Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 146
Biyoloji Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 146 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Görseldeki canlılardan hangilerinin endemik olduğu ve endemik tür tanımı
Çözüm Yolu
Akdeniz foku, kelaynak, köpek ve Van ters lalesi (İran, Afganistan'da da yetişir) başka ülkelerde de doğal olarak bulunur.
- Endemik türü tanımla: doğal olarak yalnız belirli bir bölgede yaşayan tür.
- Görseldeki altı canlının her biri için “başka ülkelerde de doğal olarak yaşıyor mu?” diye sor.
- Akdeniz foku, kelaynak, evcil köpek ve Van ters lalesinin başka ülkelerde de bulunduğunu belirle.
- Yalnız Türkiye'de yaşayan sevgi çiçeği ve Ankara çiğdemini endemik olarak yaz.
- Nesli tehlikede olan türü endemik sanmak — kelaynak ve Akdeniz foku nadirdir ama başka ülkelerde de yaşar.
- Adında Türkiye'den bir yer geçen her türü endemik saymak — Van ters lalesi İran ve Afganistan'da da yetişir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin tür Türkiye dışında hiçbir yerde doğal olarak yaşamıyor mu?
2Bir türün yok olmasının biyoçeşitlilik açısından önemi ve ekosisteme etkisi
Çözüm Yolu
Fokun yok olması avladığı canlıların artmasına, onu besin alan canlıların azalmasına yol açar. Ekosistem kararsızlaşır, çeşitlilik düşer.
- Bir tür yok olunca o türe ait genlerin de sonsuza dek kaybolduğunu belirt.
- Fokun besin zincirindeki yerini düşün: hangi canlılarla beslenir, kimin besinidir?
- Fokun yok olmasıyla avladığı canlıların artabileceğini, ona bağlı canlıların etkileneceğini açıkla.
- Sonuç olarak tür ve genetik çeşitliliğin azaldığını, ekosistem dengesinin bozulduğunu yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Fokun yok olması balık popülasyonunu artırıp balıkların besini olan canlıları azaltarak zincirleme bir dengesizlik yaratır. (Etki besin zinciri üzerinden somut bir örnekle açıklandığında geçerlidir.)
- Yalnız “bir hayvan azalır” demekle yetinmek — soru ekosisteme etkisini istediği için besin zinciri ilişkisi açıklanmalıdır.
Kendini kontrol et: Cevabında hem biyoçeşitliliğe hem de ekosistem dengesine olan etkiyi açıkladın mı?
3Türkiye'nin iki kıtada ve farklı iklim kuşaklarında olmasının biyoçeşitliliğe avantajı
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Deniz, dağ, orman gibi farklı ortamlarda foklar, kelaynak, lale ve çiğdem gibi çeşitli canlılar yaşar; bu zenginlik avantajdır.
- Türkiye'nin iki kıtada yer almasının farklı bölgelerin canlılarını bir araya getirdiğini belirt.
- Farklı iklim kuşaklarının deniz, dağ, orman, bozkır gibi farklı yaşam alanları oluşturduğunu yaz.
- Farklı yaşam alanlarının farklı türlere ve endemik canlılara olanak verdiğini açıkla.
- Görselden örnek ver: denizde Akdeniz foku, bozkırda Ankara çiğdemi gibi.
- Görseldeki örnekleri kullanmamak — soru açıkça görseldeki canlılardan yararlanmayı istiyor.
Kendini kontrol et: Cevabında en az bir farklı yaşam alanını görseldeki bir canlıyla eşleştirdin mi?