Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 108
Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 108 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Bu sayfa için bilgi notlu çalışma kağıdı (yazdırılabilir) ve Kendini Dene modunda kademeli ipuçları var.
16. AlıştırmaYer değiştirme büyüklüğü ile alınan yol eşitse yörünge, hız büyüklüğü ve sürat arasındaki ilişki nedir.
Çözüm Yolu
Yer değiştirme büyüklüğü alınan yola eşitse cisim yön değiştirmeden düz bir çizgide gitmiştir. Bu durumda hız büyüklüğü (yer değiştirme/zaman) ile sürat (yol/zaman) birbirine eşit olur.
- Alınan yolun izlenen güzergâhın uzunluğu, yer değiştirmenin ise ilk ve son konum arasındaki en kısa uzaklık olduğunu hatırla.
- Bu ikisi ancak cisim düz bir çizgide, yön değiştirmeden giderse eşit olur; yörünge doğrusaldır.
- Hız büyüklüğü yer değiştirme / süre, sürat yol / süre ile bulunur.
- Pay ve süre aynı olduğundan hız büyüklüğü sürate eşittir.
- Doğrusal yörüngede geri dönen hareketi de saymak — geri dönüşte yol, yer değiştirmeden büyük olur.
- Hız ve süratin tamamen aynı nicelik olduğunu yazmak — yalnız büyüklükleri eşittir, hız yine yön içerir.
Kendini kontrol et: Cisim yolun bir yerinde geri dönseydi yol ile yer değiştirme yine eşit olur muydu?
17. AlıştırmaHız büyüklüğü ile sürati aynı olan hareketlere günlük hayattan örnek ver.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Düz yolda yön değiştirmeden giden araç; düz koşu pistinde tek yönde koşan sporcu.Çözüm Yolu
Cisim yönünü değiştirmeden doğrusal yolda ilerlediğinde alınan yol yer değiştirme büyüklüğüne eşittir; bu yüzden hız büyüklüğü sürate eşit olur.
- Hız büyüklüğünün sürate eşit olması için alınan yolun yer değiştirmeye eşit olması gerektiğini hatırla.
- Bu, cismin düz bir çizgide ve yön değiştirmeden gitmesiyle olur.
- Günlük hayattan böyle hareketler seç: düz yolda tek yönde giden araç, düz pistte koşan sporcu.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Düz raylarda tek yönde ilerleyen tren. (Hareket doğrusal ve tek yönlü olduğu için geçerlidir.) · Yüksekten serbest bırakılıp düşen elma. (Aşağı doğru tek yönde, düz çizgide hareket ettiği için geçerlidir.)
- Dairesel pistte koşan sporcuyu örnek vermek — yön değiştiği için yol, yer değiştirmeden büyük olur.
- Düz yolda gidip geri dönen aracı örnek vermek — geri dönüşte yer değiştirme yoldan küçük kalır.
Kendini kontrol et: Örneğindeki cisim hareketi boyunca hiç yön değiştiriyor mu?
Örnek (Emine) aA'dan B'ye 80 m, B'den C'ye 60 m giden Emine'nin aldığı yolu bul.
Çözüm Yolu
Alınan yol, izlenen yolların uzunlukları toplamıdır: 80 + 60 = 140 m.
- Alınan yol, Emine'nin izlediği tüm yolların uzunlukları toplamıdır.
- A'dan B'ye 80 m, B'den C'ye 60 m yol alınmıştır.
- Toplam yol = 80 + 60 = 140 m.
- Pisagor ile 100 m bulmak — bu yer değiştirmedir; alınan yol parçaların toplamıdır.
- Uzunlukları çıkarmak (80 − 60) — yollar art arda izlendiği için toplanır.
Kendini kontrol et: Emine'nin yürüdüğü iki parçanın uzunluklarını topladığında 140 m buluyor musun?
Örnek (Emine) bEmine'nin A'dan C'ye yer değiştirmesini bul.
Çözüm Yolu
A-B ile B-C birbirine dik olduğundan yer değiştirme dik üçgenin hipotenüsüdür: √(80²+60²) = 100 m.
- Verilenler: AB = 80 m, BC = 60 m ve B'de dik açı var; istenen A'dan C'ye yer değiştirme.
- Yer değiştirme AC doğru parçasıdır; ABC dik üçgeninin hipotenüsüdür.
- Pisagor: AC² = 80² + 60² = 6400 + 3600 = 10000.
- AC = √10000 = 100 m; yer değiştirme 100 m olur.
- 80 ile 60'ı toplayıp 140 m demek — bu alınan yoldur; yer değiştirme ilk ve son nokta arasındaki düz uzaklıktır.
- Kareleri toplayıp karekök almayı unutmak — 10000 değil, √10000 = 100 m'dir.
Kendini kontrol et: Bulduğun yer değiştirme, alınan yoldan (140 m) küçük mü?
Örnek (Emine) c40 s süren harekette Emine'nin ortalama sürati kaç m/s.
Çözüm Yolu
Ortalama sürat = toplam yol / süre = 140 m / 40 s = 3,5 m/s.
- Verilenler: alınan yol 140 m, süre 40 s; istenen ortalama sürat.
- Ortalama sürat = alınan toplam yol / geçen süre.
- 140 m / 40 s = 3,5 m/s olur.
- Yer değiştirmeyi (100 m) kullanmak — ortalama sürat toplam yol ile hesaplanır.
- Süreyi yola bölmek (40 / 140) — sürat yol bölü süredir.
Kendini kontrol et: 3,5 m/s ile 40 s'yi çarptığında 140 m buluyor musun?
Örnek (Emine) ç40 s süren harekette Emine'nin ortalama hızının büyüklüğü kaç m/s.
Çözüm Yolu
Ortalama hız = toplam yer değiştirme / süre = 100 m / 40 s = 2,5 m/s (A'dan C'ye doğru).
- Verilenler: yer değiştirme 100 m (A'dan C'ye), süre 40 s.
- Ortalama hız = yer değiştirme / geçen süre.
- 100 m / 40 s = 2,5 m/s; yönü A'dan C'ye doğrudur.
- Alınan yolu (140 m) kullanıp 3,5 m/s bulmak — bu ortalama sürattir; ortalama hız yer değiştirmeyle bulunur.
Kendini kontrol et: Bulduğun ortalama hız büyüklüğü, ortalama sürattan (3,5 m/s) küçük ya da ona eşit mi?