Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 170
Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 170 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Arşimet ve Kral Hiero'nun Altın Tacı metnine ait soruları cevaplama
Çözüm Yolu
Açık uçlu etkinlik (Arşimet ve Kral Hiero'nun Altın Tacı metnine ait soruları cevaplama). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.
2Taç öyküsündeki duruma benzer günlük hayat problemi belirleyip yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Öyküdeki gibi şekli bozulmadan bir cismin özdeş olup olmadığını (yoğunluk) belirlemeyi gerektiren bir durum seçilir.
- Öyküdeki temel durumu belirle: Cisme zarar vermeden içinde başka madde olup olmadığı anlaşılmak isteniyor.
- Bu durumun yoğunluk farkına dayandığını fark et: Farklı maddelerin aynı kütlesi farklı hacim kaplar.
- Günlük hayatta saflığı veya içeriği merak edilen bir eşya düşün (yüzük, kolye, bilezik gibi).
- Problemi soru cümlesi olarak yaz: Bu eşyanın saf altın olup olmadığı, eşyayı bozmadan yoğunluğu ölçülerek nasıl anlaşılır?
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bir metal paranın veya madalyonun içinin başka bir metalle doldurulup doldurulmadığı nasıl anlaşılır? (Cisim bozulmadan yoğunluk karşılaştırmasıyla çözülmesi istenirse geçerlidir.) · Aynı büyüklükteki iki bilyeden hangisinin farklı maddeden yapıldığı suya daldırılarak nasıl anlaşılır? (Taşan su veya kaldırma kuvveti ölçümüyle karşılaştırma yapılıyorsa geçerlidir.)
- Kaldırma kuvveti veya yoğunlukla ilgisi olmayan bir problem yazmak — öyküyle benzerlik yoğunluk ve taşan sıvı fikrinde olmalıdır.
- Problemi soru biçiminde değil, cevap ya da yorum gibi yazmak — problem, çözülmeyi bekleyen bir durum olarak ifade edilmelidir.
Kendini kontrol et: Yazdığım problem, cisme zarar vermeden taşan sıvı ya da yoğunluk ölçümüyle çözülebilir mi?
3Problemin çözümüne ilişkin takım çalışmasıyla hipotez kurma
Çözüm Yolu
Hipotez, kaldırma kuvvetinin bağlı olduğu değişkenleri içeren sınanabilir bir cümle olmalıdır.
- Belirlediğin problemdeki ölçülebilir değişkenleri listele: batan hacim, sıvının yoğunluğu, cismin ağırlığı ve cinsi.
- Her değişkenin kaldırma kuvvetini nasıl etkileyebileceğine dair bir tahminde bulun.
- Tahminini "…arttıkça …artar" gibi sınanabilir bir cümleye dönüştür.
- Hipotezin deneyle doğrulanabilir veya yanlışlanabilir olduğundan emin ol.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Aynı kütleli iki cisimden hacmi büyük olan suya daldırıldığında daha çok su taşırır ve daha büyük kaldırma kuvveti görür. (Problem, kütlesi aynı cisimlerin maddesini karşılaştırmaya dayanıyorsa geçerlidir.)
- Hipotezi kesin bilgi gibi yazmak — hipotez, deneyle sınanacak bir tahmindir.
- Ölçülemeyen ya da belirsiz ifadeler kullanmak — değişkenler açıkça adlandırılmalı ve ölçülebilir olmalıdır.
Kendini kontrol et: Hipotezimdeki her değişkeni deneyde değiştirip kaldırma kuvvetindeki değişimi ölçebilir miyim?
4Kaldırma kuvveti ilişkisiyle problemi çözecek öykündekine benzer deney düzeneği tasarlama
Çözüm Yolu
Düzenek çizimi grup tasarımına bağlıdır; bu bir rehber örnektir.
5Deneyin amacı, basamakları, düzeneği, araç gereç ve veri toplama konusunda grupça ortak karar alma
Çözüm Yolu
Grup, amacı, araç gereci, basamakları ve veri toplama yolunu birlikte karar verir. Dinamometreyle havada ve sıvıda ağırlık farkı ölçülerek kaldırma kuvveti bulunur.