Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 112
Biyoloji Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 112 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2-1Tablo satırı 1: ilk görseldeki geçişin nitelikleri
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Basit difüzyon: küçük moleküller zarın lipit tabakasından doğrudan geçer.
- 1. görselde küçük moleküller doğrudan lipit tabakasından geçiyor; bu basit difüzyondur.
- Moleküller küçüktür ve görselde ATP yoktur; enerji gerekmez.
- Moleküller çok oldukları taraftan az oldukları tarafa geçer: yüksek derişimden düşüğe.
- Derişime göre geçiş hücre içine de dışına da olabilir.
- Taşıyıcı protein kullanılmaz: Yok.
- Yalnız "hücre dışından içine" işaretlemek — görselde yukarı doğru ok da var, geçiş iki yönlü olabilir.
- Taşıyıcı protein "Var" demek — moleküller doğrudan fosfolipitlerin arasından geçiyor.
Kendini kontrol et: Görselde ATP veya zar proteini var mı? İkisi de yoksa enerji "Gerekmez", protein "Yok" olmalı.
2-2Tablo satırı 2: kanal içeren görseldeki geçiş
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Su molekülleri kanal proteiniyle kolaylaştırılmış difüzyonla geçer.
- 2. görselde su molekülleri zardaki kanal proteininden geçiyor; bu kanalla kolaylaştırılmış difüzyondur.
- Su küçük moleküldür; görselde ATP yoktur, enerji gerekmez.
- Oklar iki yönlüdür: geçiş hücre içine ve dışına olabilir.
- Geçiş yüksek derişimden düşük derişime doğrudur.
- Kanal bir zar proteinidir: Var.
- Kanal proteini olduğu için enerji gerektiğini sanmak — kanaldan geçiş derişim farkıyla olur, ATP harcanmaz.
- Kanalı protein saymamak — kanal, zarın içine yerleşmiş bir proteindir; "Var" işaretlenir.
Kendini kontrol et: Görseldeki okların iki yöne de gösterdiğini ve hiçbir yerde ATP yazmadığını kontrol ettin mi?
2-3Tablo satırı 3: farklı taşıyıcı proteinli görsel
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Görsel 3 kolaylaştırılmış difüzyonu gösterir. Maddeler taşıyıcı/kanal proteinlerle ATP harcanmadan çok olduğu yerden az olduğu yere geçer; görselde bu geçiş hem hücre içine hem dışına doğrudur.
- Görsel 3'te molekülleri incele: zardan geçen moleküller küçüktür, bu yüzden "Küçük" sütununu işaretle.
- Görselde ATP olup olmadığına bak: ATP gösterilmediği için enerji "Gerekmez" sütununu işaretle.
- Okların yönünü izle: iki ok hücre içine, biri hücre dışına doğrudur; iki yönü de işaretle.
- Her geçişte moleküllerin çok olduğu taraftan az olduğu tarafa gittiğini gör; "Yüksek derişimden düşük derişime" sütununu işaretle.
- Moleküllerin zardaki kanal ve taşıyıcı proteinlerden geçtiğini fark et; taşıyıcı protein kullanımına "Var" yaz.
- Taşıyıcı protein görünce ATP gerekir sanmak — kolaylaştırılmış difüzyonda protein kullanılır ama enerji harcanmaz.
- Yalnız bir geçiş yönü işaretlemek — görselde moleküller hem hücre içine hem hücre dışına geçmektedir.
- Derişim yönünü ters yazmak — moleküller yoğun oldukları taraftan seyrek oldukları tarafa geçer.
Kendini kontrol et: Her ok için moleküllerin çok olduğu taraftan az olduğu tarafa gittiğini ve görselde ATP bulunmadığını kontrol ettim mi?
2-4Tablo satırı 4: ATP kullanan pompa görseli
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Aktif taşıma: ATP harcanarak taşıyıcı protein maddeyi derişim farkına karşı taşır.
- 4. görselde zar proteini ATP harcayarak molekülleri taşıyor; bu aktif taşımadır.
- Taşınan maddeler küçük moleküllerdir ve ATP harcandığı için enerji gerekir.
- Soldaki pompa dışarı, sağdaki içeri taşıyor: geçiş içe ve dışa olabilir.
- Madde az olduğu yerden çok olduğu yere taşınır: düşük derişimden yükseğe.
- Taşıyıcı protein kullanılır: Var.
- Derişim yönünü "yüksekten düşüğe" işaretlemek — aktif taşıma derişim farkına karşı, düşükten yükseğe olur.
- Yalnız tek yön işaretlemek — görselde bir pompa dışarı, diğeri içeri taşıyor.
Kendini kontrol et: ATP harcanan bir geçişte madde neden düşük derişimden yüksek derişime taşınabiliyor, açıklayabiliyor musun?
2-5Tablo satırı 5: maddenin hücre içine keseciklerle alındığı görsel
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Endositoz: zar maddeyi çevreleyip keseciğe alır, ATP harcanır.
- 5. görselde zar maddeyi sarıp kesecik oluşturarak içeri alıyor; bu endositozdur.
- Kesecikle alındığı için madde büyüktür.
- Görselde ATP yazıyor; enerji gerekir.
- Geçiş hücre dışından içine doğrudur; derişim farkına bağlı değildir.
- Taşıyıcı protein kullanılmaz: Yok.
- Taşıyıcı protein "Var" işaretlemek — madde protein içinden değil, zarın oluşturduğu kesecikle taşınır.
- Derişim sütunlarından birini işaretlemek — kesecikle geçiş derişim farkına göre gerçekleşmez.
Kendini kontrol et: Keseciklerin sitoplazmaya doğru ilerlediğini görüyor musun? Öyleyse yön "hücre dışından içine" olmalı.
2-6Tablo satırı 6: maddenin keseciklerle hücre dışına atıldığı görsel
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ekzositoz: madde keseciklerle zara taşınıp dışarı verilir, ATP harcanır.
- 6. görselde madde zar keseciklerine sarılı olarak zara doğru ilerleyip dışarı bırakılıyor; bu ekzositozdur.
- Kesecikle taşındığı için madde büyük moleküldür.
- Görselde ATP yazıyor; kesecik hareketi için enerji gerekir.
- Geçiş yönü hücre içinden dışına doğrudur; derişim farkına göre değil, kesecikle olur.
- Taşıyıcı protein kullanılmaz: Yok.
- 5. görselle karıştırıp yönü "dışından içine" yazmak — burada kesecikler zarla birleşip maddeyi dışarı bırakıyor.
- Enerji gerekmediğini sanmak — görselde ATP yazılıdır; kesecik taşıması enerji ister.
Kendini kontrol et: Kesecik zarla birleştikten sonra madde hangi tarafa geçiyor: sitoplazmaya mı, hücre dışına mı?
3Doldurulan tabloyu sınıf arkadaşlarla paylaşma ve farklı işaretlemeleri tartışma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
4-solGruplandırma tablosu: enerji gereksinimi olan geçişler
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Bu geçişlerde ATP harcanır.
- Nitelikler tablosunda enerji sütununda "Gerekir" işaretlenen satırlara bakılır.
- 4. görselde (aktif taşıma) pompa ATP kullanır.
- 5. (endositoz) ve 6. (ekzositoz) görsellerde kesecik oluşumu için ATP harcanır.
- 3. görseli bu gruba koymak — taşıyıcı protein kullanılsa da ATP harcanmaz.
- Yalnız 4. görseli yazmak — endositoz ve ekzositozda da ATP harcanır.
Kendini kontrol et: Bu sütuna yazdığın her görselde "ATP" ifadesi bulunuyor mu?
4-sağGruplandırma tablosu: enerji gereksinimi olmayan geçişler
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Bu geçişler derişim farkı yönünde olur, ATP gerekmez.
- Nitelikler tablosunda enerji sütununda "Gerekmez" işaretlenen satırlara bakılır.
- 1. görsel basit difüzyon, 2. görsel kanalla, 3. görsel taşıyıcıyla kolaylaştırılmış difüzyondur.
- Hepsinde geçiş yüksek derişimden düşüğe kendiliğinden olur, ATP harcanmaz.
- Protein kullanılan 2. ve 3. görselleri enerji gerektiren gruba koymak — protein kullanımı tek başına enerji gerektirmez.
Kendini kontrol et: İki sütundaki görsel numaralarını topladığında 1'den 6'ya kadar her görsel yalnız bir kez yer alıyor mu?