Türkçe 5.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap) — Sayfa 90 Cevapları

İkinci dörtlükte dilin incitilmemesi, kırıcı söz yerine uygun cevap vermek ya da susmak önerilir.

1. İkinci dörtlüğü oku: 'Konuşmak bize mahsus' ile başlayan dizeler.
2. Konuşmanın insana özgü, değerli bir yetenek olduğunu belirle.
3. 'Ya hayır de, yahut sus' dizesinden iyi söz söylemenin ya da susmanın öğütlendiğini çıkar.
4. Bu ipuçlarını birleştirip mesajı kendi cümlenle yaz: sözlerimizle kimseyi incitmemeliyiz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Dil insana verilmiş güzel bir armağandır; onu kırıcı sözler için değil, iyilik için kullanmalıyız. (Konuşmanın değerini ve sözle incitmeme öğüdünü birlikte anlatan her ifade geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın mesaj, konuşmanın değerini ve dili incitmeme öğüdünü birlikte içeriyor mu?

Bu ifadeler konuşmanın insana özgü değerli bir özellik olduğunu ve sözün özenle kullanılması gerektiğini gösterir.

1. 4a'da yazdığın mesajı hatırla.
2. İkinci dörtlükte bu mesajı destekleyen dizeleri tek tek işaretle.
3. Konuşmanın değerini gösteren 'Konuşmak bize mahsus' ve 'bir güzel süs' ifadelerini yaz.
4. Sözle incitmemeyi anlatan 'Ya hayır de, yahut sus' ve 'Dili incitme gönül' ifadelerini ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: 'Ya hayır de, yahut sus' ve 'Dili incitme gönül' (Yazılan mesaj yalnız sözle incitmemeye odaklanıyorsa bu iki ifade yeterlidir.)

Kendini kontrol et: Seçtiğin her ifade ikinci dörtlükte geçiyor ve yazdığın mesajı destekliyor mu?

Örnekte verilen eşleştirmedir; çiçek ve balı incitmemek nazik olmayı anlatır.

1. a bölümündeki dizeleri oku: 'Çiçeklerle hoş geçin, / Balı incitme gönül.'
2. Çiçek ve balın incelikle davranılması gereken narin şeyler olduğunu düşün.
3. Bu dizelerin ilişkilerde nazik olmayı öğütleyen kutuyla eşleştiğini gör; kitaptaki örnek eşleştirme budur.

Kendini kontrol et: Eşleşen öğüt, çiçeklere ve bala nazik davranma fikriyle örtüşüyor mu?

Küçük bir meyve için dalı kırmamak, küçük bir menfaat uğruna insanlara zarar vermemek anlamına gelir.

1. b bölümünü oku: 'Bir küçük meyve için / Dalı incitme gönül.'
2. Küçük meyveyi küçük bir çıkar, dalı ise ondan değerli olan insan ve ilişki olarak düşün.
3. Kutulardaki öğütlerin diğer bölümlere ait olduğunu fark et; bu öğüdü boş satıra kendin yaz.
4. Öğüdü 'Küçük bir çıkar için kimseyi kırmamalıyız.' gibi tek cümleyle ifade et.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Küçük bir menfaat uğruna değerli dostluklarımızı bozmamalıyız. (Küçük kazanç için insanları ya da ilişkileri incitmeme fikrini taşıdığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın öğütte 'küçük bir çıkar' ve 'zarar vermemek' fikirleri birlikte yer alıyor mu?

Dörtlük dili incitmemeyi, kırıcı söz yerine hayır demeyi ya da susmayı öğütler.

1. c bölümündeki dizeleri oku; konuşma ve dil üzerine kurulduğunu gör.
2. Kutulardan söz ve iletişim dilinden bahsedenini bul: 'İnsanlar sözlerine dikkat etmelidir...'
3. Bu kutunun içine 'c' harfini yaz.

Kendini kontrol et: Seçtiğin kutuda 'söz' ya da 'iletişim dili' fikri ana düşünce olarak geçiyor mu?

Dörtlük sevmekten vazgeçmemeyi, seveni kırmamayı ve gülü incitmemeyi anlatır.

1. ç bölümünü oku: 'Sevmekten geri kalma, ... Sevene diken olma.'
2. Kutulardan sevmekten ve seveni kırmamaktan söz edenini bul: 'İnsanları sevmeli...'
3. Bu kutunun içine 'ç' harfini yaz.

Kendini kontrol et: Seçtiğin kutuda 'sevmek' ve 'seveni kırmamak' fikirleri yer alıyor mu?

Başın yüksek olsa da kibirle yürüyüp yolu incitme demek, alçak gönüllülük öğüdüdür.

1. d bölümünü oku: 'Başın olsa da yüksek, / Gözün enginde gerek.'
2. Başın yüksek olmasını makam ve mevki, gözün enginde olmasını alçak gönüllülük olarak düşün.
3. Makam sahibi olsak da böbürlenmemeyi anlatan kutuya 'd' harfini yaz.

Kendini kontrol et: Seçtiğin öğüt, 'Kibirle yürüyerek yolu incitme' dizesinin anlamıyla örtüşüyor mu?