" sözlerine bakarız.
3. Perdesi, büfesi ve misafirleri olan varlık şiirin başlığındaki misafir odasıdır.

Kendini kontrol et: "Perdelerim" ve "büfem" diyen varlık misafir odası olunca dizeler anlamlı oluyor mu?

Şiirde oda eşyalarla süslü, çay kahve içilen, misafirlerin ağırlandığı ve sevincin eksilmediği bir yer olarak anlatılır.

1. Şiiri dörtlük dörtlük okuyup odayı anlatan dizeleri buluruz.
2. Birinci dörtlükte odanın evin en sevilen yeri olduğunu ve hep sevinç dolu olduğunu görürüz.
3. İkinci dörtlükte kanepe, koltuklar, kadife perdeler ve yumuşak halıyı not ederiz.
4. Son dörtlüklerde büfe, guguklu saat, dantelli sehpa, vazolu konsol ve misafir kolonyasını ekleriz.

Kendini kontrol et: Saydığım her özelliği şiirdeki bir dizede gösterebiliyor muyum?

Odada hep konuk ağırlandığı ve neşe olduğu için oda yalnız kalıp sıkılmaz.

1. "Canım sıkılmazdı hiç" dizesini ve onu izleyen dizeleri okuruz.
2. Sonraki dizelerde çay kahve içildiği ve yüzlerde sevincin eksilmediği anlatılır.
3. "Misafirlerim olurdu her yaştan" dizesi odanın hiç boş kalmadığını gösterir.
4. Bu ipuçlarını birleştirerek nedeni yazarız: oda hep misafirle ve neşeyle doludur.

Kendini kontrol et: Gösterdiğim neden, şiirdeki dizelerden biriyle doğrulanabiliyor mu?