Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 103 Cevapları

Yer değiştirme son ve ilk konum farkıdır; zamana bölününce ortalama hız bulunur.

1. Tabloda 'Yer değiştirme' satırına bakıyoruz; ilişkili kavramlar ve ilişki isteniyor.
2. Yer değiştirme, son konum ile ilk konum arasındaki yönlü farktır.
3. Konumlar bir referans noktasına göre ölçüldüğünden yer değiştirme de bu noktaya bağlıdır.
4. Yer değiştirme geçen süreye bölünürse hız, tüm hareket için bölünürse ortalama hız bulunur.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Alınan yol: yer değiştirmenin büyüklüğü alınan yoldan büyük olamaz. (İlişki doğru açıklandığı sürece ek kavram olarak kabul edilir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her kavram için yer değiştirmeyle nasıl bağlandığını tek cümleyle söyleyebiliyor musun?

Konum referans noktasına göre verilir; iki konum farkı yer değiştirmedir.

1. Tabloda 'Konum' satırına bakıyoruz; ilişkili kavramlar ve ilişki isteniyor.
2. Konum, cismin seçilen referans noktasına göre nerede olduğunu yön ve uzaklıkla belirtir.
3. Son konumdan ilk konum çıkarıldığında yer değiştirme bulunur.

Kendini kontrol et: İlk konumu 2 m doğu, son konumu 7 m doğu olan cismin yer değiştirmesini bulabiliyor musun?

Ortalama sürat = toplam yol / toplam süre; yön içermez, ortalama hızdan büyük veya ona eşittir.

1. Tabloda 'Ortalama sürat' satırına bakıyoruz; ilişkili kavramlar ve ilişki isteniyor.
2. Ortalama sürat, toplam alınan yolun toplam süreye oranıdır ve yön içermez.
3. Bu, tüm hareket boyunca süratin ortalamasıdır; anlık sürat ise tek bir andaki değerdir.
4. Alınan yol yer değiştirmeden küçük olamayacağından ortalama sürat, ortalama hızın büyüklüğüne eşit ya da ondan büyüktür.

Kendini kontrol et: Pistte bir tur atıp başladığı yere dönen koşucunun ortalama sürati mi, ortalama hızı mı sıfırdır?

Poster, hareketin temel kavramlarını doğru tanımlamalı ve her kavramı günlük hayattan örnekle ilişkilendirmelidir.

Hız yer değiştirmenin zamana oranıdır; hız değişimi ivmeyi verir. Büyüklüğü sürat ile ilişkilidir.

1. Tabloda 'Hız' satırına bakıyoruz; ilişkili kavramlar ve ilişki isteniyor.
2. Hız, yer değiştirmenin geçen süreye oranıdır ve yönlü (vektörel) bir niceliktir.
3. Hızın yönsüz büyüklüğü süratle ilişkilidir; belirli bir andaki hız anlık hızdır.
4. Hızın zamanla değişme oranı ivmeyi verir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Ortalama hız: tüm hareket için toplam yer değiştirmenin toplam süreye oranıdır. (Hızla bağlantısı doğru açıklandığı sürece ek kavram olarak kabul edilir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her kavram için hızla bağlantısını bir formül ya da cümleyle gösterebiliyor musun?

Konum referans noktasına göre belirlenir; yer değiştirme de bu noktaya göre konum farkıdır.

1. Tabloda 'Referans noktası' satırına bakıyoruz; ilişkili kavramlar ve ilişki isteniyor.
2. Bir cismin konumu, seçilen referans noktasına göre uzaklık ve yön ile belirtilir.
3. Yer değiştirme, son konum ile ilk konum arasındaki farktır; konumlar aynı referans noktasına göre ölçülür.

Kendini kontrol et: Referans noktası olmadan bir cismin konumunu belirtebilir misin? Cevabın neden hayır olduğunu açıklayabiliyor musun?

Anlık sürat, anlık hızın büyüklüğüdür; ortalama sürat ise tüm hareketin ortalamasıdır.

1. Tabloda 'Anlık sürat' satırına bakıyoruz; ilişkili kavramlar ve ilişki isteniyor.
2. Anlık sürat, cismin belirli bir andaki süratidir.
3. Anlık sürat, o andaki anlık hızın büyüklüğüne (yönsüz değerine) eşittir.
4. Ortalama sürat ise tüm hareket boyunca alınan yolun toplam süreye oranıdır; anlık sürat bunun tek bir andaki karşılığıdır.

Kendini kontrol et: Araba göstergesindeki değeri örnek vererek anlık süratin anlık hızla ilişkisini açıklayabiliyor musun?

Ortalama hız = toplam yer değiştirme / toplam süre; yönü yer değiştirmeyle aynıdır.

1. Tabloda 'Ortalama hız' satırına bakıyoruz; ilişkili kavramlar ve ilişki isteniyor.
2. Ortalama hız, toplam yer değiştirmenin toplam süreye oranıdır; yönü yer değiştirmenin yönüyle aynıdır.
3. Hızın tüm hareket boyunca ortalama değeridir.
4. Ortalama sürat ise toplam yolu kullanır; bu yüzden ortalama hızın büyüklüğü ortalama sürate eşit ya da ondan küçüktür.

Kendini kontrol et: Başladığı yere dönen bir cismin ortalama hızı neden sıfır olur, açıklayabiliyor musun?

İvme, hızın (anlık hızın) zamanla değişim oranıdır: a = Δv/Δt.

1. Tabloda 'İvme' satırına bakıyoruz; ilişkili kavramlar ve ilişki isteniyor.
2. İvme, hızdaki değişimin bu değişim için geçen süreye oranıdır: a = Δv / Δt.
3. Hızın her andaki değeri anlık hız olduğundan ivme, anlık hızın zamanla nasıl değiştiğini gösterir.

Kendini kontrol et: Sabit hızla giden bir aracın ivmesi kaçtır ve neden?

Belirli andaki hızdır; büyüklüğü anlık süratti, değişimi ivmeyi belirler.

1. Tabloda 'Anlık hız' satırına bakıyoruz; ilişkili kavramlar ve ilişki isteniyor.
2. Anlık hız, cismin belirli bir andaki hızıdır; yönlü bir niceliktir.
3. Anlık hızın büyüklüğü o andaki anlık sürattir.
4. Anlık hızın zamanla değişmesi ivmeyi oluşturur.

Kendini kontrol et: Anlık hızdan yön bilgisini çıkarırsan hangi kavramı elde edersin?

Alınan yol zamana bölününce sürat bulunur; yer değiştirmeden büyük veya ona eşittir.

1. Tabloda 'Alınan yol' satırına bakıyoruz; bu kavramla bağlantılı kavramları ve aralarındaki ilişkiyi yazmamız isteniyor.
2. Alınan yol, cismin izlediği güzergâhın toplam uzunluğudur ve yön içermez (skaler).
3. Alınan yol geçen süreye bölünürse sürat, tüm hareket için bölünürse ortalama sürat bulunur.
4. Yer değiştirme ilk ve son konum arasındaki en kısa uzaklıktır; bu yüzden alınan yol her zaman yer değiştirmeye eşit ya da ondan büyüktür.

Kendini kontrol et: Hangi hareket türünde alınan yol ile yer değiştirmenin büyüklüğü eşit olur?